Wat zijn dit voor vragen? Naar aanleiding van seizoen 2 van de dramaserie Zina zes dilemma’s voor actrice Asma El Mouden (30), die ook jong theatertalent begeleidt. ‘Als je betrokken bent bij je leerlingen, willen zij graag voor jou werken.’
Seizoen 1 of 2 van Zina?
‘Oh my goodness gracious – ik ben niet goed in kiezen. Seizoen 1, omdat we daarmee geschiedenis hebben geschreven. De serie was een nieuw geluid tegenover de weinige andere perspectieven die we in de media zien van Mena-vrouwen (Midden-Oosten en Noord-Afrika, red.). Op sommige vlakken hebben de landen uit deze regio dezelfde cultuur, maar in films en series zie je weinig over wat er speelt in deze community. Dus een serie die over vijf millennial-Mena-vrouwen gaat, is uniek en laat zien dat onze verhalen belangrijk zijn.
‘Voor mezelf zou ik seizoen 2 kiezen, omdat het heel lang op mijn verlanglijstje stond om in het buitenland te filmen. En dan in Marokko, het land waar mijn roots liggen, draaien met een Marokkaanse crew, met tekst in mijn moedertaal... Dat was als thuiskomen.
Over de auteur
Mina Etemad schrijft voor de Volkskrant over theater en podcasts.
‘Het is een cadeautje dat mijn personage centraal staat in dit nieuwe seizoen. In het vorige seizoen was dat Amal (gespeeld door Soumaya Ahouaoui, red.), een carrièrevrouw die wil trouwen – al verloopt dat niet helemaal goed, zoals we in de eerste aflevering van dat seizoen zien. Naast mijn personage Lamya, een influencer met persoonlijke issues die ze niet altijd met haar vriendinnen deelt, zijn er nog Sophia, Nisrine en Samira (Jouman Fattal, Dunya Khayame en Sofia Yousfi, red.).
‘In seizoen 1 is iedereen vooral met zichzelf bezig, maar als in de laatste aflevering Lamya’s vader overlijdt, willen ze allemaal met haar mee naar Marokko om haar vader te begraven. Daar begint seizoen 2.’
Amal of Lamya?
‘Ik kan me het meest identificeren met mijn personage Lamya, omdat er bij haar een bepaalde rauwheid in zit: ze neemt geen blad voor de mond en zegt wat ze denkt. Ook herken ik me in de belachelijke loyaliteit die zij voelt naar haar vriendinnen – zij is iemand die boos wordt voor jou of huilt voor jou.
‘Amal vind ik ook fantastisch. Zij is rationeel is en houdt het overzicht; als er iets geregeld moet worden, moet je bij haar zijn. Ze is echt een Lena Lijstje (uit de boeken van Francine Oomen, red.). Ook verschilt ze van Lamya omdat ze iemand is die makkelijk voor zichzelf kiest.
‘Amal is opgegroeid met twee ouders, heeft een fantastische opleiding gedaan en had een leuke man. Lamya had dat allemaal wel gewild, maar het mocht voor haar helaas niet zo lopen. Haar moeder zit in een hospice en haar vader kwam en ging wanneer het hem uitkwam. En als hij kwam, was het alleen als hij geld nodig had. Dus de basis die Amal heeft, heeft Lamya niet. Zelfs in de allerbeste vriendschappen kan dan jaloezie ontstaan, wat in het tweede seizoen tot spanningen leidt.
‘Hun posities wisselen ook in dat seizoen. Lamya denkt: ik ben er zo veel voor mijn vriendinnen geweest, even kijken wat er gebeurt als ik voor mezelf kies. Terwijl Amal de conflicten tussen hen probeert te lijmen.’
‘Praat Nederlands met me’ of ‘Praat Mena met me’?
‘O, ‘Praat Nederlands met me’ vond ik zo leuk om te doen! Dat ontstond op een dinsdagmiddag tijdens de eerste lockdown. Op dat moment stond ik nog voor mijn stage voor de klas, al ging alles toen online. Ik heb de lerarenopleiding Nederlands gedaan en heb altijd iets met taal gehad – ik ben een echte grammar freak. Al die spelfouten die ik op social media zag, kon ik niet meer aanzien; ik wilde er iets aan doen, maar dan wel à la Asma.
‘Dus ik maakte elke dinsdag op Instagram quizjes over spelling en grammatica, in simpele taal van nu. Ik had niet zien aankomen dat er een hele community zou ontstaan van mensen die heel braaf al die vragen zouden invullen, bijvoorbeeld of ‘het wordt’ met of zonder een -t is.
‘Voor de klas staan vind ik geweldig. Toen ik zelf op de middelbare school zat, dacht ik vaak: dit moet gezelliger en leuker uit te leggen zijn. Als je zelf enthousiast over iets bent, kan dat heel aanstekelijk zijn.
‘Ik ben er ook van overtuigd dat als je betrokken bent bij je leerlingen en hun talenten ziet, zij graag voor jou willen werken. Er ontstaat een soort loyaliteit. Dus als ik zag dat iemand heel mooi kon tekenen, zei ik dat meteen. Sommige leerlingen moeten het niet hebben van hun zelfbeeld of intrinsieke motivatie, maar van motivatie van buitenaf, van iemand die betrokken bij hen is. Dat merkte ik zeker ook aan de resultaten: ze gingen beter spellen.
‘Na een tijdje ‘Praat Nederlands met me’ gedaan te hebben, heb ik na het filmen van seizoen 1 van Zina ook een paar keer ‘Praat Mena met me’ gedaan. Die quizjes gingen niet over spelling, maar over de cultuur en geschiedenis van landen of volkeren uit de Mena-regio.
‘Na Zina seizoen 1 kreeg ik het druk en stopte ik met ‘Praat Nederlands met me’. Maar afgelopen jaren heb ik zo veel berichtjes gekregen van mensen die het misten! Dus vorige week besloot ik dat ik – ook al heb ik geen tijd – er tijd voor ga maken. Maar dan misschien niet elke dinsdag.’
Open les of voor de camera?
‘Open les. Ik begon in 2017 bij Theatergroep Degasten als iemand die niet bekend was met theater. Nu doe ik de talentontwikkeling, en onderdeel daarvan zijn de open lessen. Die zijn bedoeld om mensen op een laagdrempelige manier en met veel fysiek spel kennis te laten maken met theater.
‘Hier gebruik ik dezelfde formule als voor de klas. Ik ben niet benieuwd naar hoeveel theaterervaring deelnemers hebben, maar als ik zie dat iemand een koptelefoon op heeft, vraag ik: welk nummer ben je aan het luisteren? Dát vind ik interessant. Ik wil elke les iets over alle aanwezigen te weten komen wat ik me zal herinneren.
‘Ik kom uit een onderwijsgezin. Mijn moeder heeft als zorgcoördinator in het onderwijs gewerkt en mijn vader geeft al bijna dertig jaar met veel plezier biologieles. Dat heb ik teruggezien in mijn opvoeding: hij was een papa met wie ik het bos inging en die me een roodborstje aanwees of met wie ik samen vogelhuisjes ophing.’
Je moeder of je beste vrienden?
‘Mijn moeder. Zij is mijn allerbeste vriendin. We spreken elkaar elke dag, en er zijn weinig dingen die ik haar niet vertel. Ik ben de enige dochter en het oudste kind, misschien trekken we daarom veel naar elkaar toe. Ze is heel supportive; als het aan haar lag zou ze elke dag ergens met een spandoek staan: ‘Dit is mijn dochter!’
‘Af en toe ben ik haar grote zus. Dan belt ze me en vraagt: ‘As, staat deze jurk leuk?’ Of ze vraagt wat ik ervan vind als ze een studie gaat doen.
‘Mijn vriendschappen heb ik ook hoog zitten, hoger dan een romantische relatie. Sommige scènes in Zina kwamen daarom dichtbij, bijvoorbeeld een knallende ruzie met Sophia, omdat Lamya niet zo’n goede vriendin is geweest. Die confrontatie gaat erover hoe integer Lamya is: is zij wel echt eerlijk tegen zichzelf? Als Asma heb ik ook weleens meegemaakt dat vrienden me zoiets vroegen.’
De pijn wegstoppen of erdoorheen gaan?
‘In seizoen 1 heeft mijn personage de legendarische tekst: ‘Wij zijn Marokkanen. Wij gaan niet door de pijn heen, we verstoppen die pijn. Dan doen we er schuld en schaamte overheen en laten die shit marineren en sudderen tot het wegrot en we het impliciet meegeven aan onze kinderen.’ Dat is een van de meest realistische dingen die ik ooit over Marokkanen heb gehoord.
‘Nou is het sociaal wenselijk om te zeggen dat ik liever door de pijn heen ga. Ik probeer dat meer te doen, maar soms is het praktischer om de pijn even weg te stoppen. Tegelijkertijd weet ik: een bal kun je ook maar zo lang onder water drukken, die komt op een gegeven moment omhoog. Dan heb ik er liever de controle over wanneer dat gebeurt.
‘Toen we in Marokko waren voor Zina, ben ik wel even door de pijn heen gegaan. Het waren lange draaidagen en we hadden op de laatste avond het weer niet mee. Mijn vrienden en mijn lieve ouders waren ook niet om de hoek, dus ik moest alleen door bepaalde dingen heen gaan.
‘Een van de scènes die we moesten spelen was de begrafenis van de vader van mijn personage. Dat kwam heel dichtbij, want tijdens corona is mijn opa in Marokko overleden. Reizen mocht toen niet, dus ik kon niet op zijn begrafenis aanwezig zijn. Het enige wat ik tijdens het filmen dacht was: zou het bij opa ook zo zijn gegaan? Dat was even pittig, ik heb het echt niet droog kunnen houden bij die scène.’
Seizoen 2 van Zina (KRO-NCRV) is vanaf 1/10 wekelijks te zien op NPO 3 om 21.15 uur, en te streamen via NPO Start.
1993 Geboren in Amsterdam
2017-2020 Lerarenopleiding Nederlands
2017-2019 Speler en peer educator bij Theatergroep Degasten
2020-nu Talentontwikkeling bij Theatergroep Degasten
2021 Serie Zina (seizoen 1)
2023 Serie Bestseller Boy
2024 Telefilm De Vaandeldrager vijf
2024 Telefilm Triq Salama
2024 Serie De toeslagenaffaire
2024 Serie Zina (seizoen 2)
Asma El Mouden woont in Amsterdam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant