De PVV beloofde een ‘volwaardig’ ziekenhuis aan Heerlen, maar PVV-minister Fleur Agema ziet het inmiddels somber in, blijkt donderdag tijdens een Kamerdebat. ‘Ik wil beslist geen valse hoop geven.’
Minister Agema zit er maar mooi mee. Enkele bussen vol Heerlenaren zijn donderdag naar Den Haag gekomen om te laten weten dat ze boos zijn dat hun stad haar ‘volwaardige ziekenhuis’ gaat verliezen. Ze hebben 30 duizend handtekeningen bij zich van stadgenoten die hun woede delen. En al die mensen hebben nog heel helder op hun netvlies wat Agema’s partijleider in november vorig jaar, in een debat op tv, antwoordde toen een Heerlenaar uit het publiek hem vroeg of de voormalige mijnstreek sinds het verdwijnen van de steenkoolwinning niet al genoeg voor de kiezen heeft gehad. ‘U moet die zorg krijgen’, zei Geert Wilders. ‘We hebben een ereschuld aan mensen zoals u.’
Dat herhaalde de PVV-leider in juli, in het debat over de regeringsverklaring, toen hij minister-president Schoof verzocht te garanderen dat Heerlen een ‘volwaardig’ ziekenhuis behoudt.
Over de auteur
Raoul du Pré is chef van de politieke redactie van de Volkskrant.
Alles over politiek vindt u hier.
En toen werd het september en waaide er een andere wind. Uitgedaagd door de oppositie durfde Wilders opeens geen beloften meer te doen. ‘Het is niet iets wat je zomaar kunt regelen’, zei hij pardoes. ‘Het is een gigantisch ingewikkeld dossier.’
Wat er tussen juli en september gebeurde: in augustus was Agema op bezoek in Zuid-Limburg, waar ze met alle betrokkenen sprak over hoe het verder moet in Heerlen. In weerwil van haar jarenlange pleidooien, als Kamerlid, tegen het sluiten van ‘volwaardige’ spoedeisendehulpafdelingen in de streekziekenhuizen, moest ze na haar bezoek erkennen dat ze bij nader inzien geen redding kon brengen. Geld en personeel schieten tekort. Zij zei het haar partijleider voor: ‘Het begrip volwaardig is bijzonder ingewikkeld.’
Op deze donderdag is de minister in de Tweede Kamer ontboden om verantwoording af te leggen. De stand van zaken bij het begin van het debat: de directie van het Zuyderland-ziekenhuis blijft erbij dat het wegens chronische personeelstekorten en de kosten niet mogelijk is om alle zorg in Heerlen te houden. Een deel wordt daarom geconcentreerd in de andere vestiging van het ziekenhuis, in Sittard-Geleen. Daardoor verdwijnen onder meer de complexe spoedeisende hulp, de operatiekamers en de intensive care uit Heerlen. Ambulances rijden voortaan direct naar Sittard-Geleen.
Het compromis dat na maandenlange gesprekken voorligt: in Heerlen komt wel een acutezorgafdeling (aza), met een huisartsenpost en de niet al te complexe spoedzorg, zoals enkelvoudige botbreuken, wondzorg en sportblessures.. Maar Agema vatte de situatie eerder deze week zelf samen in een brief aan de Kamer: ‘Hoewel er nu een plan ligt voor een echt ziekenhuis, is het geen ziekenhuis zoals het in de voorbije periode een ‘volwaardig ziekenhuis’ is gaan heten.’
Veel Heerlenaren vrezen grote praktische problemen voor juist de meest kwetsbare mensen, die moeite zullen krijgen Sittard-Geleen te bereiken. Maar bijvoorbeeld ook voor bevallende vrouwen, die in geval van complicaties niet meer voor de acute geboortezorg op de dichtstbijzijnde locatie in Heerlen terechtkunnen.
In de Kamer moet Agema donderdag de gesel ondergaan van de oppositie-Kamerleden die in haar tot voor kort nog een bondgenoot zagen. SP-leider Jimmy Dijk: ‘Er zijn beloften gedaan, moties aangenomen, meerdere malen, ook in het verkiezingsdebat bij SBS en nu, opeens, is de minister gedraaid als een blad aan de boom.’ En Julian Bushoff, GroenLinks-PvdA: ‘We zien van deze minister heel veel woorden, nul daden.’ Hij citeert uit Wilders’ politieke woordenboek: ‘Slappe hap, zou ik zeggen.’
Veel heeft Agema de Kamer en de publieke tribune donderdag niet te bieden. ‘Ik wil beslist geen valse hoop geven’, zegt ze meteen. Op de vraag of ze Heerlen op korte termijn kan geruststellen, echoot ze het antwoord dat haar voorgangers op zulke vragen gaven: ‘Ik beslis niet. We hebben een privaat stelsel. Ziekenhuizen beslissen.’ En, vloekend met de opvattingen van het voormalige Kamerlid Agema: ‘De politiek gaat niet over het aanbod van de ziekenhuizen.’
Eén sprankje hoop, misschien dan toch: Agema wijst op het regeerprogramma waarin het nieuwe kabinet zich voorneemt om, via de financiering, te gaan afdwingen dat de kern van de ziekenhuiszorg evenwichtig over het land wordt gespreid. De bedoeling is dat de acute spoedeisende hulp, de acute verloskunde en de intensivecareafdelingen voortaan worden betaald op basis van vaste, langjarige budgetten – en dus niet meteen in de problemen komen in dunner bevolkte regio’s zoals Zuid-Limburg. ‘Dit geeft zekerheid voor kleinere ziekenhuizen’, aldus het programma.
Agema wil in de komende twee weken nog één ‘ultieme poging’ doen om met de directie van het Zuyderland te bespreken of dat voornemen de situatie verandert: zou het niet kunnen dat met dit vooruitzicht meer artsen en verpleegkundigen naar Limburg willen komen? ‘De streekziekenhuizen krijgen een volwaardig bestaansrecht. Dan is er een betere reden om er te blijven.’
De oppositie gelooft er niets van en ziet geen blikken vol zorgpersoneel gereed staan. ‘Waar in Nederland is nu dan een overschot aan artsen en verpleegkundigen?, vraagt VVD-Kamerlid Judith Tielen. ‘Op basis waarvan denkt de minister dat ze personeel kan verschuiven?’
Agema houdt zich op de vlakte: ‘Ik ga niets verschuiven, ik ga meer mensen naar de streekziekenhuizen brengen.’ Wel erkent ze dat de kans niet groot is dat ze daar in Heerlen op korte termijn veel aan hebben.
Dat doet ze in de wetenschap dat ze daardoor politiek niet in de problemen zal komen. Want tegenover de verbijsterde linkse partijen staan ook fracties als VVD en D66, die altijd al de noodzaak van meer specialisatie in de ziekenhuizen hebben verkondigd en nu hoogstens verbaasd zijn dat Agema zich daarbij neerlegt. De aangekondigde motie van SP en GroenLinks-PvdA om Agema alsnog tot radicale ingrepen te dwingen, zal daardoor voorlopig geen meerderheid behalen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant