Niet alle discriminatie is strafbaar. Binnenskamers mag je de meest vreselijke dingen roepen over groepen mensen op basis van hun ras of geaardheid. Een van de belangrijkste voorwaarden voor discriminatie in het Wetboek van Strafrecht is namelijk dat het in het openbaar moet gebeuren. Bijvoorbeeld op straat. Maar het kan ook in een appgroep zijn van een paar honderd man. Of tijdens een besloten bijeenkomst waarvan door de deelnemers filmpjes worden gemaakt en verspreid.
Het Openbaar Ministerie vervolgt de meeste discriminatieverdachten op grond van artikel 137c voor groepsbelediging. Daarvan is sprake wanneer iemand „zich in het openbaar, mondeling of bij geschrift of afbeelding, opzettelijk beledigend uitlaat over een groep mensen wegens hun ras, hun godsdienst of levensovertuiging, hun hetero- of homoseksuele gerichtheid of hun lichamelijke, psychische of verstandelijke handicap”.
Er zijn ook gewone (‘commune’) strafbare feiten met een discriminatieaspect. Zoals vernieling of mishandeling met een racistisch motief. Het OM eist daarbij doorgaans een hogere straf, maar de rechter hoeft daar niet in mee te gaan. De Tweede Kamer behandelt momenteel een initiatiefvoorstel om strafverhoging bij dit soort zaken wettelijk vast te leggen.
Het OM en de rechter kijken altijd naar de context waarin uitingen zijn gedaan. Daarom zijn bepaalde uitingen in sommige gevallen wel strafbaar, en in andere niet. Zo mag er meer worden gezegd in de context van artistieke expressie of het maatschappelijke debat of geloofsovertuiging. Het OM heeft altijd rekening te houden met de vrijheid van meningsuiting.
Hier volgen zeventien uitingen uit de praktijk die kwetsend kunnen zijn. Ze zijn allemaal voorgelegd aan het Openbaar Ministerie, en in sommige gevallen ook aan de rechter.
Hier volgen zeventien voorbeelden. Geef van elke uiting aan of je denkt dat het OM deze als strafbare discriminatie beschouwt.
Tijdens een diner van het Amsterdamse studentencorps in 2022.
Tweet over de Amsterdamse burgemeester van iemand die zich op X Pierre M noemt (11 maart 2024).
Pegida-voorman Edwin Wagensveld tijdens een protest op 22 januari 2023 in Den Haag.
Tijdens dezelfde demonstratie van Wagensveld.
Gebeurt met enige regelmaat overal in Nederland.
Klinkt regelmatig in het hele land.
Geroepen tijdens een protest tegen de komst van de Israëlische president Isaac Herzog bij de opening van het Nationaal Holocaustmuseum in Amsterdam in maart van dit jaar.
Dit suggereerde een beller in een radiouitzending in 2019.
Dat zei bijvoorbeeld iemand die zich Martin Schouten noemt op X in 2021.
Uit een tweet van de leider van Forum voor Democratie Thierry Baudet in 2021.
Mona Keijzer in een talkshow in mei van dit jaar, toen ze nog BBB-Kamerlid was.
Op een flyer van Students for Palestine die na 7 oktober is verspreid op de Universiteit Leiden.
Dit zongen tientallen Feyenoord-supporters in april 2023 bij de Kuip in Rotterdam.
Geroepen tijdens de opening van het Holocaustmuseum in Amsterdam.
PVV-leider Geert Wilders in 2014 bij een verkiezingsbijeenkomst.
Geprojecteerd op de Erasmusbrug op Oudejaarsavond in 2022.
Tekst uit het Coronalied dat in 2020 op Radio 10 werd gedraaid.
Source: NRC