Steeds meer werknemers vallen uit door stressklachten. Hoe herken je deze klachten bij jezelf en een ander? NU.nl spreekt erover met experts en vraagt lezers naar hun ervaringen.
Stress is een veelkoppig monster dat zich op verschillende manieren kan uiten, zegt Fred Zijlstra. Hij is hoogleraar arbeids- en organisatiepsychologie aan Maastricht University. Zijlstra ziet dat het hebben van een veeleisende baan of een druk privéleven (of een combinatie van beide) vaak een rol speelt.
Ook volgens Peter van der Velden, hoogleraar Victims and Mental Health aan Tilburg University, spelen diverse factoren een rol. "Er zijn namelijk heel veel gebeurtenissen die stress kunnen veroorzaken waar je helemaal geen invloed op hebt. Denk bijvoorbeeld aan de coronapandemie, een ernstig ongeval of een hoge werkdruk, daar kun je niet altijd iets aan doen."
Zijlstra: "Als alles bij elkaar te veel wordt, ontstaat er stress. Het begint vaak met emotionele klachten. Je raakt bijvoorbeeld sneller geïrriteerd. Je bent prikkelbaar, korzelig en hebt nergens meer zin in." Ook lichamelijk kun je heel wat te verduren krijgen. Denk aan buikpijn, hartkloppingen, een gejaagd gevoel en een hoge bloeddruk.
Val je uit door stress, dan kan het lang duren voordat je er weer helemaal bovenop bent: gemiddeld zo'n 245 dagen. Het is belangrijk om goed de tijd te nemen voor je herstel.
Net zoals het belangrijk is dat je voldoende tijd neemt voor je herstel, is het ook belangrijk dat je tijdelijk vervangen wordt. Onze lezers zien dat ook; zij merken op dat een onstabiele werkomgeving kan leiden tot stress.
Zo zegt een lezer: "Twee collega's gingen weg door stress en werden niet vervangen. Ik werkte er net en kreeg ontzettend op m'n donder als het werk dan niet klaar was." Het helpt dan niet als de werkgever je adviseert om beter met de werkdruk om te gaan ( en je vervolgens op cursus stuurt).
"Met zo'n cursus schiet je niet veel op als er verder niks verandert", zegt Van der Velden. Hij vindt het jammer dat de oorzaken en het behandelen van stress vaak op één hoop worden gegooid. Terwijl het heel complex is en de oplossing niet altijd eenvoudig. Er moet volgens hem meer oog zijn voor oplossingen op de lange termijn.
Wel denkt de hoogleraar dat mensen meestal best van zichzelf doorhebben dat ze gestrest zijn en waar dat vandaan komt. Al moet je het dan wel onder ogen willen zien. En dat lukt niet iedereen altijd even goed. "Soms kun je zelf niet meer bedenken wat goed of handig is."
Een lezer zegt: "Om je echt ziek te melden door stress zul je eerst moeten erkennen dat je stress hebt." Af en toe heeft iemand een duwtje in de rug nodig. Zie je dat iemand wel heel veel hooi op zijn vork neemt, dan kan het helpen daarnaar te vragen. En dan hoeft er nog niet eens veel aan de hand te zijn. Juist niet, als je wil voorkomen dat het te veel wordt.
Let daarbij wel op de toon die je aanslaat, adviseert Van der Velden. "Zoiets kan in de oren van iemand die (lichtelijk) gestrest is misschien snel klinken als verwijt. Probeer de ander in zijn waarde te laten." Sowieso kan steun vanuit iemands omgeving heel erg helpen bij het tegengaan van stress. "We weten uit onderzoek dat een gebrek aan steun het risico op psychische klachten in stressvolle omstandigheden vergoot."
Merk je bij jezelf dat je het niet meer helemaal kunt bijbenen? "Kijk waar het te veel wordt en op welk vlak je minder kunt gaan doen", tipt Van der Velden. "Mensen kunnen heel veel en doen heel veel, maar er is wel een maximum. En dat is niet zo simpel als: tot de streep en niet verder. Het verschilt per persoon, de een kan meer aan dan de ander."
En vergeet niet dat stress ook positief kan zijn. Je gaat er namelijk beter door presteren. Dat geldt niet alleen voor topsporters, maar ook op de werkvloer. Onder druk een presentatie in elkaar zetten kan je een goed gevoel geven. Zolang je goed in de gaten houdt dat het niet te veel wordt, kun je er dus je voordeel mee doen.
Source: Nu.nl algemeen