De Israëlische bombardementen op Libanon hebben de jaarlijkse Algemene Vergadering van de Verenigde Naties onder grote spanning gezet. De nieuwste escalatie maakt nog eens duidelijk hoe machteloos de VN zijn in het conflict in het Midden-Oosten.
Veel landen verwijten het Westen een dubbele moraal. De Verenigde Staten en hun bondgenoten eisen harde actie tegen de Russische agressie in Oekraïne, maar blijven Israël steunen, ondanks het geweld in Gaza en nu in Libanon. Woensdagnacht (Nederlandse tijd) kwam de Veiligheidsraad in spoedzitting bijeen over Libanon. De uitkomst daarvan was nog niet bekend bij het ter perse gaan van deze krant.
Tevoren was al duidelijk dat de 79ste Algemene Vergadering in een gespannen sfeer zou verlopen. De oorlogen in Oekraïne en Gaza hebben de organisatie diep getekend. Terwijl de wereldleiders in New York bij elkaar kwamen, gooide Israël nog eens olie op het vuur met zijn bombardementen op Libanon, waarbij meer dan vijfhonderd doden zijn gevallen.
Over de auteur
Peter Giesen is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de Europese Unie en internationale samenwerking. Eerder was hij correspondent in Frankrijk.
Het Westen zegt altijd op te komen voor mensenrechten en het internationaal recht, zeggen veel landen uit het mondiale Zuiden (Afrika, Azië en Latijns-Amerika). Waarom, vervolgen zij, doet het dan zo weinig tegen Israël, dat in Gaza het internationaal humanitair recht schendt en zich volgens het Internationaal Gerechtshof, een VN-instantie, schuldig maakt aan een illegale bezetting van de Palestijnse gebieden?
‘Laat het ons niet verbazen dat het vertrouwen in de fundamentele principes van de VN afneemt, in deze zaal en daarbuiten’, zei koning Abdullah II van Jordanië tegen de Algemene Vergadering. ‘De realiteit is dat sommige landen menen dat zij boven het internationaal recht staan.’
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan noemde de VN een ‘dysfunctionele organisatie’ die faalt in haar belangrijkste taak: het bewaren van vrede en veiligheid. Hij verweet het Westen hypocrisie. ‘Samen met de kinderen van Gaza is het VN-systeem aan het sterven, de waarheid aan het sterven, de waarden die het Westen zegt te verdedigen aan het sterven’, aldus Erdogan.
In zijn toespraak tot de Algemene Vergadering riep de Amerikaanse president Joe Biden op tot de-escalatie in Libanon en een staakt-het-vuren in Gaza. Erdogan noemde Bidens opstelling ‘inconsistent en onwaarachtig’. ‘Degenen die zeggen te werken aan een staakt-het-vuren blijven achter de schermen de wapens en munitie leveren waarmee Israël zijn slachtingen kan voortzetten’, aldus Erdogan.
Zo verloopt de 79ste Algemene Vergadering in een sfeer van malaise. De VN werden in 1945 opgericht omdat de wereld het beter wilde gaan doen, na twee verschrikkelijke oorlogen. De Veiligheidsraad werd belast met het bewaren van vrede en veiligheid. De raad kreeg de bevoegdheid om agressieve lidstaten tot de orde te roepen, desnoods met militair geweld.
Maar de afgelopen jaren bleek de raad machteloos in de grote conflicten van deze wereld, vooral door de verdeeldheid van de permanente leden die over een vetorecht beschikken. Een krachtig optreden tegen de Russische agressie in Oekraïne was niet mogelijk, omdat de agressor zelf een vetorecht heeft. Resoluties tegen Israël stuitten vier keer op een veto van de Verenigde Staten.
Ondanks het gepassioneerde optreden van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky deze week roept Gaza in New York meer emotie op dan Oekraïne. Voor veel landen symboliseert Gaza de hypocrisie en de arrogantie van het Westen, dat aan demografisch en economisch gewicht in de wereld verliest, maar zich nog altijd moreel superieur waant en aan zijn macht wil vasthouden.
Natuurlijk valt er veel af te dingen op de morele verontwaardiging van niet-westerse landen, waarvan vele zich schuldig maken aan schending van mensenrechten en militair geweld. Maar in een schuivende wereldorde is het conflict in het Midden-Oosten een splijtzwam, ook in de Verenigde Naties.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant