Minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) gaat bij burgemeesters actief onder de aandacht brengen dat tijdens risicovolle demonstraties gezichtsbedekking kan worden verboden. De Wet op openbare manifestaties geeft daar ruimte voor, zei hij woensdag in een Kamerdebat over de politie.
‘De maskers kunnen al af. Ik ga de kennis over die mogelijkheid bevorderen’, antwoordde Van Weel (VVD) op vragen van Kamerleden Joost Eerdmans (JA21) en Diederik van Dijk (SGP). De twee partijen riepen vorige week bij de Algemene Politieke Beschouwingen met een motie het kabinet op met een wetswijziging te komen om demonstreren met gezichtsbedekkende kleding te verbieden.
Bij de stemmingen liet premier Dick Schoof donderdagnacht het oordeel over deze motie aan de Kamer, waarna deze met 83 stemmen vóór werd aangenomen. De coalitiepartijen stemden verdeeld: PVV, VVD en BBB bleken voorstanders, NSC stemde tegen. Woensdag kwam Van Weel voor zijn eerste politiedebat naar de Kamer, nadat hij vorige maand in de Volkskrant had gezegd te willen kijken ‘of we binnen het demonstratierecht grenzen kunnen stellen’.
Dat was nadat het hoofdlijnenakkoord was verschenen, maar voordat het regeerprogramma van het kabinet-Schoof bekend werd. In dat op 13 september gepresenteerde programma is een uitgebreide paragraaf opgenomen over ‘maatschappelijke onrust en demonstraties’. Net als een meerderheid van de Kamer ergert Van Weel zich aan de grote politie-inzet die nodig is bij het beëindigen van demonstraties, zoals de herhaalde bezetting van de A12 door Extinction Rebellion en de anti-Israël-betogingen op universiteiten. Het protest van vreedzame demonstranten werd bovendien ‘gekaapt’, in de woorden van Eerdmans, door gemaskerde relschoppers.
Van Weel wierp opnieuw de vraag op waarom je in Nederland, waar het demonstratierecht goed is geregeld, zou overgaan tot ordeverstorende acties. ‘Die bovendien ervoor zorgen dat het draagvlak onder demonstraties erodeert.’ Maar alvorens tot een mogelijke wetswijziging over te gaan, willen Van Weel en zijn ambtgenoot van Binnenlandse Zaken, Judith Uitermark (NSC), eerst een lopend onderzoek naar het demonstratierecht van wetenschappelijk instituut Wodc afwachten. Dat is medio volgend jaar gereed. Van Weel zei zich ervan bewust te zijn dat ‘dit geen eenvoudige discussie is’.
JA21 en SGP verzochten de minister niettemin om tempo te maken. Van Dijk wees erop dat al vaker onderzoek is gedaan en vroeg: ‘Kunt u niet gewoon hiermee aan de slag?’ Waarop Van Weel antwoordde: ‘De Wet op openbare manifestaties geeft burgemeesters de mogelijkheid om beperkingen te stellen aan demonstraties als wanordelijkheden dreigen. Daarmee kan al veel, zoals het verbieden van gezichtsbedekkende kleding om te voorkomen dat gemaskerde raddraaiers zich mengen onder demonstranten.’ Hij zei hierover de komende maanden de dialoog aan te gaan met burgemeesters en demonstrerende organisaties.
CDA-Kamerlid Derk Boswijk stelde aan de orde dat gemaskerde relschoppers vaak ook geen legitimatie bij zich dragen, waardoor zij niet worden geregistreerd. Dat maakt het voor gedupeerde instellingen, zoals universiteiten, onmogelijk om de schade te verhalen. Bij de Universiteit van Amsterdam was de schadepost 1,5 miljoen euro. Boswijk: ‘Daarvan moeten relschoppers het bonnetje zien.’
Onder het motto ‘we moeten zuinig zijn met de politie en op de politie’ wil Van Weel de kerntaken van de politie in de huidige tijd opnieuw definiëren. Het fungeren als ‘wegsleepdienst’ bij demonstraties, zoals verschillende fracties dat noemden, hoort daar volgens hem niet bij. Ook de massale inzet van politie bij sportwedstrijden, zoals al dan niet risicovolle eredivisiewedstrijden, moet worden herzien. De recente politiestakingen hebben aangetoond dat wedstrijden die desondanks wel doorgingen, zonder problemen verliepen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant