De Europese Commissie wil nieuwe regels tegen ontbossing, die eind dit jaar in hadden moeten gaan, met een jaar uitstellen. Daarmee geeft ze toe aan toenemende druk van binnen en buiten de Europese Unie.
is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over duurzaamheid, de circulaire economie en de hightechsector.
De nieuwe wet dwingt Europese bedrijven om aan te tonen dat er bij het verbouwen van onder andere de soja, koffie of cacao in hun producten, geen ontbossing heeft plaatsgevonden. Dat vergt een omvangrijke administratie. De afgelopen weken zwol een storm van kritiek aan, onder andere van handelspartners als Brazilië en Indonesië, Europese lidstaten en het bedrijfsleven. De Europese Commissie geeft daar nu aan toe.
Volgens de Commissie hebben zowel partijen binnen als buiten de EU meer tijd nodig om zich voor te bereiden. ‘Hoewel velen dankzij intensieve voorbereidingen denken op tijd klaar te zijn, hebben anderen hun zorgen geuit’, schrijft de Commissie in een verklaring. Vandaar het voorstel om de betrokkenen meer voorbereidingstijd te bieden: tot eind 2025 voor grote bedrijven, tot de zomer van 2026 voor kleine bedrijven. Het Europees Parlement en de Raad moeten nog akkoord gaan met het uitstel.
De Commissie hamert erop dat het niet de bedoeling is dat de wet, die vorig jaar met grote meerderheid werd aangenomen, wordt aangepast. Herziening van de wet is een nadrukkelijke zorg van voorvechters: dat van uitstel misschien geen afstel komt, maar wel afzwakking.
‘Voor uitstel is aanpassing van de wet nodig’, zei Bas Eickhout, Europarlementariër voor GroenLinks-PvdA, vorige week tegen het Het Financieele Dagblad. ‘Als dat eenmaal op tafel ligt, open je de deur voor anderen om ook met hun wensen te komen.’
Milieuorganisaties reageren teleurgesteld op het uitstel. Volgens Greenpeace zijn wouden wereldwijd ‘veroordeeld tot nog een jaar vernietiging als gevolg van Europese consumptie’.
Een breed gedeeld punt van kritiek was dat de Commissie maar niet over de brug kwam met de beloofde richtlijnen voor bedrijven, wat de voorbereidingen zou bemoeilijken. Woensdag publiceerde de Commissie alsnog instructies die helderheid moeten scheppen. Zo is nu vastgesteld in welke landen een ‘laag risico’ op ontbossing geldt en waar bedrijven dus minder scherp hoeven te zijn.
Zeker is dat de ontbossingswet veel van bedrijven vergt. Zo moeten koffieproducenten de gps-coördinaten vastleggen van de plantages waarvan de koffie in Europa verkocht wordt. Dit om te kunnen aantonen dat hier sinds 2020 geen ontbossing heeft plaatsgevonden. Aangezien er tussen de teelt en de uiteindelijke koffie in het winkelschap meerdere tussenhandelaren kunnen zitten, waarbij koffie van duizenden boeren door elkaar wordt gemengd, kan dit administratief erg complex worden.
In aanloop naar de nieuwe regels importeerden koffieproducenten daarom flink meer koffie. Zo nam de invoer van Braziliaanse koffiebonen dit jaar met 65 procent toe, volgens persbureau Bloomberg.
Lang niet alle Europese bedrijven die met de regels te maken krijgen, zijn overigens tegen. Zo zegt Bart Dingjan, algemeen directeur van De Koffiejongens, dat zijn bedrijf al bezig is met het traceerbaar maken van koffie. ‘Je kunt bij dit soort wetgeving altijd verzet verwachten, maar wij zouden liever zien dat de hele sector verantwoordelijkheid neemt en gewoon aan de slag gaat.’
Niettemin ziet Dingjan ‘zeker uitdagingen, eigenlijk met name voor de wat kleinere koffieboeren’. Dat is een zorg die breder leeft: om het traceren eenvoudiger te maken, zouden handelaren zich meer tot grotere plantages kunnen gaan wenden, wat gevolgen kan hebben voor kleinere boeren.
Ook Fairtrade vreest ervoor dat sommige boeren en handelaren van de EU-markt worden afgesneden ‘omdat ze moeilijkheden ondervinden met het verzamelen, beheren en indienen van de benodigde gegevens’. De Commissie zegt nauwer met handelspartners te willen samenwerken om te voorkomen dat deze groep buiten de boot valt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant