Belarus beweert dat westerse inlichtingendiensten spioneren via smartphonegame Pokémon GO. Bij ons ligt juist TikTok onder een vergrootglas vanwege spionagezorgen. "Het is niet uit te sluiten dat inlichtingendiensten smartphoneapps misbruiken voor spionage, maar er zijn makkelijkere manieren", zegt een expert.
Ontwikkelaars van veelgebruikte smartphoneapps en games bouwen daar niet bewust achterdeurtjes in waarmee inlichtingendiensten mensen kunnen bespioneren. Daarvan is Fred Streefland overtuigd. Hij is cybersecurity expert bij Solvinity en voormalig luchtmacht- en inlichtingenofficier.
"Vroeg of laat wordt zo’n bewuste achterdeur een keer ontdekt", zegt Streefland. "Dus het risico voor een bedrijf is veel te groot en kan opdoeken na ontdekking."
Toch sluit Streefland niet uit dat inlichtingendiensten met veel budget zelf apps of games voor specifieke doelgroepen hebben geplaatst in de applicatiewinkels voor smartphones. Hij denkt dat onder meer de Amerikaanse, Israëlische of Chinese inlichtingendiensten daartoe in staat zijn. Maar daar kent de inlichtingenexpert geen voorbeelden of bewijzen van.
Het zijn volgens Rejo Zenger van privacyorganisatie Bits of Freedom vooral mensen uit kwetsbare minderheidsgroeperingen die zich daar bewust van moeten zijn. Als voorbeeld noemt hij Oeigoeren die in Nederland wonen. China probeert overal ter wereld zicht te houden op deze gemeenschap.
"Gewone burgers voelen zich vaak veilig en denken: 'Dit gaat niet over mij'", zegt Zenger. "Maar dat is in de praktijk niet altijd waar. Zelfs in ons land zijn er veel voorbeelden van mensen die rekening moeten houden met dit soort risico's."
Streefland sluit niet uit dat inlichtingendiensten via populaire apps en games kunnen spioneren. Ze maken dan gebruik van onontdekte beveiligingslekken in de code van zo'n spelletje of applicatie. Als dat lek bruikbaar is, kan dat misbruikt worden om veel gegevens uit de smartphone te halen of de gebruiker te volgen.
Voor een inlichtingendienst is het interessanter om een lek in een populaire en veelgebruikte app te misbruiken. Het kost namelijk tijd en geld om iets te ontwikkelen waarmee zo'n dienst misbruik van zo'n lek kan maken.
"Het zou niet mijn eerste keuze zijn, want er zijn makkelijkere manieren", onderstreept Streefland. Mensen delen bijvoorbeeld bewust of onbewust zelf al veel informatie over zichzelf. Inlichtingendiensten halen volgens Streefland groot gedeelte van hun informatie uit vrij beschikbare openbare bronnen. Dat heet ook wel open source intelligence of osint.
Eerder dit jaar ontdekte BNR dat bijvoorbeeld de locatiegegevens van miljoenen Nederlanders online te koop zijn. Advertentiesystemen in apps verzamelen die data om jou relevante reclame te laten zien. Maar aan de achterkant worden deze data dus ook verhandeld. Daar maken inlichtingendiensten dankbaar gebruik van.
"Ik twijfel er niet aan dat geheime diensten alle opties gebruiken die er zijn om informatie te verzamelen", zegt Zenger. "Ze doen er alles aan om de informatie te krijgen die ze nodig hebben."
Source: Nu.nl economisch