De Elon Musk van de lage landen, zo zagen sommigen Kees Koolen vijf jaar geleden: een man die techbedrijf na techbedrijf uit de grond stampt. Elf daarvan gingen recentelijk failliet. Brokkelt Koolens koninkrijk af?
Weinig mensen zullen opkijken van het nieuws dat BonGo Solar, Novavolt, Smart Grid en NieuweWeme failliet zijn gegaan. Het zijn onbekende, kleine bedrijven die probeerden een slaatje te slaan uit de overgang in Nederland naar duurzame energie. De sector die zich daarop heeft toegelegd ligt onder vuur, door zwalkend regeringsbeleid, Chinese concurrentie en andere tegenslagen. Geen wonder dat er bedrijven omvallen.
Maar wie even iets verder kijkt, bijvoorbeeld door de registers van de Kamer van Koophandel door te vlooien, valt iets op. Alle vier de bedrijven behoorden tot het imperium van Kees Koolen, de nummer 130 op de Quote 500-lijst van allerrijkste Nederlanders.
Over de auteur
Peter van Ammelrooy is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De 59-jarige zakenman werd ooit bewierookt als ‘de Nederlandse Elon Musk’. Hij stak vanaf 2019 met een nieuwe onderneming, Koolen Industries, in een moordend tempo miljoenen euro’s geld in bedrijven die zich wagen aan nieuwe, soms uitzinnige technologieën. Net als Musk, de duizendpoot achter Tesla, SpaceX, Starlink, Neuralink, Boring en X (voorheen Twitter).
Een verschil tussen Koolen en Musk is de hoeveelheid centen die ze te besteden hebben aan doldrieste avonturen. De Amerikaan is goed voor zo’n 228 miljard dollar. De Nederlander moet het doen met een persoonlijk vermogen van zo’n 390 miljoen euro, aldus een schatting van het zakenblad Quote.
Een ander verschil is dat alles wat Musk aanraakt in goud lijkt te veranderen (op X na), terwijl de pijlers onder Koolens rijk een voor een instorten. In mei sprak de rechter het faillissement uit over vier bedrijven van Koolen in Apeldoorn en Hengelo. Deze week werd bekend dat het doek is gevallen voor nog eens zeven ondernemingen, allemaal gevestigd in Hengelo. Koolen heeft er de afgelopen vijf jaar zo’n 25 opgezet.
Een deel van de omgevallen bedrijven bestond voornamelijk op papier. ‘Het betreft voor een deel inactieve vennootschappen’, meldt curator Jetse Eringa. ‘Voor zover ik nu kan zien werken er in totaal 22 mensen.’
De enige die mogelijk blij zal zijn met de teloorgang van BonGo Solar en al die andere bedrijven, is Koolens boekhouder. Er zijn nu elf ondernemingen minder waarvan hij de resultaten moet verwerken in de belastingaangifte van zijn cliënt. Diens imperium oogt als een zwaar behangen kerstboom waarin talloze bv’s en holdings hangen met namen als nCharge, Red Mul, Calamaris, Super B, Dutch Dairy Genetics, Kransarend en Greenland Investments.
Hoe mooi oogde de toekomst voor Koolen vijf jaar geleden nog toen hij Koolen Industries oprichtte, met als doel om ‘cleantech’ alomtegenwoordig te maken. Groene, duurzame energie had immers de toekomst.
Koolen durfde er zelfs zo’n 100 miljoen euro aan persoonlijk vermogen om te verwedden. Geld dat hij deels had verdiend bij de verkoop van Booking.com, waar hij tussen 2001 en 2011 aan het roer stond en waarin hij een belang had.
Koolen had al eerder laten zien dat hij niet vies is van grote uitdagingen die grandioos kunnen ontsporen. Een jaar eerder, in 2018, kon hij onder het toeziend oog van premier Mark Rutte en diens Chinese ambtgenoot ‘een kanjer van een deal’ aankondigen van maar liefst 1,6 miljard euro. Het accubedrijf Super B van Koolen was net daarvoor gefuseerd met het Amerikaanse Lithium Werks en nu gingen ze samen met het Chinese bedrijf Zheijiang Jiashan een reusachtige batterijenfabriek in de buurt van Shanghai bouwen.
‘Move over Tesla’, schreef de Amerikaanse nieuwssite Bloomberg.
Nederland ging ook profiteren van de overeenkomst: Lithium Werks zou een onderzoeks- en ontwikkelingscampus neerzetten in Enschede. Dat kon weleens de batterijenhoofdstad van Europa worden, waar tweeduizend mensen de batterijen van de toekomst zouden ontwikkelen. Dolenthousiast verstrekten de provincies Overijssel en Gelderland een lening van 7,5 miljoen euro.
En toen ging het feest niet door. Koolen slaagde er niet in genoeg Nederlandse investeerders te vinden voor de bouw van de campus en buitenlandse geldschieters konden Enschede niet op de kaart vinden.
Eerder haalde Koolen een zeperd met een plan voor een futuristische melkveeboerderij in het Gelderse Wichmond, die embryo’s zou gaan kweken voor koolstofneutrale, hightech veehouderijen met honderdduizend koeien die hij in Brazilië wilde opzetten. Toen hij in Gelderland op verzet stuitte van, in zijn woorden, ‘extreem agressieve mensen’ gaf Koolen zijn plannen op.
Niet alles wat Koolen opzet of ondersteunt ondergaat hetzelfde lot. Vorige maand meldde het Braziliaanse miljardenbedrijf Hotmart een klinkend jaarresultaat. Het onlineplatform voor ‘creators’, mensen die hun eigen maaksels aan de man brengen, zag zijn omzet met 22 procent stijgen, naar 265 miljoen euro, zo maakte de Nederlandse holding bekend.
Koolen stak in 2013, twee jaar na de oprichting, geld in Hotmart en profiteert nu van de groeiende vlaag naar commerciële ‘huisvlijt’ en het aanbod daarvan dat toeneemt dankzij kunstmatige intelligentie.
In 2019 vroeg de Volkskrant Koolen of hij niet een maatje te groot was voor Nederland. ‘Ik denk dat als je het allemaal heel netjes doet, je hier best een idee groot kunt laten worden. Maar dan kan ik maar één ding in mijn leven doen. En ik heb inmiddels een stuk of vijf grote dingen gedaan.’
3x Kees Koolen
- In 2016 op de technologieconferentie The Next Web: ‘Als je als bedrijf met iets groots en marktverstorends bezig bent, dan krijg je uiteindelijk problemen met de wet. Daar moet je je niet door laten tegenhouden.’
- In 2018 in de Volkskrant: ‘Als boer leer je dat je niet op moet geven. Als je doorwerkt, los je het probleem op. En naderhand blijkt het dan vaak helemaal niet zo erg. Te veel mensen werken in mijn ogen niet hard genoeg, maar geven ook te makkelijk op.’
- In 2020 tegen het zakenmagazine MT/Sprout: ‘Kun je als ondernemer niet aantonen hoe je dat denkt te bereiken (groeien met een factor 10) , dan ben ik niet geïnteresseerd. Veel ondernemers gaan daarmee de mist in: ze halen veel geld op, terwijl een goed groeiplan ontbreekt. Dat geld wordt vervolgens verbrand.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant