Burgemeester van Doetinchem Mark Boumans sprak donderdag eindelijk namens alle Nederlandse gemeenten met onder andere minister Faber over asielopvang. ‘Onze belangrijkste zorg is dat het kabinet denkt dat de instroom morgen beperkt is.’
is regioverslaggever van de Volkskrant in Noord-Nederland.
Na weken van aandringen kwam donderdagavond eindelijk de landelijke regietafel bijeen die zich bezighoudt met asielopvang. Namens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) was Mark Boumans aanwezig. De burgemeester van Doetinchem is sinds kort voorzitter van de tijdelijke VNG-commissie Asiel en Migratie.
Dat het zo lang duurde voor het tot een gesprek kwam, begreep Boumans, kwam door de Algemene Politieke Beschouwingen. ‘Wij hadden liever gezien dat we elkaar wat eerder hadden ontmoet. Vanwege de situatie in Ter Apel is de urgentie hoog. We hebben de komende tijd een gezamenlijke opdracht.’
Heeft u het gevoel dat u en minister Faber het eens zijn over die opdracht?
‘Dat spreekt ze wel uit. Maar het was vooral kennismaken en standpunten uitwisselen. Heel concreet werd het niet. Terwijl wij daar juist veel behoefte aan hebben. Onze belangrijkste zorg is dat het kabinet alle nadruk legt op het beperken van asielinstroom en denkt dat dit morgen gerealiseerd is, en te weinig aandacht heeft voor bestaande problemen. Neem de voorrangsregeling voor het huisvesten van statushouders. Minister Keijzer (Volkshuisvesting), die er ook was, bevestigde dat het kabinet hier vanaf wil. Maar blijven statushouders dan in een azc? Dat is onduidelijk.’
Houdt het kabinet met zo’n maatregel het opvangprobleem niet juist in stand, aangezien statushouders een kwart van de capaciteit in azc’s bezetten?
‘Dat klopt. De vraag is of er een asielcrisis is of een systeemcrisis. Ik denk dat laatste – al kan mevrouw Faber daar niet zoveel aan doen. Er is enorm jojobeleid gevoerd: we openden azc’s met veel gedoe, om ze vervolgens weer met veel gedoe te sluiten. Dat geeft constant onrust. Ondertussen is er het afgelopen jaar ontiegelijk veel geld verbrast aan tijdelijke opvang.’
Het verbaasde Boumans dat na afloop van het gesprek in de media de suggestie kwam dat provincies bij toerbeurt asielzoekers moeten gaan opvangen. ‘Ik was compleet verrast. Het stond niet op de agenda en het is niet besproken. Bij het tassen inpakken werd het door het COA genoemd. Het is misschien een pleister, geen structurele oplossing.’
Is er nog gesproken over de spreidingswet?
‘De minister heeft herhaald dat ze die wil intrekken, maar zei erbij dat dit wel een paar jaar kan duren. Zolang dat duurt, gaat ze de wet uitvoeren. Ze heeft ook gezegd dat ze in gesprek wil met provincies die achterblijven. Al wil ze niet over gaan tot dwang. Wat ons betreft mag ze ook op dit punt flink zijn.’
U en uw collega’s hebben kritiek op de minister. Maar ruim een derde van de gemeenten vangt geen enkele asielzoeker op. Moet u niet strenger zijn voor uw eigen VNG-leden?
‘Dat is een beetje de omgekeerde wereld. Gemeenten zijn in grote meerderheid voor spreiding. Toen de spreidingswet erdoor kwam, gingen veel gemeenten aan de slag. Maar nu zeggen inwoners: leest u wel de krant? In Den Haag is besloten dat de instroom beperkt wordt, dus hoezo moeten wij nog opvang organiseren? Daar hebben wij wel last van.’
Uw voorganger in de VNG-asielcommissie was Rutger Groot Wassink, wethouder namens GroenLinks in Amsterdam. U bent lid van de VVD. Zit het u dwars dat uw partij ook een handtekening heeft gezet onder het regeerprogramma?
‘Als burgemeester sta je boven de partijen. Mijn rol binnen de VNG vervul ik ook zo. Maar als ik eens een VVD’er tegenkomt, uit de Tweede of Eerste Kamer, steek ik mijn opvattingen niet onder stoelen of banken. Voor de spreidingswet heb ik actief gelobbyd.'
In uw commissie zit ook collega-burgemeester Jan Hamming van Zaanstad. In Zaandam liggen twee asielboten klaar met duizend opvangplekken, maar die kunnen vanwege een kwestie met de stroomvoorziening nog niet ingezet worden (zie kader). Wij begrijpen dat Fabers ministerie de ingebruikname kan versnellen maar dat vooralsnog niet doet?
‘Ik heb hier met mijn collega over gesproken. Ik wil hem geen woorden in de mond leggen. Maar als alles klaar staat om je collega in Ter Apel bij te springen, maar een administratief-technische handeling vanuit de rijksoverheid blijft uit, dan is dat heel frustrerend.’
Waarom gebeurt dat niet?
‘Zo concreet hebben we aan de regietafel niet gesproken. Wij blijven wijzen op oplossingen. Het kabinet moet ook impopulaire maatregelen durven nemen – zoals een bestuurlijke aanwijzing geven waarmee opvang wordt gerealiseerd. Dat is misschien ingewikkeld als je eigenlijk tegen vluchtelingen bent. Maar je hebt als minister niet alleen een politieke, maar ook een bestuurlijke rol. Besturen in Nederland is niet voor bange mensen.’
Wekt zo’n voorbeeld niet de suggestie dat het kabinet het opvangprobleem niet wil oplossen, om maar van een ‘asielcrisis’ te kunnen spreken om noodwetgeving mogelijk te maken?
‘Ik hoor in toenemende mate dat collega’s denken dat dit aan de orde is. Ik vind dat we de regering nog het voordeel van de twijfel moeten geven. Maar als we het gaan hebben over oplossingen, moeten we ons wel afvragen of dit nu een gecreëerde crisis is of een echte.’
Ministerie en gemeente twisten over versnellen ingebruikname asielboten Zaandam
Het ministerie van Asiel en Migratie laat weten met de gemeente Zaanstad ‘in gesprek’ te zijn over een maatregel (een zogenoemd ‘aanwijsbesluit’ of een ‘indeplaatsstelling’) om de stroomvoorziening voor de asielboten in Zaandam te regelen. Het inzetten van instrumenten om het traject te versnellen is echter aan het Rijk, benadrukt de gemeente Zaanstad. ‘Wij willen zo snel als mogelijk onderdeel zijn van de oplossing, maar het moet wel veilig en verantwoord’, zegt een woordvoerder. De gemeente wijst erop dat er ook nog maatregelen nodig zijn rond brandveiligheid. Het COA sprak eerder de verwachting uit dat het de gebreken (onder andere met betrekking tot vluchtroutes) voor 1 oktober heeft opgelost.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant