Op 1 oktober stopt Ahmed Aboutaleb na ruim vijftien jaar definitief als burgemeester van Rotterdam. Donderdag neemt hij al afscheid van de gemeenteraad. 'Appie' werd internationaal bekend door enkele stevige uitspraken, maar stond altijd dicht bij de burgers van Rotterdam.
Aboutaleb maakte afgelopen januari bekend te stoppen als burgemeester van Rotterdam. Hij vindt het na ruim vijftien jaar "tijd voor iemand anders". Zijn opvolger Carola Schouten zal in de voetsporen treden van een burgemeester die zich graag letterlijk tussen zijn burgers bevond.
"Hij wandelde nogal eens rond", zei een Rotterdamse lezer tegen NU.nl nadat Aboutaleb zijn afscheid aankondigde. "Ik was ooit met mijn toen nog kleine kinderen in een park in Zuid. Daar zat Appie (zo heet hij hier in Rotterdam) op een bankje te zwaaien."
Ook andere lezers waren lovend over 'Appie'. "Noemen wij de burgemeester niet vaak ook burgervader? Dit is in zijn geval zeker passend. Het voelt alsof hij mensen kan meenemen en kan laten inzien hoe het hoort en wat niet wenselijk en dus afkeurenswaardig is", zei een NUjij'er. Weer een andere lezer noemde Aboutaleb "verbinder, bruggenbouwer en een echte stadsvader".
"Dat een burgemeester zich zo tussen de mensen bevindt is uniek in Nederland, maar het levert hem ook kritiek op", zei journalist Ruben Koops in 2019 al tegen NU.nl. Koops schreef samen met collega Elisa Hermanides de biografie Overal de eerste over Aboutaleb.
Aboutaleb zou te veel aandacht hebben voor incidenten in plaats van de grote lijnen te overzien. Zo nam een NU.nl-lezer het hem kwalijk dat de Dance Parade in Rotterdam geen vergunning meer kreeg na rellen, maar het zomercarnaval ondanks incidenten wel elk jaar doorging. "Dan vind ik dat je je jongeren in je stad niet begrijpt."
Toch overheersen de positieve geluiden over Aboutaleb, die werd gewaardeerd om zijn daadkracht en directe optreden. Koops haalt een verhaal aan waarin de burgemeester in zijn dienstauto langs een winkel reed toen daar een diefstal werd gepleegd.
Koops: "De dief rende vervolgens een station in, met Aboutaleb erachteraan. Daar liet de burgemeester de metro stilzetten zodat een toevallig aanwezige agent de dief kon aanhouden. Dat soort verhalen maken hem enorm populair. Het zijn jongensboekverhalen."
Bij zijn aantreden in 2009 had Leefbaar Rotterdam nog twijfels over bij Aboutaleb. De grootste partij van de gemeenteraad had onder meer moeite met zijn dubbele paspoort. Raadslid Marco Pastors gaf de burgemeester bij zijn aantreden een lege envelop om zijn Marokkaanse paspoort op te sturen naar de koning van Marokko. "We moesten echt aan elkaar wennen", zei fractievoorzitter Joost Eerdmans eerder tegen NU.nl.
Minder dan een jaar na zijn aantreden kwam Aboutaleb voor een nog grotere uitdaging te staan. In december 2009 viel een dode bij rellen na een strandfeest bij Hoek van Holland. Het negentienjarige slachtoffer werd geraakt door een politiekogel.
De burgemeester noemde het in een interview met het AD "de eerste grote fout onder mijn verantwoordelijkheid". Veiligheid werd daarna een belangrijk thema voor hem, maar daarin ging hij volgens Koops soms te ver. "Hij is meerdere keren op zijn vingers getikt, bijvoorbeeld omdat hij een restaurant of bar te snel had gesloten na een schietpartij."
Na de strandrellen in Hoek van Holland besloot de gemeente om strengere eisen te stellen aan evenementen. Dat betekende bijvoorbeeld het einde van de Dance Parade. De organisatie zei in een verklaring dat "in deze tijd veiligheid boven alles gaat en dat de Dance Parade het eerste slachtoffer is geworden van het huidige negatieve klimaat rond grootschalige evenementen."
Na een moeizaam begin groeide Aboutaleb in zijn rol en wist hij de harten van Rotterdammers te veroveren. Zijn strenge maar rechtvaardige optreden vielen in de smaak bij voor- én tegenstanders. Politiek gezien kon hij het ook steeds beter vinden met zijn collega's.
"Hij was bereid zijn eigen standpunten te herzien", zei Marco Heijmen, van 2012 tot 2014 fractievoorzitter van de PvdA in Rotterdam en twaalf jaar raadslid tot 2018. Heijmen noemt het Rotterdamse drugsbeleid als voorbeeld. "Aboutaleb was een uitgesproken tegenstander van coffeeshops, maar na lange debatten durfde hij te zeggen: 'Ik ben tot het inzicht gekomen dat het beter is om te reguleren.'"
"Hij heeft zichzelf in de loop der jaren zeer kundig ingezet", moest ook Eerdmans toegeven. Hij was bijvoorbeeld te spreken over de reactie van Aboutaleb na de aanslag op de Charlie Hebdo-redactie in Parijs in 2015. Dit zette hem ook internationaal op de kaart.
In Nieuwsuur zei Aboutaleb: "Als je het niet ziet zitten dat humoristen een krantje maken, ja... Mag ik het zo zeggen? Rot toch op!" Het leverde hem een uitnodiging op van het Witte Huis. Hij ontmoette de Amerikaanse president Joe Biden en sprak met hem over radicalisering.
"Ik ben een van de mensen die weet hoe het is om in armoede te leven", zei Aboutaleb in 2015 in een interview met CNN. Hij vertelde dat hij vijftien jaar in Marokko leefde op een maaltijd per dag. Zijn eerste winter in Nederland had hij geen winterjas. "Ik kan niet accepteren dat armoede tot terrorisme leidt."
Aboutaleb kreeg opnieuw internationale aandacht in coronatijd. Toen sprak hij jongeren toe na avondklokrellen op de Beijerlandselaan. "Heb je een goed gevoel dat je je stad naar de vernieling hebt geholpen?", zei hij in een video op X. "Voelt het goed wakker te worden met een tas vol gestolen spullen naast je? Is dat de Rotterdamse identiteit, de stad waar je trots op bent, de stad die jou groot gemaakt heeft?"
Zijn corona-aanpak was een van de redenen waarom hij in 2021 verkozen werd tot burgemeester van het jaar door de Londense stichting City Mayors Foundation. Hij is de enige Nederlandse burgemeester die deze prijs heeft gewonnen.
Dat Aboutaleb ook een zekere afstand bewaarde, bleek vlak voor zijn afscheid nog eens. In het boek Je Suis Ahmed onthulde AD-verslaggever Peter Groenendijk dat Aboutaleb in 2020 getroffen werd door kanker, maar dat bewust niet naar buiten bracht. "Ik dacht: dat is misschien wel erg persoonlijk, dat moet je maar 's voor je houden", vertelde Aboutaleb aan het AD.
In datzelfde interview vertelde hij het trotst te zijn op het behoud van de Van Ghentkazerne. "Bij mijn inburgering in de stad werd me duidelijk hoe groot de rol van de oorlog was voor de vorming van deze stad. Het bombardement, pijn, honger. En die kazerne is niet alleen een hoop stenen, die staat voor die geschiedenis. Ik vind het fantastisch dat ik er een rol in mocht spelen om die te behouden."
Source: Nu.nl algemeen