Het 'asielhotel' in de Overijsselse plaats Albergen heeft maandag de eerste mensen ontvangen. De opvanglocatie had eigenlijk twee jaar geleden al open moeten gaan, maar dat proces ging allesbehalve soepel. "De scherpte in het asieldebat was hier heel erg zichtbaar."
Albergen werd in de zomer van 2022 in één klap landelijk nieuws. Een voormalig hotel in het Overijsselse dorp werd door de overheid aangewezen als opvanglocatie voor asielzoekers. Het was voor het eerst dat dit zonder toestemming van de gemeente gebeurde.
"Helaas is de nood de afgelopen periode zo hoog geweest dat er pijnlijke keuzes gemaakt moeten worden", schreef toenmalig staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel) destijds in een brief aan de Tweede Kamer. Die zomer sliepen nachtenlang honderden asielzoekers in het gras voor het aanmeldcentrum in Ter Apel. Van der Burg was naarstig op zoek naar extra opvanglocaties.
Dat de keuze op Albergen viel, zorgde voor veel verontwaardiging bij omwonenden én bij de gemeente zelf. De gemeente Tubbergen, waar Albergen in ligt, zei in eerste instantie te zijn overvallen door het besluit. Later bleek uit onderzoek van RTV Oost dat Tubbergen wel degelijk wist dat de maatregel de gemeente boven het hoofd hing. De gemeente erkende later ook bij het nieuwsmedium dat "de communicatie zeker in het begin niet optimaal was".
Uiteindelijk werden de gemeente Tubbergen, het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) en het Rijk het op 2 september toch eens over de opvang. Er hoefde dus uiteindelijk geen dwang te worden toegepast. Wel werd de opvang aangepast: er komen geen 300, maar maximaal 150 asielzoekers in Albergen.
Maar de toon was wel gezet. Omwonenden voelden zich gepasseerd en dat uitte zich in meerdere protesten en rechtszaken. Daarnaast werd er brand gesticht en werd het pand begin dit jaar nog beschoten met een luchtbuks.
Ook lokale politici moesten het ontgelden. Deze zomer werd een 49-jarige man uit Albergen nog veroordeeld voor het bedreigen van de burgemeester van Tubbergen, Anko Postma. Hij had onder meer een tracker onder de auto van Postma geplaatst.
Vervolgens duurde het ook nog lang voor het asielhotel klaar was voor gebruik. De omgevingsvergunning die daarvoor nodig was, werd door onder anderen omwonenden aangevochten. De gemeente hield de verbouwing streng in de gaten en kondigde ook meermaals een bouwstop af als het COA zich niet helemaal aan de afspraken hield.
Een bijzondere tijd, zo blikt locatiemanager Remko Kootstra terug. "Dat je denkt: wat zie ik hier gebeuren in de samenleving? De scherpte in het asieldebat kristalliseerde hier in Albergen heel erg uit, was heel erg zichtbaar."
De restanten van die spanningen zijn maandag nog te zien in de omgeving. Tegenover het hotel hangt één spandoek, met daarop de teksten "deze vorm van INTIMIDATIE is een lelijk MACHTSVERTOON" en "#STOP dit fiasco #azc Albergen". Het waren er veel meer, maar de meeste doeken verdwenen kort na een oproep vanuit de gemeente en het COA. Daarin gaven ze aan dat protesteren mag en dat er begrip is voor mensen die tegen het azc zijn, maar "voor de azc-bewoners is het niet prettig om op deze manier verwelkomd te worden".
Vooralsnog lijkt de rust teruggekeerd. "Er is weerstand tegen het COA, er is weerstand tegen het Rijk, er is weerstand tegen de gemeente, maar niet zozeer tegen onze bewoners", zegt Kootstra. "Dus ik hoop dat het in die zin ook zo blijft."
Er klinken niet alleen negatieve geluiden uit de regio. Zo'n dertig mensen hebben zich bijvoorbeeld aangemeld als vrijwilliger, en daarbij zitten ook mensen uit Albergen zelf. Zij willen onder meer Nederlandse lessen gaan geven, of samen met de bewoners de omgeving van het azc schoonhouden.
Andersom wil het COA ook dat de asielzoekers in contact komen met de inwoners, bijvoorbeeld door (vrijwilligers)werk. "Er komen ook statushouders die hun toekomst in de gemeente hebben liggen", zegt Kootstra. "Die willen we wegwijs maken in de gemeente Tubbergen, maar ook in Nederland in het algemeen. Daar is voldoende te doen."
Op de vraag wat het COA achteraf anders had willen doen, wijst Kootstra vooral op de lange duur van het traject. De vergunningen, het in orde maken van afspraken met het Rijk en de aanpak rondom de omwonenden vonden niet tegelijk plaats, maar smeerden zich uit over ruim twee jaar.
De gemeente Tubbergen wil nu vooral graag vooruitkijken, zegt een woordvoerder van burgemeester Postma. "Het is voor alle omwonenden ook een heftige tijd geweest", zegt hij. "Maar de burgemeester hoopt dat iedereen positief naar de toekomst kijkt. Het is nu belangrijk dat de eerste mensen kunnen instromen, en zich daar thuis voelen."
Source: Nu.nl algemeen