De verhouding tussen Femke Wiersma en de Tweede Kamer verzuurt sneller dan een pak melk buiten de koelkast. Tijdens een debat over dierenwelzijn keerde een Kamermeerderheid zich tegen de BBB-landbouwminister, die zich alsnog schaarde achter een verbod op het gebruik van stroomstootwapens bij vee.
Als landbouwminister Femke Wiersma (BBB) voor de tiende keer tijdens het Kamerdebat over dierenwelzijn opdreunt dat ‘ze door vier partijen is aangesteld om het hoofdlijnenakkoord uit te voeren’, komt het bij VVD-Kamerlid Thom van Campen tot een uitbarsting. ‘Ik ben lid van een fractie die medeondertekenaar is van dat hoofdlijnenakkoord’, zegt hij zwaar geïrriteerd. ‘En ik voel me niet serieus genomen door deze minister.’
Aan de orde is het gebruik van stroomstootwapens in de veehouderij. Vrijwel de hele volksvertegenwoordiging wil daar een einde aan maken, omdat die onnodig dierenleed veroorzaken. Een Kamermeerderheid vroeg al in 2021 om een verbod. Vrijwel de hele Kamer (alleen Forum voor Democratie haakte af) herhaalde dat verzoek in 2022, nadat RTL Nieuws schokkende undercoveropnamen had uitgezonden. Op die beelden is te zien hoe Nederlandse varkens, die op transport naar het slachthuis worden gezet, lukraak stroomstoten krijgen toegediend om ze een vrachtwagen in te jagen. De beesten krijsen van de schrik en de pijn.
Over de auteur
Yvonne Hofs is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën, economische zaken en landbouw, natuur en visserij.
Volg alles over de kabinetsformatie hier.
Toenmalig landbouwminister Piet Adema (ChristenUnie) reageerde geschrokken op de uitzending. Het gebruik van stroomstootwapens, die varkens en koeien elektrische schokken van 5.000 Volt bezorgen, is in de veehouderij weliswaar toegestaan maar aan strikte Europese regels gebonden. Zo mogen de apparaten niet langer dan een seconde gebruikt worden en alleen op de minst gevoelige delen van het dier, de billen en de dijen. De varkens in de RTL Nieuws-uitzending krijgen meerdere stroomstoten op de kop en de bek, wat erg pijnlijk is.
Belangenorganisaties in de veehouderij probeerden de undercoverbeelden af te doen als ‘incident’, maar daar gingen de Kamer en Adema niet in mee. Eerdere undercoveracties van dierenwelzijnsorganisatie Wakker Dier en de zorgwekkende inspectierapporten van toezichthouder NVWA vertellen namelijk een ander verhaal: dierenmishandeling tijdens veetransporten en in slachterijen komt geregeld voor.
Adema bereidde een wetsvoorstel voor dat het toedienen van stroomstootwapens buiten slachthuizen moet verbieden, maar hij moest in juli plaatsmaken voor Wiersma voordat hij het naar de Tweede Kamer kon sturen. De fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren, Esther Ouwehand, zag de bui al hangen toen een bewindspersoon van boerenpartij BBB het stokje van hem overnam. Adema sprak haar op 25 juni geruststellend toe. ‘Ik heb er alle vertrouwen in dat mijn opvolger dit verbod zal doorzetten.’
In schriftelijke antwoorden op Kamervragen van Ouwehand maakte Wiersma vrijdag nog duidelijk dat ze het stroomstootwapenverbod voorlopig in de ijskast wilde zetten. ‘Ik kies ervoor om hierover eerst in gesprek te gaan met de sector en wil samen met de sector tot een gedragen werkwijze komen.’ Wiersma had het in haar Kamerbrief over ‘incidenten’ in plaats van over structurele misstanden.
De Tweede Kamer pikt deze radicale breuk met Adema’s beleid niet. Laura Bromet (GroenLinks-PvdA) in het debat van woensdag: ‘Ik begrijp echt niet hoe de minister dit zonder enig draagvlak denkt door te kunnen drukken. Zo werkt het hier niet.’
Dat een lid van de oppositie een minister bekritiseert is tot daar aan toe, maar ook de woordvoerders van PVV, VVD en NSC distantiëren zich openlijk van Wiersma. De jonge coalitie lijkt zelfs even op springen te staan tijdens het Kamerdebat over dierenwelzijn in de veehouderij. Van Campen voert een uiterst scherpe woordenwisseling met de landbouwwoordvoerder van de BBB, Cor Pierik, die Wiersma loyaal verdedigt.
Het meningsverschil tussen de twee coalitiegenoten gaat over de afspraak in het hoofdlijnenakkoord dat Nederland geen nationale wetgeving meer maakt die strenger is dan wat de Europese Unie voorschrijft. Wiersma en Pierik betogen beiden dat een verbod op stroomstootwapens in de veehouderij neerkomt op zo’n ‘nationale kop’ boven op de EU-norm. Geen andere EU-lidstaat kent namelijk zo’n verbod.
Pierik tegen Van Campen: ‘Ik ben toch wel benieuwd waar de VVD dan de grens trekt wat betreft wetgeving die een nationale kop legt op EU-beleid.’ Van Campen, op sarcastische toon: ‘De definitie van een nationale kop is volgens de VVD in elk geval niet: alles wat de BBB niet leuk vindt. Ik kan me voorstellen dat de BBB het handhaven van bepaalde dierenwelzijnsregels ook kwalificeert als een nationale kop. Dan kunnen we met elkaar wel inpakken. Ik heb goede hoop dat ook deze minister gevoelig is voor de mening van een Kamermeerderheid. Anders dien ik zelf wel een initiatiefwetsvoorstel in.’ Harm Holman (NSC) en Dion Graus (PVV) laten blijken dat zij de VVD hierin steunen.
Anne-Marijke Podt (D66) vraagt zich net als Van Campen af wat Wiersma denkt te bereiken door nogmaals met de sector ‘in gesprek te gaan’. Podt memoreert wat Piet Adema hierover zei in zijn laatste Kamerdebat. De vorige landbouwminister stelde toen vast dat vele jaren praten geen cultuurverandering in de sector teweeg heeft gebracht. ‘Ik mis heel sterk het zelfreinigend vermogen van de sector’, aldus zijn letterlijke woorden. Podt: ‘Hij heeft het ook heel lang geprobeerd met gesprekken en nog meer gesprekken. Dus u begrijpt dat deze Kamer sceptisch reageert als u weer in gesprek wilt met de sector.’
BBB’er Pierik neemt aanstoot aan het gebruik van het woord ‘stroomstootwapen’ door zijn politieke collega’s. Hij spreekt net als Wiersma liever van het eufemistische ‘veeprikker’ of ‘veedrijver’. ‘Een keukenmes of een hamer noem je immers ook geen steek- of slagwapen.’ Pierik ziet een stroomstootwapen als een ‘onschuldig hulpmiddeltje, een zaklampje met een batterijtje waarmee je zieke koeien die niet overeind kunnen komen een stroomstootje geeft bij wijze van opkikkertje’.
Eline Vedder, CDA-Kamerlid en melkveehoudster, merkt daarna op dat ze zo’n wapen op haar boerderij nog nooit heeft gebruikt. ‘Ik vind het echt pertinente onzin om een veeprikker te gebruiken voor een zieke koe. Een vakman die het nodig vindt zo’n dier weer in de benen te helpen met zo’n apparaat zou zich moeten schamen.’
Het gespannen debat eindigt toch nog in pais en vree als Wiersma na een korte schorsing alsnog belooft het wetsvoorstel voor een stroomstootwapenverbod binnen een maand naar de Tweede Kamer te sturen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant