Israël breidt het aantal luchtaanvallen op Libanon uit om de dreiging van Hezbollah te verminderen. Israël ziet Hezbollah vooral als terroristische organisatie. Maar binnen Libanon ligt hun rol genuanceerder. Vier vragen over Hezbollah.
1. Wat is Hezbollah voor organisatie en wat is hun doel?
"Je kunt Hezbollah het best zien als een groep die uit twee takken bestaat", zegt Esther Schoorel. Zij doet promotieonderzoek naar activisme in Libanon aan de Universiteit van Amsterdam. Aan de ene kant is Hezbollah een politieke partij die in het Libanese parlement zit, meedraait in verkiezingen en ministers levert. Aan de andere kant is het ook een militante beweging. Zo is de groepering de enige partij - naast het Libanese leger - die wapens heeft. "Op beide vlakken hebben ze een heel grote invloed in Libanon."
Islamoloog Joas Wagemakers (Universiteit Utrecht) ziet nog een rol voor Hezbollah. "Zij zijn degene die opkomen voor sjiitische belangen". Ze hebben vooral in het zuiden bijvoorbeeld ziekenhuizen, scholen, sportclubs, muziekverenigingen en vrouwenverenigingen.
"De Iraanse Revolutionaire Garde stond aan de wieg van Hezbollah", zegt Midden-Oostendeskundige Gertjan Hoetjes. Hezbollah is opgericht in de jaren tachtig tijdens een burgeroorlog in Libanon. "De oprichting was een reactie op de Israëlische invasie en bezetting van Zuid-Libanon." Hezbollah ziet Israël dan ook als de grote vijand. De band tussen Iran en Hezbollah bestaat nu nog steeds.
2. Het zuiden van Libanon wordt een Hezbollah-bolwerk genoemd. Heeft de regering daar niets te zeggen?
"Er is geen functionerende regering in Libanon op dit moment", zegt Schoorel. Het lukt bijvoorbeeld al heel lang niet om een nieuwe president aan te stellen.
Het land, waar grote armoede heerst, kent een sektarisch systeem. Dat betekent dat bepaalde voorzieningen die bijvoorbeeld in Nederland door de overheid worden geleverd in Libanon door politiek-religieuze partijen worden geleverd. "Libanon heeft een soort verzuild systeem." Binnen die groepen zijn er weer een paar families die veel invloed hebben. Door deze structuur liggen vriendjespolitiek en corruptie op de loer.
"Libanon is een land met heel veel verschillende sekten", zegt Wagemakers. Er zijn achttien erkende groepen, maar eigenlijk zijn het er nog meer. De politiek is ook op die manier ingedeeld. Elke partij komt op voor zijn eigen groep, zoals Hezbollah voor de sjiieten.
Hezbollah is dus vooral actief in het zuiden, in het noorden verschilt het van dorp tot dorp. In het ene dorp gaat het om de soennitische partijen en in een ander dorp kan het om een kleinere sekte gaan zoals de druzen. "In Beiroet is dat per wijk verdeeld", zegt Schoorel. Als er armoede is dan delen partijen voedselpakketten uit. Vaak moeten mensen zich aansluiten bij een partij om van dit soort voordelen gebruik te kunnen maken.
3. Waarom heeft specifiek Hezbollah dan zoveel macht?
Van 1975 tot 1990 was er een burgeroorlog in Libanon en Hezbollah was een van de vechtende partijen. Tijdens de vredesbesprekingen, geleid door een externe commissie, werd bepaald dat alle milities hun wapens moesten neerleggen.
Alleen Hezbollah mocht haar wapens houden, omdat zij door veel Libanezen als beschermer tegen Israël worden gezien. In die tijd was dat nog extra logisch, omdat Israël toen ook nog een deel van Libanon bezette.
"Het nationaal leger kan het land niet goed genoeg beschermen", zegt Schoorel. Daarom zien veel Libanezen Hezbollah vandaag nog steeds als belangrijke beschermingsmacht. "Het machtsmonopolie in Libanon ligt niet bij de staat", benadrukt Wagemakers.
De regering kan Hezbollah daarom ook niet zomaar ontwapenen. Als ze dat al zouden willen. "Het zou heel moeilijk worden om dat af te dwingen, omdat Hezbollah mogelijk sterker is dan het Libanese leger", zegt Wagemakers.
4. Zijn de Libanezen blij met Hezbollah?
Niet iedereen is even blij met Hezbollah. Doordat Hezbollah als enige politieke partij ook wapens heeft, kunnen zij hun zin soms doordrijven door te dreigen met geweld. Dat hebben ze in 2008 ook echt gebruikt. "Ze houden Libanon daar in zekere zin mee in een wurggreep."
Schoorel maakt voor haar onderzoek veel gebruik van sociale media. Het valt haar na de opgevoerde bombardementen van Israël op dat er twee meningen over Hezbollah overheersen. Aan de ene kant zijn er mensen die zeggen dat Hezbollah nodig is voor de bescherming van Libanon. Aan de andere kant zijn er ook mensen boos op Hezbollah. Zij vinden dat Libanon niet in staat is om zich te beschermen tegen Israël en daarom had Hezbollah zich niet moeten mengen in het conflict.
Source: Nu.nl algemeen