Lees al onze artikelen over de oorlog in Oekraïne.
De Russische president Vladimir Poetin heeft opnieuw gedreigd met het gebruik van kernwapens. Dat zou hij overwegen als Rusland wordt aangevallen met conventionele wapens – bommen, raketten en andere explosieven –, zei hij bij een vergadering van de Russische Veiligheidsraad. Een aanval die wordt ondersteund door een kernmacht, vervolgde hij, beschouwt Moskou als een gezamenlijke aanval.
Het dreigement kan niet los worden gezien van de inspanningen van de Oekraïense president Zelensky om toestemming te krijgen voor het gebruik van langeafstandsraketten op Russisch grondgebied. Oekraïne beschiet Rusland tot dusver met name met drones. Maar als het aan Zelensky ligt, krijgt Kyiv ook de beschikking over zwaardere wapens.
De Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, beide kernmachten, lagen tot nu toe dwars, uit angst Poetins ‘rode lijn’ te overschrijden. Zowel de Amerikaanse president Biden als de Britse premier Starmer liet onlangs echter doorschemeren dat daar binnenkort mogelijk verandering in komt.
Poetins dreigement lijkt dan ook bedoeld om te voorkomen dat zij Oekraïne toestemming geven. De Russische president heeft in het verleden al talloze keren gedreigd hard terug te slaan als het Westen zou toestaan dat Oekraïne westerse wapens verder op Russisch grondgebied mag inzetten.
Jasper Daams
De Russische wapenfabrikant IEMZ Kupol zou samen met Chinese deskundigen drones ontwikkelen in een fabriek in China. Dat schrijft persbureau Reuters op basis van interne documenten en bronnen van ‘een Europese inlichtingendienst’.
In de fabriek is de Garpiya-3 (G3), een nieuw model oorlogsdrone, ontwikkeld en uitgetest. De G3-drones kunnen op lange afstanden aanvallen uitvoeren, tot afstanden van zo’n tweeduizend kilometer, en hierbij vijftig kilo aan vracht vervoeren, zoals een explosieve lading.
Het Westen beschuldigt China er al tijden van Rusland militair te ondersteunen tijdens de oorlog in Oekraïne. Die beschuldigingen gaan echter met name over de levering van onderdelen zoals computerchips, niet om complete drones.
Beschuldigingen van het leveren van goederen voor Russische ontwikkeling van wapens wuifde China voorheen weg als ‘onschuldig handelsverkeer’. In een reactie aan Reuters stelt het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken dat het niets weet van een Russisch droneprogramma in China.
De Russisch-Chinese fabriek is volgens de documenten van Kupol binnen acht maanden gereed om nog grotere drones te produceren, die ladingen van vierhonderd kilo kunnen vervoeren. Deze drones zouden vergelijkbaar zijn met Amerikaanse Reaper-drones, waar Oekraïne de VS al langer om vraagt.
Of in China ontwikkelde drones in Oekraïne worden gebruikt door Rusland is onduidelijk.
Frank Rensen
Er staat deze week vooralsnog geen ontmoeting op de agenda tussen Donald Trump en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Dat laat een bron binnen de campagne van Trumpweten aan persbureau AP. Zelensky bezoekt op dit moment de VS in het kader van de VN-top.
Vorige week meldde Zelensky nog op donderdag of vrijdag met Trump in gesprek te gaan. Een gesprek met president Biden staat mogelijk nog wel op de agenda, om steun voor het zogenoemde Oekraïense ‘overwinningsplan’ te bespreken. Dit plan heeft Zelensky al aan Amerikaanse Congresleden gepresenteerd.
Zelensky noemde een ontmoeting met Trump recent ‘belangrijk voor ons allebei’. Als Trump de verkiezingen wint, zijn daar voor Oekraïne mogelijk grote consequenties aan verbonden. Trump is fel gekant tegen de Amerikaanse militaire en financiële steun aan Oekraïne.
Hoewel het niet bekend is of Trump het gesprek inderdaad actief afhoudt, benadrukte Trump tijdens een recente rally in de staat Georgia dat de VS ‘weg moeten’ uit Oekraïne. De Republikeinse presidentskandidaat noemde Zelensky daar ‘de beste verkoper op aarde’, omdat hij volgens Trump na elk bezoek aan de VS ‘met honderd miljard dollar wegloopt’. Dat klopt niet: de VS hebben Oekraïne sinds de Russische invasie met zo’n 75 miljard euro gesteund.
Frank Rensen
Rusland blijft de komende jaren een groot deel van zijn begroting uitgeven aan defensie. In 2025 stijgt het budget voor defensie met meer dan een kwart, naar omgerekend 127 miljard euro, schrijft Bloomberg op basis van de conceptbegroting van Rusland.
Dat bedrag is goed voor 6,2 procent van het Russische bbp. Van alle Russische overheidsbestedingen gaat dan zo’n 40 procent naar defensie; meer dan onderwijs, sociale zekerheid en gezondheidszorg bij elkaar.
Mogelijk liggen de militaire uitgaven nog veel hoger. Op de Russische begroting is ook een post geheime en ongespecificeerde uitgaven opgenomen. Die nemen 30 procent van de totale begroting in beslag.
In 2026 en 2027 zouden de uitgaven aan defensie geleidelijk moeten zakken, aldus de conceptbegroting die Bloomberg heeft ingezien. In 2027 plant Rusland zo’n 5,1 procent van het bbp uit te geven aan defensie.
Joram Bolle
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Antony Blinken, heeft voor de Verenigde Naties opgeroepen om harder op te treden tegen de landen die Rusland steunen bij de oorlog in Oekraïne. 'De snelste weg vooruit is om diegenen te stoppen die Poetins agressie mogelijk maken', zei hij dinsdag tijdens een vergadering van de VN-Veiligheidsraad over Oekraïne, die plaatsvond in de marge van de Algemene Vergadering van de VN in New York.
Blinken verwees concreet naar de steun van Noord-Korea en Iran aan Rusland. "Hoe meer Rusland op hun steun aangewezen is, hoe meer Iran en Noord-Korea ervoor terugkrijgen", zei hij. 'En hoe meer Poetin Pyongyang en Teheran ondersteunt, hoe meer hij de bedreigingen voor de vrede en de veiligheid versterkt - niet alleen in Europa, maar ook in de Indo-Pacifische regio, in het Midden-Oosten en overal ter wereld.' Blinken noemde ook China, dat Rusland helpt om zijn oorlogsmachine in stand te houden.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken herinnerde de Veiligheidsraad aan haar centrale taak: 'streven naar een vreedzame oplossing voor conflicten'. Het VN-charter is daarover 'glashelder', zei hij ook. 'We moeten streven naar een vrede die de grondprincipes van de VN handhaaft en niet ondermijnt.' (Belga)
• Bij een Russische aanval op de stad Charkiv zijn tenminste drie doden en 22 gewonden gevallen. Dat meldt de Oekraïense gouverneur van de gelijknamige provincie, Oleh Synjehoebov, in een bericht op Telegram. Rusland heeft voorlopig nog niet gereageerd op de beschuldigingen, zoals het doorgaans niet doet.
• Een uitnodiging om lid te worden van de Navo is onderdeel van het overwinningsplan van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Dat heeft het kabinetshoofd Andriy Yermak bekendgemaakt tijdens een bezoek aan de Verenigde Staten, waar Zelensky deze week het volledige plan wereldkundig zal maken.
• Tijdens een bijeenkomst van de VN-Veiligheidsraad heeft de Zelensky gezegd dat de oorlog met Rusland ‘niet met gesprekken kan worden bezworen’. Volgens Zelensky zal Rusland ‘gedwongen moeten worden tot vrede’.
De oorlog met Rusland ‘kan niet met gesprekken worden bezworen’. Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky gezegd tijdens een bijeenkomst van de VN-Veiligheidsraad. Volgens Zelensky zal Rusland ‘gedwongen moeten worden tot vrede’.
Zelensky is op dit moment in de Verenigde Staten om steun te vergaren voor een overwinningsplan voor de oorlog met Rusland. Hoewel hij daar vooralsnog niet veel details over naar buiten heeft gebracht, zei hij vlak voor zijn vertrek al dat het plan zijn Russische evenknie Vladimir Poetin zal ‘dwingen tot nadenken over het beëindigen van de oorlog’. Donderdag reist Zelensky naar Washington om met president Joe Biden te spreken over zijn plan.
Onderhandelingen met Rusland over vrede lijken geenszins onderdeel uit te maken van dat plan. In een eerder tienpuntenplan eiste Zelensky ook al een volledige terugtrekking van de Russen uit Oekraïne en berechting van Russische oorlogsmisdaden. Die eisen zijn voor Poetin onbespreekbaar.
Thom Canters
Lees hier ook: De laatste zet richting vrede voor Oekraïne, daar stuurt Zelensky bij zijn gesprekken met Biden, Trump en Harris op aan
Bij een Russische aanval op de stad Charkiv zijn tenminste drie doden en 22 gewonden gevallen. Dat meldt de Oekraïense gouverneur van de gelijknamige provincie, Oleh Synjehoebov, in een bericht op Telegram. Rusland heeft voorlopig nog niet gereageerd op de beschuldigingen, zoals het doorgaans niet doet.
Volgens de burgemeester van Charkiv, Igor Terechov, werd onder meer een appartementsgebouw geraakt bij de aanval. Datzelfde gebouw zou aan het begin van de Russische invasie in februari 2022 ook al zijn beschoten en net zijn hersteld.
Twitter bericht wordt geladen...
Charkiv, de tweede stad van Oekraïne, is al maanden het doelwit van Russische luchtaanvallen. Geregeld worden daarbij ook burgerdoelen geraakt, hoewel Moskou dat ontkent. Door de constante aanvallen heeft een deel van het leven in Charkiv zich ondergronds verplaatst. Zo wordt er lesgegevens in metrostations.
Thom Canters
Lees hier ook: ‘Charkiv leeft, zeker tussen de bommen door, maar ze brokkelt ook steeds een stukje verder af’
Een uitnodiging om lid te worden van de Navo is onderdeel van het overwinningsplan van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Dat heeft het kabinetshoofd Andriy Yermak bekendgemaakt tijdens een bezoek aan de Verenigde Staten, waar Zelensky deze week het volledige plan wereldkundig zal maken.
De Kyiv Independent schrijft dat Oekraïne binnen enkele maanden zal vragen om Navo-lidmaatschap. Dat deed het eerder in september 2022, een half jaar nadat het Russische leger Oekraïne was binnengevallen. Uitzicht op snelle toetreding kreeg Oekraïne niet, tot woede van Zelensky.
Verdere details van het overwinningsplan van de Oekraïense president zijn nog niet bekend. Voordat hij naar de VS vertrok, zei hij dat het plan ‘de weg vrijmaakt voor een betrouwbare vrede’ en de Russische president Poetin zal ‘dwingen tot nadenken over het beëindigen van de oorlog’.
Het plan van Zelensky is gestoeld op de vraag aan zijn westerse bondgenoten of zij bereid zijn Oekraïne aan de overwinning te helpen, of dat het voor hen voldoende is dat het land de oorlog niet verliest. Onderhandelingen met Rusland zijn geen onderdeel, liet de Oekraïense president eerder al doorschemeren.
Zelensky spreekt de komende dagen de Verenigde Naties en het Amerikaanse Congres toe. Daarnaast heeft hij ontmoetingen met zijn Amerikaanse evenknie Joe Biden en presidentskandidaten Donald Trump en Kamala Harris, om de details van zijn overwinningsplan te bespreken.
Jasper Daams
Rusland heeft vannacht opnieuw een grootschalige droneaanval uitgevoerd op meerdere plekken in Oekraïne, meldt de Oekraïense luchtmacht op Telegram. In de noordoostelijke stad Zaporizja zou daarbij een persoon zijn omgekomen, zeker zeven mensen raakten gewond.
Oekraïne zegt 66 van in totaal 81 drones uit de lucht te hebben geschoten. De luchtmacht zegt er dertien uit het oog te hebben verloren, evenals vier Russische raketten die ook op Oekraïne werden afgevuurd. Wat er met de overige twee drones is gebeurd, is niet duidelijk. Deze berichtgeving kan niet onafhankelijk worden geverifieerd.
Rusland en Oekraïne bestoken elkaar vrijwel dagelijks met raketten en drones. Niet voor het eerst had de Russische krijgsmacht het vannacht gemunt op Oekraïense energie-infrastructuur. Door puin van vallende drones zitten in de Centraal-Oekraïense provincie Poltava momenteel zo’n twintig Oekraïense plaatsen zonder stroom. De regionale gouverneur meldt op Telegram dat er geen slachtoffers zijn gevallen.
Jasper Daams
• Zeker dertien burgers, onder wie een 15-jarige jongen, zijn zondagavond gewond geraakt als gevolg van Russische luchtaanvallen op de zuidoostelijke Oekraïense stad Zaporizja. Dat hebben Oekraïense functionarissen maandag gezegd.
• Het zogenoemde overwinningsplan van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky moet zijn Russische collega Vladimir Poetin dwingen aan de onderhandelingstafel te verschijnen. Dat zegt Zelensky in een interview met het Amerikaanse tijdschrift The New Yorker. Zelensky is in de Verenigde Staten en zal later deze week zijn overwinningsplan presenteren aan president Biden.
• Duitsland weigert de Oekraïense president Volodymyr Zelensky toestemming te geven om Duitse wapens te gebruiken over de grens met Rusland. ‘We doen het niet en daar hebben we goede redenen voor', zei Scholtz tegen journalisten voorafgaand aan de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York vandaag.
Duitsland weigert de Oekraïense president Volodymyr Zelensky toestemming te geven om Duitse wapens te gebruiken over de grens met Rusland. ‘We doen het niet en daar hebben we goede redenen voor', zei Scholtz tegen journalisten voorafgaand aan de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York vandaag.
Zelensky, die gisteren in New York arriveerde voor een bezoek van een week, sprak vandaag met de bondskanselier over het ‘vredesplan’ van Oekraïne. ‘We spraken over het bewerkstelligen van de vrede en hoe we eenheid kunnen behouden’, aldus Zelensky.
Oekraïne voert al langer de druk op bij zijn westerse partners om verkregen wapens te mogen gebruiken over de grens met Rusland. Veel Europese landen en de VS hebben al toestemming gegeven om een deel van het westerse wapentuig in Rusland in te zetten, maar Scholtz is daar tot nu toe niet toe bereid.
Op diezelfde VN-top beloofde Denemarken Oekraïne omgerekend 19 miljoen dollar te doneren om vernietigde energiesystemen in het land te herstellen.
Rusland heeft tussen maart en augustus negen gerichte aanvallen uitgevoerd op Oekraïense energiesystemen, verspreid over twintig regio’s. Zo wil Rusland het Oekraïne moeilijker maken om de aankomende winter door te komen. Het gedoneerde geld van Denemarken moet dat plan (deels) dwarsbomen.
Vorige week publiceerde het Internationale Energieagentschap een rapport waarin staat dat Oekraïne deze winter ‘de zwaarste beproeving tot nu toe’ tegemoetgaat.
Yassin Boutayeb
Het zogenoemde overwinningsplan van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky moet zijn Russische collega Vladimir Poetin dwingen aan de onderhandelingstafel te verschijnen. Dat zegt Zelensky in een interview met het Amerikaanse tijdschrift The New Yorker. Zelensky is in de Verenigde Staten en zal later deze week zijn overwinningsplan presenteren aan president Biden.
Het plan moet de strategische positie van Oekraïne de komende maanden versterken en daarmee een diplomatiek einde van de oorlog afdwingen, aldus Zelensky. ‘Als Poetin deze oorlog niet op een eerlijke en rechtvaardige manier wil beëindigen, moet hij zich realiseren dat hij een versterkt Oekraïne niet kan vernietigen.’
Over de exacte inhoud van zijn langverwachte overwinningsplan laat Zelensky vooralsnog geen details los. Wel zegt hij dat het plan anders is ten opzichte van eerdere mogelijke uitwegen uit de oorlog, ‘omdat Russische medewerking geen vereiste is voor succes’.
Volgens Zelensky heeft hij wel Amerikaanse medewerking nodig: ‘Het plan is ontworpen met de steun van Biden in gedachten.’ De Verenigde Staten hebben deze week een nieuw steunpakket aan Oekraïne toegezegd. Zelensky wil echter dat de VS de restricties op het inzetten van langeafstandswapens opheffen.
Tijdens zijn bezoek aan de Verenigde Staten zal Zelensky ook presidentskandidaten Kamala Harris en Donald Trump ontmoeten. Trump claimde eerder een snel einde aan de oorlog in Oekraïne te kunnen maken, zonder daarvoor concrete plannen te benoemen. Daarover zegt Zelensky tegen The New Yorker dat ‘Trump niet weet hoe hij de oorlog moet stoppen, ook al denkt hij dat wel’.
Ook Trump’s running mate JD Vance liet zich eerder deze maand uit over een exitstrategie voor Oekraïne. De Republikein suggereerde daarbij dat Oekraïne een deel van zijn grondgebied zal moeten opofferen voor een ‘speciale gedemilitariseerde zone’ tussen de twee landen in. Zelensky noemt die plannen te radicaal: ‘Het idee dat de wereld deze oorlog kan beëindigen ten koste van Oekraïne is onacceptabel.’
Dana Holscher
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft op de eerste dag van zijn bezoek aan de Verenigde Staten een munitiefabriek bezocht in Scranton, Pennsylvania die voor Oekraïne cruciale 155-millimeter artilleriegranaten maakt. In Oekraïne is een groot tekort aan dit type granaat en het land is grotendeels afhankelijk van de productie in de Verenigde Staten.
Zelensky schrijft in een bericht op X dat hij zijn bezoek is begonnen 'met het uitspreken van mijn dank aan alle werknemers van de fabriek'. Ook schrijft de Oekraïense president dat hij afspraken heeft gemaakt om de samenwerking tussen de fabriek in Pennsylvania en die in de Oekraïense stad Zaporizja uit te breiden.
'Het is op plekken als deze dat je echt kunt voelen dat de democratische wereld kan zegevieren. Dankzij deze mensen – in Oekraïne, in Amerika en in alle betrokken landen – die onvermoeibaar werken om ervoor te zorgen dat het leven wordt beschermd.'
Zelensky is in de Verenigde Staten om een aantal sessies van de Algemene Vergadering van de VN bij te wonen en om een 'overwinningsplan' voor de oorlog van Oekraïne tegen Rusland aan de Amerikaanse president Joe Biden te presenteren. Het Oekraïens persbureau Ukrinform meldt dat Zelensky maandag op de VN-top spreekt en dat hij dinsdag deelneemt aan vergaderingen van de Veiligheidsraad over Oekraïne. (ANP)
Zeker dertien burgers, onder wie een 15-jarige jongen, zijn zondagavond gewond geraakt als gevolg van Russische luchtaanvallen op de zuidoostelijke Oekraïense stad Zaporizja. Dat hebben Oekraïense functionarissen maandag gezegd.
Reddingswerkers evacueerden bewoners uit verschillende beschadigde appartementsgebouwen, zei het Oekraïense ministerie van Binnenlandse Zaken op de berichtenapp Telegram. Het ministerie zei dat Rusland volgens voorlopige informatie zijn KAB-geleide zweefbommen heeft gebruikt om Zaporizja aan te vallen.
Reuters kon de berichten niet onafhankelijk verifiëren. Er was geen onmiddellijk commentaar van Rusland. Beide partijen ontkennen dat burgers het doelwit zijn van hun aanvallen, maar duizenden burgers – de overgrote meerderheid van hen Oekraïners – zijn gedood sinds de grootschalige invasie van Oekraïne in februari 2022.
De Oekraïense hulpdiensten plaatsten een video op hun Facebookpagina waarin reddingswerkers te zien zijn die proberen de door het puin geblokkeerde ingang van een appartementsgebouw vrij te maken. Ook is te zien hoe ze gewonden verzorgen voor een beschadigd woongebouw.
Redactie
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• Rusland boekte de afgelopen twee weken op verschillende plaatsen rond de Oost-Oekraïense stad Pokrovsk terreinwinst. Voor het Russische leger is de verovering van Pokrovsk het belangrijkste oorlogsdoel voor de komende tijd. In Pokrovsk komen verschillende wegen en spoorlijnen samen, waardoor de stad van belang is voor de Oekraïense logistiek in de provincie Donetsk.
• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is zondag in de Verenigde Staten aangekomen. Hij zal met president Joe Biden spreken over de wens van Kyiv om Amerikaanse en Europese hightech-raketten te gebruiken voor aanvallen in Rusland. Ook zal Zelensky naar verwachting een plan voorleggen aan Washington, waaruit moet blijken hoe Kyiv denkt de oorlog met Rusland te winnen.
• De internationale tak van Artsen zonder Grenzen heeft zijn volledige hulpverlening in Rusland gedwongen gestaakt. Vorige maand werd de hulporganisatie naar eigen zeggen per brief medegedeeld dat het Russische ministerie van Justitie het uit het register van goedgekeurde buitenlandse ngo’s had geschrapt. De internationale hulporganisatie was 32 jaar actief in Rusland.
Lees hier het volledige liveblog van vorige week terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant