Veel kopstukken van de Libanese groepering Hezbollah zijn door Israëlische bombardementen uitgeschakeld. Wat doet dit de macht van de organisatie? En hoeveel steun heeft Hezbollah nog onder de bevolking?
De positie van Hezbollah binnen Libanon is enigszins curieus. Het is een soort staat in een staat. Ook al is het volgens het westen een terreurbeweging, voor de aanhangers is het een gewapende verzetsbeweging, die bijvoorbeeld ook nog sociale hulp biedt. Maar er is in het land ook een Libanese overheid, met een eigen leger en politie. Een bijzondere constructie dus
Zal Hezbollah krimpen nu het zoveel zware klappen krijgt, en de staat groeien? Of is die staat een hopeloos bouwsel, waarnaast Hezbollah zich weer kan herstellen? Oorlogsjournalist Hans Jaap Melissen legt die vraag in Beiroet voor aan twee deskundigen.
"We moeten niet te snel denken dat Hezbollah verslagen zal worden", zegt Michael Young, verbonden aan het Carnegie Middle East Center en schrijver van het boek The Ghosts of Martyrs Square.
"Natuurlijk, wat ze op militair niveau meemaken is niet niks, als je alle militaire commandanten en de opperste leider kwijtraakt. Maar Hezbollah heeft instituties en veel mensen voorzien in hun levensonderhoud via Hezbollah." Young doelt op banen in educatie of in het sociale netwerk van Hezbollah. Een systeem dat naast de militaire tak bestaat.
Young denkt dat Hezbollah op een andere manier in de problemen kan komen, waarbij de eigen aanhangers, sjiitische moslims, zich van hen kunnen afkeren.
"Natuurlijk zegt de tweede man van Hezbollah, Naim Qassem, dat het gevecht van Hezbollah doorgaat. Dat moet hij wel zeggen. Maar Israël zal doorgaan met het massaal bombarderen van de sjiitische gemeenschap en proberen ook deze klein te krijgen. En als die gemeenschap wordt verzwakt en in chaos is, zal ook dat ten koste gaan van Hezbollah. Want heeft Hezbollah de (financiële) mogelijkheden om straks al die verwoeste sjiitische dorpen op te bouwen? Ik denk het niet. En dan zullen hun eigen mensen zeggen: waarom hebben jullie ons deze oorlog in getrokken? Terwijl jullie ons niet kunnen helpen!"
Volgens Young kan dan de staat theoretisch gezien in dit gat in de markt stappen. "Maar hoe? De staat is bankroet." Adequate hulp door de staat zou alleen met geld van andere landen kunnen. Dus vermoedt hij dat ondanks alles Hezbollah toch op langere termijn overeind zal blijven.
De staat is volgens hem zo zwak, omdat die is gebouwd op de ruïnes van de burgeroorlog (1975-1990). "Waarbij oorlogsleiders, vredesleiders moesten worden. Mensen die allemaal zelf verantwoordelijk waren voor het kapotmaken van de staat. De staat Libanon is een slachtoffer van Hezbollah, maar ook van de politieke leiders, die allemaal vieze handen hebben gemaakt en hebben bijgedragen aan het bankroet van Libanon."
Socioloog Sari Hanafi, verbonden aan de American University of Beiroet, is optimistischer over wat deze oorlog betekent voor de sympathie voor Hezbollah in Libanon. "Ik denk dat 75 procent van de bevolking zich solidair voelt met Hezbollah. Vooral in situaties waarbij ze opkomen voor de Palestijnen in Gaza en de Westoever. Dan komen ze nu misschien militair verzwakt uit de strijd, maar ze staan wel voor iets."
Ook denkt hij dat Hezbollah zo weer nieuwe wapens weet binnen te krijgen. En hij wijst op de kinderen die buiten rondhangen en gevlucht zijn uit gebombardeerde gebieden. "Dat kunnen straks de nieuwe Hezbollah-strijders zijn."
Hanafi denkt dat een gehavend Hezbollah niet betekent dat de Libanese staat sterker uit deze periode zal komen. Hij pleit er wel voor dat het Libanese politieke systeem op de schop gaat. Het systeem waarbij de president altijd een christen is, de premier een soenniet en de parlementsvoorzitter een sjiiet. Al vindt hij die discussie afleiden van waar het echte probleem ligt. Pas als er een oplossing komt voor de Palestijnen en Israël, een tweestatenoplossing bijvoorbeeld, keert de rust terug, denkt hij. En is de militaire betekenis van Hezbollah meteen minder relevant.
Volgens Young heeft Hezbollah in ieder geval een grote fout gemaakt om na 7 oktober vorig jaar deze oorlog in te stappen. "Het is een ramp voor hen. Ze hebben ten onrechte gedacht dat zij konden bepalen in welke mate er heen en weer geschoten zou worden. Maar Israël zag al vrij gauw dat Hezbollah niet wilde escaleren en eigenlijk gewoon kwetsbaar was. Nasrallah zei toch eerst: als ze Beiroet bombarderen, dan bombarderen wij Tel Aviv. Inmiddels is Beiroet meerdere keren geraakt, maar Tel Aviv nog niet."
Volgens Young was al gauw de conclusie in Israël dat Hezbollah geen grote oorlog wilde, omdat hun sponsor Iran dat niet zag zitten. "Door Iran geleverde grote, precieze raketten werden niet ingezet, omdat Iran die alleen wilde gebruiken als het zelf bedreigd zou worden door Israël. En dus dacht Israël: dan kunnen we zelf een grote oorlog beginnen."
Young denkt dat het heel lang kan duren na deze oorlog voordat Hezbollah weer een militair front tegen Israël vormt. "Ze zullen dan volledig worden ingenomen door wederopbouw, die ze wel moeten doen om hun aanhangers niet te verliezen. Dan kan het wel eens lang duren voor ze zich weer aan zo'n avontuur met Israël durven wagen."
Source: Nu.nl algemeen