Van een bestand of een staakt-het-vuren in Gaza of Libanon wil de Israëlische premier Benjamin Netanyahu niets weten. Met zijn strijdlustige toespraak vrijdag voor de VN werd eens te meer duidelijk hoezeer de internationale diplomatie het aflegt tegen de brute krachtsverhoudingen in het veld.
Een uitdagende premier Benjamin Netanyahu maakte vrijdag in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties duidelijk dat Israël zich niets zal aantrekken van alle oproepen tot een staakt-het-vuren in Libanon en Gaza.
Zo beleefde de Algemene Vergadering een dramatische finale. Israël stond de hele week in het middelpunt van de aandacht. Dinsdag riep de Amerikaanse president Joe Biden op tot de-escalatie in Libanon en een bestand in Gaza. Woensdag stelden de Verenigde Staten en Frankrijk een bestand voor van 21 dagen tussen Israël en Hezbollah.
Achter de schermen werd de hele week koortsachtig diplomatiek overleg gevoerd, om te voorkomen dat het conflict in het Midden-Oosten zich ontwikkelt tot een regionale oorlog. Maar vrijdag vertelde een strijdlustige Netanyahu, luid toegejuicht door aanhangers op de publieke tribune, dat Israël niet van plan is de strijd te staken.
De Israëlische premier ging in zijn toespraak niet in op de concrete voorstellen voor een bestand in Gaza en Libanon. Hij zei alleen dat Israël zal doorgaan tot het Hamas en Hezbollah verslagen heeft.
Uit protest tegen Netanyahu’s gespierde taal en zijn gebrek aan respect voor de VN verlieten verschillende groepjes diplomaten de vergaderzaal.
Over de auteur
Peter Giesen is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de Europese Unie en internationale samenwerking. Eerder was hij correspondent in Frankrijk.
‘Israël moet Hezbollah in Libanon verslaan’, zei Netanyahu. ‘Hezbollah heeft meer dan 60 duizend Israëlische burgers gedwongen hun huis te verlaten. Bloeiende steden in Noord-Israël zijn spooksteden geworden. Stelt u zich voor dat El Paso of San Diego spooksteden zouden worden. Zou de Amerikaanse regering dat tolereren? Israël heeft het ontolereerbare bijna een jaar getolereerd. Genoeg is genoeg! We zullen niet rusten voordat onze burgers naar huis kunnen terugkeren.’
Een overwinning op Hezbollah is ook nodig om te voorkomen dat de organisatie een 7 oktober-achtige terreuraanval uitvoert, aldus Netanyahu.
De oorlog in Gaza kan snel beëindigd worden, zei Netanyahu, als Hamas de wapens neerlegt en de gijzelaars vrij laat. ‘Als ze dat niet doen, zullen wij vechten tot de totale overwinning.’
Netanyahu zei niets over de Palestijnse kwestie. Hij stelde het conflict in het Midden-Oosten voor als een strijd tussen ‘de beschaving’ en het Iraanse streven zijn ‘middeleeuwse tirannie’ te exporteren. Netanyahu beschreef Hamas en Hezbollah als pionnen van Iran. ‘Maar wij hebben een boodschap voor Teheran. Als jullie ons aanvallen, zullen wij jullie aanvallen. Er is geen plaats in Iran die niet bereikbaar is voor Israël. En dat geldt voor het hele Midden-Oosten’, aldus Netanyahu.
Hij noemde de Verenigde Naties een ‘antisemitisch moeras’ dat het altijd op Israël voorzien heeft. ‘Maar ik heb een boodschap voor deze Vergadering en de wereld buiten deze zaal: wij zijn aan het winnen.’ Om dit kracht bij te zetten werd vrijwel gelijktijdig Beiroet bestookt met raketten. Vermeend doelwit: het Hezbollah-hoofdkwartier en leider Hassan Nasrallah. Op het moment van schrijven is onbekend of Israël doel heeft getroffen.
De speech van Netanyahu maakte nog eens duidelijk dat de internationale diplomatie geen greep krijgt op Israël. Het Israëlische leger tartte de Algemene Vergadering door op het moment dat Libanon te bombarderen op een moment dat vrijwel alle wereldleiders tot de-escalatie opriepen.
Nadat de Verenigde Staten en Frankrijk woensdag hadden aangerdongen op een staakt-het-vuren, verklaarde Netanyahu dat Israël ‘uit alle macht’ zou doorgaan met het aanvallen van Hezbollah.
Woordvoerder John Kirby van het Witte Huis zei donderdag dat de VS ervan uit waren gegaan dat Israël ‘aan boord was’ voor een bestand, anders zouden de VS en Frankrijk hun voorstel voor een bestand van 21 dagen niet openbaar hebben gemaakt.
Zo legde de internationale diplomatie het deze week af tegen de brute krachtsverhoudingen in het veld. Netanyahu heeft zich het afgelopen jaar ongevoelig getoond voor alle oproepen tot matiging, omdat hij zich uiteindelijk verzekerd weet van de steun van de VS. Sinds 7 oktober spraken de Amerikanen in de Veiligheidsraad vier keer een veto uit om een resolutie tegen Israël tegen te houden.
Als de Veiligheidsraad een resolutie aanneemt, betekent dat overigens niet dat die ook wordt uitgevoerd. Zo heeft Israël nooit bezette gebieden ontruimd, zoals de raad het land na de oorlog van 1967 opdroeg. Ook Hezbollah heeft lak aan de Veiligheidsraad. Tijdens de oorlog in Libanon in 2006 bepaalde de raad dat Israël en Hezbollah het zuiden van Libanon moesten ontruimen. Hezbollah moest zich terugtrekken achter de rivier Litani. Het Israëlische leger vertrok, Hezbollah bleef. Hezbollah wordt gesteund door Iran, de zwakke Libanese staat is niet tegen de beweging opgewassen.
De machteloosheid van de internationale diplomatie is niet nieuw, maar tijdens de Algemene Vergadering van deze week werd zij gezien als een teken van een stuurloze wereld. ‘De staat van onze wereld is onhoudbaar’, zei een sombere António Guterres, secretaris-generaal van de VN. Hij constateerde een klimaat van straffeloosheid waarin schendingen van het internationaal recht niet meer worden aangepakt.
Hij zag ook een wereld van grote onzekerheid, waarin de toekomst bedreigd wordt door mondiale risico’s, zoals het klimaat, pandemieën of kernwapens. Die problemen zijn oplosbaar, aldus Guterres, maar alleen als landen de wil tot internationale samenwerking hebben.
Daar ontbreekt het danig aan in deze wereld, stelde de Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva. Zelfs over het niet-bindend Pact voor de Toekomst, bedoeld om het functioneren van de VN te verbeteren, moest keihard worden onderhandeld. Dat is een teken des tijds, aldus Lula: ‘Het toont aan dat ons collectief vermogen tot onderhandeling en dialoog verzwakt is.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant