Voor het eerst heeft de deels extreemrechtse FPÖ de Oostenrijkse verkiezingen gewonnen, volgens een vroege prognose. De uitslag is nog niet definitief. Andere partijen hebben beloofd de FPÖ buiten de regering te houden.
De prognose na het sluiten van de laatste stemlokalen, in hoofdstad Wenen, wijst op een duidelijke winst voor de FPÖ, met ruim 29 procent van de stemmen. Nummer twee is de rechts-conservatieve ÖVP, met 26 procent. In de laatste peilingen voor de verkiezingen lagen de twee nog nek aan nek.
Op nummer drie komt de sociaal-democratische SPÖ met 21 procent, erna volgen de Groenen en de liberale Neos met elk zo’n 9 procent. De gemiddelde foutenmarge van de prognose is 1,6 procent. In theorie zou de FPÖ daarom toch nog achter de conservatieve ÖVP kunnen eindigen.
Het is waarschijnlijker dat de FPÖ zondag voor het eerst de verkiezingen won. De partij maakte in de jaren negentig faam onder wijlen Jörg Haider, met haar vroege verzet tegen immigratie als culturele en economische bedreiging, en het vergoelijken van nazimisdaden. Anno 2024 is de partij tegen alles: van klimaatpolitiek tot genderrechten en coronamaatregelen. De FPÖ verzet zich ook fel tegen ‘Brussel’ en is tegen steun voor Oekraïne. Met stip op nummer één staat echter migratie.
Over de auteur
Remco Andersen is correspondent Duitsland voor de Volkskrant. Hij woont in Berlijn. Eerder was hij correspondent in het Midden-Oosten.
De FPÖ wil het aantal asielzoekers tot nul reduceren en vluchtelingen die al in Oostenrijk zijn, uitsluiten van sociale diensten, inclusief gezondheidszorg, met uitzondering van het uiterst noodzakelijke. Ze belooft massale gedwongen remigratie van asielzoekers.
De FPÖ is ook van plan overheidsbijdragen aan de media af te schaffen en wil een meldpunt instellen voor het aangeven van ‘politiserende’ leerkrachten in het onderwijs.
‘Wat de partij wil’, zei de Oostenrijkse politiek commentator Herbert Rausch eerder deze week tegen De Volkskrant, ‘is een autoritaire democratie naar het voorbeeld van Viktor Orbán in Hongarije, waar democratische instituten zoals de rechtbanken en de media gestaag buitenspel worden gezet, waar wel verkiezingen zijn maar dezelfde partij telkens wint.’
De FPÖ regeerde sinds 2000 al drie keer, telkens samen met de conservatieve ÖVP. Alledrie de regeringen eindigden in een voortijdige val, of het opsplitsen van de FPÖ zelf. Dit keer zegt ÖVP-leider Karl Nehammer, nu nog bondskanselier van Oostenrijk, dat zijn partij niet met de FPÖ samenwerkt zolang ‘rechtsextremist’ Herbert Kickl die partij leidt.
Andere partijen sluiten de FPÖ categorisch uit van elke samenwerking. Alternatieven zijn echter moeilijk; de ÖVP zou dan moeten formeren met de zeer linkse sociaal-democraten en een derde partij.
Zelfs in het spectrum van Europese uiterst rechtse partijen staat de FPÖ op de uiterste flank, vergelijkbaar met de Duitse AfD. Verschillende leden bleken in het verleden banden te hebben met rechtsextremisten.
De jeugdvleugel van de FPÖ is nauw verweven met de Identitaire Beweging, een Oostenrijkse extreemrechtse organisatie. Juist op verkiezingsdag kwam de FPÖ in het nieuws omdat op de begrafenis van een 90-jarig partijlid het ‘Treuelied’ te horen was, tijdens de Tweede Oorlog een strijdlied van de SS.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant