Bij de Duitse regeringspartij De Groenen is een richtingenstrijd uitgebroken. De jeugdvleugel kondigde donderdag een nieuwe beweging aan. Het landelijk voorzitterschap stapt op. Wat doet dit met de Duitse regeringscoalitie?
‘De Groenen worden steeds meer een partij zoals alle anderen’, schrijft het voltallige bestuur van de Groene Jeugd op een nieuw opgerichte site. ‘Wij zijn niet langer bereid om onze nek uit te steken voor een politiek die wij verkeerd vinden.’ En: ‘De regeringscoalitie is een bittere teleurstelling.’
Woensdagavond legden de beide landelijke partijvoorzitters, Ricarda Lang en Omid Nouripour, hun functie neer. In een haastig belegde persconferentie zeiden zij dat de dramatische resultaten bij recente verkiezingen in drie deelstaten, die in Duitsland eigen regeringen hebben, ‘vraagt om een nieuwe start’.
‘Dit is de diepste crisis voor De Groenen in tien jaar tijd’, zei Nouripour, een verwijzing naar het begin van de jaren 2010, toen De Groenen historisch impopulair waren.
Over de auteur
Remco Andersen is correspondent Duitsland voor de Volkskrant. Hij woont in Berlijn. Eerder was hij correspondent in het Midden-Oosten.
In september kozen de oostelijke deelstaten Thüringen, Saksen en Brandenburg een nieuw parlement. Alleen in Saksen haalden De Groenen de kiesdrempel van 5 procent (met 5,1 procent), in de twee andere deelstaten vlogen ze uit het parlement. Op landelijk niveau staan De Groenen op krap 10 procent, een dieptepunt dat in 2017 voor het laatst voorkwam.
Het opstappen van de jeugdvleugel, traditioneel zeer invloedrijk binnen De Groenen, is deel van een richtingenstrijd. In 2021 tradt de partij voor het eerst toe tot de Duitse regering, na tientallen jaren van oppositie en activisme tegen onder meer kernenergie, de wapenindustrie, en klimaatverandering. De Groenen kregen zes ministeries. Annalena Baerbock en Robert Habeck zijn respectievelijk minister van Buitenlandse Zaken en het nieuwe, invloedrijke departement Economie en Klimaatbescherming.
De grote belofte van de driepartijencoalitie onder bondskanselier Olaf Scholz, van de sociaal-democratische SPD, was destijds een alomvattende omwenteling van de Duitse economie en samenleving naar een klimaatneutrale maatschappij in 2045. Daartoe worden honderden miljarden euro’s geïnvesteerd in groene energie en andere maatregelen. Duitsland wilde andere Europese landen tot voorbeeld zijn.
De afgelopen drie jaar zijn Europa en Duitsland geplaagd door crisis na crisis: de nasleep van de corona-pandemie, oorlog in Oekraïne, energietekorten, stijgende prijzen, sociale onrust. Het Duitse kabinet is hevig verdeeld over de vraag hoe daarmee om te gaan. De kleinste coalitiepartner, de liberale FDP, ligt dwars op met name financieel vlak.
Klimaatbescherming, constateert de jeugdvleugel van De Groenen, is naar de achtergrond verdwenen. Ondertussen maken de traditioneel pacifistische partij zich hard voor wapensteun aan Oekraïne. Ook werd ingestemd met een harder asielbeleid.
De ‘realo’s’ binnen De Groenen, onder aanvoering van economieminister en vicekanselier Robert Habeck, betogen dat deelname aan een coalitieregering compromissen noodzakelijk maakt, en dat een snel veranderende wereld vraagt om reacties. Volgens de jeugdbeweging, die bij de linkervleugel van de partij hoort, heeft de moederpartij echter haar principes uit het oog verloren.
Het is nu aan de overgebleven Groenenpolitici om het partijkader weer bij elkaar te brengen en een richting voor de toekomst uit te stippelen. Op het partijcongres in november kiezen de partijleden nieuwe voorzitters. Hier en daar speculeren Duitse media over een breuk binnen de toch al instabiele regeringscoalitie. Dat is niet heel waarschijnlijk. Een voortijdig einde aan een kabinetsperiode komt in Duitsland zelden voor. Bovendien zijn nieuwe verkiezingen al dichtbij; op 28 september volgend jaar kiest Duitsland een nieuw parlement.
Met de beslissing de partij te verlaten en een nieuwe beweging op te richten, kijkt de voormalige Groene jeugdvleugel al vooruit naar die verkiezingen. De jongeren willen ‘ertoe bij dragen dat er binnenkort een sterke linkse partij in Duitsland kan zijn. Een partij, die niet zo is als alle anderen’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant