Ruim tweeënhalf jaar hield Oekraïne stand in Voehledar, maar nu lijkt de val van het mijnstadje onafwendbaar. Het zou een pijnlijk verlies zijn voor Oekraïne, al is het strategische belang van de plaats in de provincie Donetsk beperkt.
Met een aanval vanuit drie richtingen probeert Rusland de Oekraïense troepen die Voehledar verdedigen in de tang te nemen. Het stadje geldt als een belangrijk Oekraïens bolwerk in het zuiden van de Oost-Oekraïense provincie Donetsk. De Oekraïense verdediging maakt daarbij gebruik van de relatief hoge ligging van Voehledar.
De val van Voehledar zou een gevoelig verlies zijn voor Oekraïne, maar tot een grote Russische doorbraak zal het waarschijnlijk niet leiden. ‘De symbolische waarde van Voehledar, waar Oekraïne al ruim twee jaar standhoudt, is veel groter dan de strategische waarde’, zegt Mart de Kruif, oud-commandant van de Nederlandse landstrijdkrachten.
Over de auteur
Daan de Vries is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Voehledar speelt geen grote rol in de Oekraïense logistiek, dus de gevolgen voor de verdediging van de rest van de provincie zijn beperkt. Ook leent het gebied ten noorden van de stad zich slecht voor een snelle Russische opmars. Het terrein bestaat voornamelijk uit onbeschut akkerland, zonder dekking van bomen of bebouwing. In de herfstmaanden zal de ondergrond bovendien modderiger worden, wat de inzet van zwaar materieel als tanks en pantservoertuigen bemoeilijkt.
Dat Voehledar juist nu dreigt te vallen, heeft volgens Oekraïense militaire analisten meerdere oorzaken. De Oekraïense legereenheid die de stad verdedigt, bevindt zich al meer dan een jaar zonder onderbrekingen aan het front en is uitgeput. Ook kampen de Oekraïners met munitietekorten.
Daarnaast gaan de Oekraïners in Voehledar gebukt onder de voortdurende dreiging van Russische vliegtuigbommen. Sinds dit voorjaar neemt Rusland steden langs de frontlinie onder vuur met zweefbommen, zware explosieven die van grote afstand door vliegtuigen worden afgevuurd. Ook Voehledar moest het ontgelden.
‘De stad bestaat niet meer, ze is volledig met de grond gelijk gemaakt’, zei oud-inwoner Dmytro tegen een lokale televisiezender. Net als de meeste inwoners van Voehledar verliet hij zijn thuisstad kort na het begin van de Russische invasie.
Van de 14 duizend inwoners die Voehledar voor de oorlog had, zijn er volgens de lokale autoriteiten nog 107 achtergebleven. Het zijn veelal oudere mensen die weigeren te vertrekken. Ze brengen hun dagen grotendeels door in de kelders onder hun huizen, terwijl Rusland de stad aan puin schiet.
Twee keer eerder heeft Rusland tevergeefs de aanval geopend op Voehledar: eind 2022 en begin 2023. Bij de tweede poging, in februari 2023, leed Rusland bij Voehledar een pijnlijke nederlaag: de Russen verloren bij de aanval zeker 130 tanks en pantservoertuigen. Ook de anderhalf jaar daarna slaagde Rusland er niet in om verder op te rukken richting Voehledar.
Deze maand begon het tij te keren. De Russen veroverden kort na elkaar de dorpen Pretsjystivka en Vodjane, aan weerszijden van Voehledar. Daardoor kan Rusland het stadje nu vanuit drie kanten aanvallen. Ook een kolenmijn nabij Vodjane, die lange tijd diende als Oekraïens bolwerk, viel in Russische handen. Daarmee is de laatste aanvoerroute van Oekraïense soldaten in Voehledar binnen bereik gekomen van de Russische artillerie.
De afgelopen dagen meldden Russische militaire bloggers dat de bestorming van Voehledar is begonnen. De eerste Russische soldaten hebben de rand van het stadje bereikt. De vraag is hoelang de Oekraïense legerleiding nog durft te wachten met terugtrekking uit Voehledar. Wacht Oekraïne te lang, dan dreigen de resterende troepen volledig door Rusland te worden omsingeld.
Volgens De Kruif zou een terugtrekking uit Voehledar passen bij de strategie die het Oekraïense leger de afgelopen maanden hanteert. Omdat Rusland over meer mankracht en munitie beschikt, kan Oekraïne de Russen niet overal tegenhouden. ‘Je ziet dat Oekraïne langzaam terrein prijsgeeft en Rusland daarbij zo veel mogelijk verliezen toebrengt’, aldus De Kruif.
Ondertussen voert Oekraïne droneaanvallen uit op Russische logistieke aanvoerlijnen, brandstofdepots en munitieopslagen. Bij Oekraïense aanvallen op munitiedepots in de Russische provincies Tver en Krasnodar gingen vorige week grote aantallen artilleriegranaten en raketten in vlammen op.
De Kruif kan niet zeggen of die aanvallen nu al gevolgen hebben aan het front. ‘Het is een operatie van de lange adem. Hoe langer Oekraïne met dit soort aanvallen doorgaat, hoe meer effect het zal hebben’, zegt De Kruif.
Voor Rusland zou de inname van Voehledar een welkom succes zijn. Het belangrijkste doel van het Russische najaarsoffensief ligt echter een kleine 40 kilometer noordwaarts: de stad Pokrovsk. Al weken rukken de Russen langzaam op richting Pokrovsk, maar ze zijn er nog niet in geslaagd de stad zelf te bereiken.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant