Het is nog altijd onduidelijk wie Hezbollah gaat leiden na de moordaanslag van vorige week op Hassan Nasrallah. De nieuwe leider zal niet alleen Israël als vijand hebben, ook in Libanon moet hij rekening gaan houden met tegenstand.
Wie moet de omgekomen leider van Hezbollah gaan opvolgen? Enkele dagen na de dood van Hassan Nasrallah hangt er in de Libanese hoofdstad Beiroet nog een groot vraagteken boven de naam van zijn opvolger. Aangenomen wordt dat één man de grootste kanshebber is: de 60-jarige Hachem Safiedinne, een volle neef van Nasrallah. Volgens Libanese media werd hij in 2008 al door Nasrallah als kroonprins aangewezen.
Een officiële bevestiging hiervan bleef maandag uit. De huidige tweede man van de organisatie, Naim Qassem (71), zei tijdens een tv-toespraak dat de militante beweging ‘zo spoedig mogelijk’ een opvolger gaat aanwijzen. Volgens de procedures is het de vierkoppige shoera-raad, het uitvoerend comité van Hezbollah, die een nieuwe leider kiest. Safiedinne maakt zelf ook deel uit van die raad.
Over de auteur
Jenne Jan Holtland is correspondent Midden-Oosten voor de Volkskrant. Hij woont in Beiroet. Hiervoor was hij correspondent Centraal- en Oost-Europa.
Van alle nog levende kopstukken is Safiedinne de meest logische kandidaat. Dat heeft in de eerste plaats te maken met zijn religieuze geloofsbrieven: net als Nasrallah studeerde hij islamitische theologie in Qom (Iran) en Najaf (Irak), de twee belangrijkste centra van de sjiitische islam. Zijn broer is afgevaardigde van Hezbollah in Teheran, terwijl zijn zoon volgens mediaberichten getrouwd is met de dochter van Qassem Soleimani, jarenlang de architect van Irans buitenlandbeleid in het Midden-Oosten. In 2020 werd Soleimani in opdracht van Donald Trump bij een drone-aanval gedood. Ook Safiedinne staat sinds 2007 op de Amerikaanse terreurlijst.
Duidelijk is wel dat hij het charisma en politieke gewicht ontbeert van Nasrallah, de man die vrijdag gedood werd bij een zwaar Israëlisch bombardement op Zuid-Beiroet. Wie de opvolger ook wordt, Hezbollah zal jaren nodig hebben om van deze klap te herstellen. Ter illustratie: binnen de door Iran geleide ‘as van het verzet’ (waartoe ook het Palestijnse Hamas behoort) genoot Nasrallah volgens sommigen vrijwel evenveel aanzien als de Iraanse opperste leider, ayatollah Ali Khamenei. Van Hezbollahs nieuwe leider zal nog moeten blijken of hij een dergelijke positie kan opbouwen.
Bovendien begint Nasrallahs opvolger met een enorme achterstand. Hij moet Hezbollahs positie in de oorlog gaan bepalen, maar de groepering oogt murw geslagen en vertwijfeld. In een tijdsbestek van twee weken heeft het gigantische klappen gekregen, beginnend bij de exploderende piepers en portofoons en de uitschakeling van topcommandanten uit de eigen elite-eenheid (‘Radwan’) tot de dood van de mythische figuur Nasrallah.
Toch wijst er niets erop dat de groepering concessies gaat doen aan Israël. Nog altijd is het Libanese front een-op-een gekoppeld aan dat in Gaza, zo herhaalde Naim Qassem tijdens zijn speech van maandag. Pas als daar een staakt-het-vuren wordt gesloten, is Hezbollah bereid te stoppen met het afvuren van raketten. ‘We zullen geen centimeter opschuiven’, aldus Qassem, wiens spierballentaal nagenoeg identiek klonk aan die van Nasrallah. ‘Als Israël gelooft dat het zijn doelen zal bereiken door wreed te blijven, dan lijdt het aan waanideeën.’
Nasrallahs tijdelijke opvolger gokt er vermoedelijk op dat de beweging een Israëlische grondinvasie kan weerstaan, omdat het de heuvels in het grensgebied op zijn duimpje kent. Tijdens de vorige oorlog met Israël, in 2006, liepen Israëlische soldaten meermaals in hinderlagen. Maar destijds had de militante beweging niet de klappen opgelopen die het nu heeft gekregen.
Maandag bombardeerde Israël voor de achtste dag op rij doelwitten in zuidelijk Libanon en de hoofdstad Beiroet. In een week tijd zijn er volgens het Libanese ministerie van Gezondheidszorg 1.700 doden gevallen, en dat aantal zal vermoedelijk nog oplopen. Volgens de laatste schattingen zijn een miljoen mensen op drift, wat neerkomt op ongeveer een kwart van de bevolking.
Met de aanhoudende luchtaanvallen probeert Israël de druk op te voeren op Hezbollah om akkoord te gaan met Israëls wensenlijst. Dat begint met het doorknippen van de relatie Gaza-Libanon, waar Israël niets van wil weten. Ook eisen de Israëliërs een vertrek van Hezbollah-strijders uit het zuidelijke grensgebied met Israël, zodat er een bufferzone van 5 à 10 kilometer ontstaat.
Ook in eigen land ondervindt de nieuwe leider van Hezbollah straks weerstand. Maandag haastte de Libanese premier Najib Mikati zich te zeggen dat zijn interim-kabinet werk wil maken van een jaren oude VN-resolutie (1701). Die resolutie voorziet in een terugtrekking van Hezbollah uit het zuiden. Volgens Mikati kan het Libanese leger dat vacuüm vervolgens vullen.
Is het denkbaar dat Hezbollah daar alsnog mee akkoord zal gaan? En komt Mikati’s toezegging nog op tijd? Niemand weet het. Nu Hezbollah zwak oogt, ruikt Israël bloed, zo lijkt het. Maandag zwollen de geruchten over een mogelijke grondinvasie verder aan.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant