Mail van een lezer: ‘Recentelijk plaatste u de kop: ‘Israël start oorlog met Hezbollah’. Vraag is: waarom kiest u voor deze kop? Was het niet Hezbollah dat Israël heeft aangevallen, nota bene vlak na de slachting van 7 oktober 2023? Is het niet Hezbollah dat uit is op de vernietiging van Israël in plaats van andersom?’
We hebben lang over deze kop nagedacht. We zochten naar woorden om de nieuwe fase in de strijd goed te beschrijven. Ja, Hezbollah en Israël beschieten elkaar al langer – in wezen leven ze al decennia op voet van oorlog – maar als een land een ander land dusdanig bombardeert dat er op één dag ruim vijfhonderd doden vallen, dan kunnen we spreken van een nieuwe oorlog, op zijn minst van een oorlog van een nieuw kaliber.
Dat betekent niet dat we partij kiezen, zoals bovenstaande lezer lijkt te veronderstellen. Een oorlog kan gerechtvaardigd zijn, daar zeggen we in onze berichtgeving niets over. Onze artikelen moeten in de eerste plaats zakelijk en informatief zijn.
Ja, ook op de redactie van de Volkskrant hebben redacteuren meningen en emoties. Soms sluipen die in de koppen. Meestal worden die dan vervolgens onderschept, maar niet altijd. In de snelheid gaat het soms mis. Zo stond kort de kop ‘Opnieuw zaait Israël dood en verderf, nu in de strijd tegen Hezbollah’, online. Duidelijk te opiniërend en dus snel hersteld.
Elke keer als de strijd een nieuwe fase in gaat of als er nieuwe gebeurtenissen plaatsvinden, wordt er door betrokken lezers een woordenstrijd gevoerd. Is Hezbollah een militante organisatie of een terroristische organisatie? Gaat Israël agressief in de aanval of is het juist in de verdediging tegen de continue regen aan raketten?
Als we de ene partij als aanvaller beschrijven, betekent dat niet dat we partij kiezen voor de andere. Het ingewikkelde aan de oorlogen in Gaza en Libanon is dat een aanval tegelijkertijd een verdediging kan zijn, en een dader tegelijkertijd een slachtoffer, en vice versa. Omdat veel mensen liefst denken in één duidelijke dader en één duidelijk slachtoffer, is het zo moeilijk om het eens te worden over dit conflict.
We streven naar voorzichtig woordgebruik, zodat we geen voorbarige conclusies trekken, en onze blik vooral open houden. Maar die voorzichtigheid kan ook weer een doorn in het oog zijn bij lezers die zelf heftige emoties bij het conflict ervaren.
Mag je schrijven dat de Israëlische gijzelaars zijn ‘overleden’? Of is dat te eufemistisch en moet je elke keer schrijven dat ze ‘vermoord’ zijn door Hamas, ook als je dat niet honderd procent zeker weet? Het Israëlische leger heeft onlangs nog bekendgemaakt dat de drie gijzelaars die vorig jaar november omkwamen, waarschijnlijk door Israëlische bommen zijn gedood.
Gezien de grote hoeveelheid stukken die we over de oorlogen in Gaza en Libanon schrijven, kunnen we fouten in ons woordgebruik helaas nooit helemaal uitsluiten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns