Boris Johnson heeft tijdens de coronacrisis met de Britse legerleiding gekeken naar manieren om vijf miljoen doses coronavaccin uit Leiden weg te halen. De oud-premier schrijft dat in zijn memoires Unleashed, die over twee weken verschijnen.
Delen van de memoires staan nu al in The Daily Mail. In het voorjaar van 2021 kibbelden de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk over de bestemming van de voorraad Astra Zeneca-vaccins die in een loods van Halix in Leiden lag opgeslagen. Volgens de Britten hadden zij de eerste rechten op het vaccin, dat met financiële steun van de Britse regering in Oxford was ontwikkeld, maar op het vasteland was geproduceerd. Na twee maanden vruchteloos onderhandelen raakte het geduld van Johnson op.
Dat de Britten overwogen de ‘ontvoerde’ vaccins op te halen was al bekend, maar niet dat er serieuze gesprekken over waren met de legertop. Luitenant-generaal Doug Chalmers liet de premier desgevraagd weten dat zo’n ‘invasie’ zeker mogelijk was.
Over de auteur
Patrick van IJzendoorn is correspondent Groot-Brittannië en Ierland voor de Volkskrant.
Johnson schrijft dat er een team via een gewone lijnvlucht naar Amsterdam zou gaan, een andere groep door de nacht Het Kanaal zou oversteken om vervolgens die de waterwegen op te trekken. In Leiden zouden de eenheden elkaar treffen.
De legertop waarschuwde dat zo’n actie ten tijde van de lockdowns niet onopgemerkt zou blijven. ‘Als we gesnapt worden, moeten we uitleggen dat we in wezen een invasie plegen bij een trouwe Navo-bondgenoot.’
Uiteindelijk kwamen de betrokkenen overeen dat het plan ‘mal’ was. EU-baas Ursula von der Leyen had destijds geopperd om de grens tussen Ierland en Noord-Ierland te sluiten om te voorkomen dat vaccins langs deze weg in het Verenigd Koninkrijk zouden komen.
De vaccinkwestie werd uiteindelijk op diplomatieke wijze opgelost en de Britten kregen een deel van de vaccins. Het Brits-Zweedse coronavaccin was de trots van Johnsons premierschap. Het maakte mogelijk dat de Britten als eerste in Europa alle coronamaatregelen konden laten varen.
Toch zou de coronacrisis leiden tot Johnsons val. In de zomer van 2022 was zijn positie onhoudbaar geworden door de onthullingen over borrels in Downing Street tijdens de door Johnson zelf ingestelde lockdowns.
Hij erkent in de memoires fouten te hebben gemaakt na de onthullingen, die afkomstig waren van zijn voormalige topadviseur Dominic Cummings. Zo heeft Johnson spijt van zijn beslissing om topambtenaar Sue Gray te belasten met een onderzoek naar ‘partygate’ en zijn rol daarin. Haar rapport bespoedigde zijn val.
Volgens Johnson was Gray partijdig, wat onder meer zou blijken uit het feit dat ze goede banden had met Labour en nu de stafchef is van premier Keir Starmer.
In detail beschrijft Johnson in de memoires zijn eigen ervaringen met het coronavirus. Kort nadat hij eind maar 2020 een omstreden lockdown had ingesteld, werd hij flink ziek. Aanvankelijk negeerde hij het doktersadvies om naar het ziekenhuis te gaan, ook al kon hij amper lopen of lezen. Niet veel later reed hij St Thomas’-ziekenhuis in een rolstoel binnen, linea recta naar de intensive care. Hij schrijft dat hij vocht tegen zijn slaap, uit angst om nooit meer wakker te worden.
Johnson schrijft tevens hoe hij prins Harry begin 2020 tijdens een congres in de Londense Docklands over Europees-Afrikaanse samenwerking heeft proberen over te halen om met zijn vrouw in het Verenigd Koninkrijk te blijven. Deze ‘mannelijke peptalk’ was, aldus Johnson, ‘totaal hopeloos’. Volgens Johnson konden Harry en Meghan goed publicitair werk verrichten namens het Verenigd Koninkrijk, maar hun emigratiebesluit stond vast.
Kleurrijk zijn Johnsons beschrijvingen van andere politici. Hij omschrijft zijn voorganger Theresa May, als een ‘politieke travestiet’, terwijl Keir Starmer, de huidige premier, er in de ogen van Johnson uitziet als ‘een stier die onverwachts een thermometer in zijn reet geduwd heeft gekregen’. Johnson verwijt Starmer dat hij tijdens tijdens de coronacrisis geen aandacht had voor de belangen van scholieren, die het kind van de rekening werden van de coronalockdowns.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant