Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
In 2007 werd ABN Amro doelwit van buitenlandse overnemers, nadat een aasgier zich erin had vastgebeten. Een consortium van drie buitenlandse grootbanken bracht een knock-outbod uit, waarna de bank haar zelfstandigheid moest opgeven, met fatale gevolgen. In de daaropvolgende kredietcrisis ging zowel jager Fortis als prooi ABN Amro ten onder.
De politiek greep niet in. Die stuitte op alle principes van vrij kapitaalverkeer. Toen een Nederlandse toezichthouder de suggestie deed dat een opsplitsing door een bankentrio mogelijk geen goed idee zou zijn, werd deze meteen teruggefloten.
Nederland zou zich, aldus toenmalig Eurocommissaris voor de interne markt Charlie McCreevy, schuldig maken aan protectionisme, nationalisme en patriottisme – drie doodzonden in het mondiale kapitaalverkeer. Premier Jan Peter Balkenende was duidelijk. Hij had geen bevoegdheden en daarom ook geen rol bij fusies of overnames in het bedrijfsleven.
Sinds die tijd is er veel veranderd. Als nu een buitenlands bedrijf lonkt naar het nationale tafelzilver wordt er ‘ho’ geroepen. Op dit moment ligt de Duitse regering van bondskanselier Olaf Scholz dwars bij een poging van de Italiaanse bank UniCredit om het belang te vergroten in de Commerzbank, de op een na grootste bank van Duitsland. ‘Onvriendelijke aanvallen en vijandige overnames zijn geen goede zaak voor banken’, aldus Scholz, nadat bekend was geworden dat UniCredit het belang in Commerzbank van 9 naar 21 procent had gebracht.
De Italianen zijn verbaasd. Minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani sprak van een dubbele standaard. Duitse ondernemers kopen over de grenzen bedrijven op. Maar als Italianen iets kopen in Duitsland, is er ineens geen sprake meer van een gemeenschappelijke markt.
Duitsland is toch een van de grote voorstanders van meer integratie in de EU. De bezwaren van de bondsregering tegen de overname van Commerzbank staan haaks op het onlangs verschenen rapport van Mario Draghi, waarin de Europese landen worden opgeroepen in de concurrentiestrijd met China en de VS juist de handen ineen te slaan.
Ook in de VS is sprake van toenemend protectionisme. President Joe Biden probeert met alle mogelijke middelen een overname van het noodlijdende US Steel door de Japanse concurrent Nippon Steel te voorkomen. Het staalconglomeraat, dat in 1901 werd gevormd door Andrew Carnegie en JP Morgan, is een bedrijfsicoon van de VS, hoewel het geen schim is van de onderneming van destijds. De Japanners willen veel geld investeren in US Steel, maar Biden vreest – net als Kamala Harris en Donald Trump – saneringen. Dat is onwenselijk met het oog op de presidentsverkiezingen. De staalactiviteiten van US Steel zijn geconcentreerd in de staat Pennsylvania, een van de swingstaten die de doorslag kunnen geven.
In Europa zijn er geen swingstaten. Maar het electoraat is net zo overgevoelig. Ook Scholz vreest saneringen, als de Italianen de Commerzbank overnemen. Maar de bondsregering heeft die overnamepoging zelf uitgelokt door het belang in de bank te verminderen. Ook minister van Financiën Eelco Heinen verkocht onlangs nog eens 10 procent van het staatsbelang in ABN Amro.
Benieuwd of premier Dick Schoof een Balkenendetje doet als hier een zuidelijke barbaar voor de poort staat.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant