Buiten Nederland geboren inwoners van ons land voelen zich eenzamer, ondanks dat ze evenveel of zelfs meer sociale contacten hebben dan Nederlanders die hier geboren zijn. Dat komt doordat in hun land van herkomst nóg meer contact de norm is en familieleden in ons land 'vernederlandsen', zegt statistiekbureau CBS tegen NU.nl.
Het CBS onderzoekt sinds 2019 jaarlijks de eenzaamheidsgevoelens van inwoners van Nederland. Een onderverdeling naar hun geboorteland is dit jaar nieuw, zegt socioloog Tanja Traag van het statistiekbureau.
Van iedereen die ouder is dan vijftien en buiten Nederland is geboren geeft bijna 20 procent aan zich sterk eenzaam te voelen. Onder personen die geboren zijn in Nederland ligt dit aandeel met 9 procent een stuk lager.
Hoewel inwoners van Nederland die hier niet zijn geboren net zo vaak of vaker wekelijks sociaal contact hebben met familie, vrienden of buren, voelen zij zich toch vaker sterk eenzaam dan degenen die hier geboren zijn. Het is vooral sociale eenzaamheid - de behoefte aan meer sociaal contact - waar zij mee te maken hebben.
Inwoners die buiten Nederland zijn geboren, verwachten meer van hun sociale contacten. Dat zijn ze in hun land van herkomst zo gewend. Ook speelt mee dat bijvoorbeeld hun kinderen en kleinkinderen de Nederlandse normen overnemen. "Dus die komen minder vaak op bezoek dan ze in het land van herkomst zouden doen."
Tineke Fokkema van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI) heeft veel onderzoek gedaan naar eenzaamheid onder met name oudere migranten. Ze onderschrijft wat Traag zegt. Volgens de senior onderzoeker gespecialiseerd in migratie spelen culturele factoren hierbij mee.
"Een oma zonder migratieachtergrond is al blij als vijf van haar vijftien kleinkinderen op verjaardagsvisite komen, maar een oma uit bijvoorbeeld Turkije is teleurgesteld als de score veertien van de vijftien is", zegt Fokkema. "Zij is namelijk gewend dat je je voetbalwedstrijd afzegt om naar oma te gaan."
Bovendien speelt ook de kwaliteit van sociale contacten mee, zegt Fokkema. "Als de visite er eenmaal is en iedereen in de volle woonkamer spreekt alleen maar Nederlands, de kinderen zitten allemaal op hun mobiel en na afloop moet oma in haar eentje de afwas doen, dan kan ze zich toch eenzaam voelen."
Volgens Fokkema kunnen schaamte en een taboesfeer eraan bijdragen dat eenzaamheidsgevoelens onder met name oudere migranten nog niet helemaal in beeld zijn. Het NIDI is daarom gestart met aanvullend onderzoek.