Zo’n 672 duizend Nederlanders lijden aan een chronische ziekte als gevolg van roken, in veel gevallen de longziekte COPD of long-/strottenhoofdkanker. Dat blijkt uit cijfers van gezondheidsinstituut RIVM. Het is voor het eerst dat is berekend hoeveel chronische ziektegevallen door roken komen.
Jaarlijks telt Nederland ruim 19 duizend aan roken gerelateerde sterfgevallen. Het aantal mensen dat door roken een chronische ziekte oploopt, ligt vele malen hoger. Volgens Gemma van den Boog, woordvoerder van KWF Kankerbestrijding, schetsen de nieuwe cijfers daarom een beter beeld van de risico’s van tabaksrook in Nederland. ‘Niet iedereen sterft aan de gevolgen van roken. En ook als iemand wel overlijdt, gaan daar vaak jaren aan vooraf, waarin de kwaliteit van leven al flink verminderd is.’
Het RIVM voerde de berekeningen uit in opdracht van de campagne Rookvrije Generatie, een initiatief van de Hartstichting, KWF Kankerbestrijding en het Longfonds. Voor de schatting analyseerde het RIVM de cijfers van vijftien chronische ziekten waarvan bekend is dat roken een belangrijke rol speelt.
Over de auteur
Dana Holscher is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Van de chronisch zieken wier aandoening gerelateerd is aan roken, lijdt meer de helft aan COPD, een longziekte die ernstige kortademigheid, hoesten en vermoeidheid kan veroorzaken. Ruim 77 procent van de 488 duizend bekende gevallen van COPD in Nederland is volgens het RIVM toe te schrijven aan roken. Ook bij longkanker en strottenhoofdkanker is roken in verreweg de meeste gevallen de boosdoener. Ruim acht op de tien van die ziektegevallen is aan roken te wijten.
Uit de cijfers valt nog een andere trend op te maken: het aandeel mannen is bij alle onderzochte chronische ziektegevallen groter dan het aandeel vrouwen, borstkanker daargelaten. Dat is volgens het RIVM te rijmen met het feit dat in Nederland 22,7 procent van de mannen rookt, tegenover 15,4 procent van de vrouwen. In totaal rookt iets minder dan een vijfde van de Nederlanders waarbij de mate varieert van ‘weleens’ tot ‘zwaar’.
Het aantal rokers neemt al jaren af. Desondanks benadrukken de initiatiefnemers van de Rookvrije Generatie de ernst van chronische ziektes die roken veroorzaakt. ‘Mensen die aan COPD lijden, leveren in op hun kwaliteit van leven. Ze kunnen minder of helemaal niet meer werken, moeten sport of hobby’s opgeven en hebben meer moeite met dagelijkse taken zoals boodschappen doen,’ aldus Károly Illy, directeur van het Longfonds. Iemand met COPD doet bovendien een flink beroep op de zorg, en heeft vaak jarenlang medicatie nodig.
De gezondheidsfondsen grijpen de nieuwe cijfers aan om de tabaksindustrie als schuldige aan te wijzen. ‘Realiseer je wat dit betekent: als we de tabaksindustrie uitbannen, zouden ziektes die nu honderdduizenden mensen treffen, fors afnemen’, zegt Illy. ‘Dat voorkomt niet alleen heel veel ziekte en verdriet, maar daar hebben we ook als maatschappij baat bij.’
Hoe schat het RIVM het aantal chronisch zieken door roken in?
De berekening van het gezondheidsinstituut is gebaseerd op drie gegevens: het aantal bekende ziektegevallen, het percentage ziektegevallen dat aan roken te wijten is, en het aantal (ex-)rokers in Nederland.
Zowel actieve rokers als voormalig rokers zijn meegenomen in de schatting, omdat beide groepen een verhoogd risico lopen. In de berekening is geen rekening gehouden met hoeveel men rookt en andere leefstijlkenmerken, omdat daar volgens het RIVM niet genoeg gegevens over zijn. Het werkelijke aantal chronisch zieken door roken kan daardoor afwijken van de schatting.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant