‘Rusland kan alleen gedwongen worden de oorlog te beëindigen.’ Dat zei de Oekraïense president Volodymyr Zelensky dinsdagnacht tijdens een bijeenkomst van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. ‘Moskou heeft zoveel internationale regels en normen geschonden dat het niet zelf zal stoppen.’
Hartstochtelijk houdt Zelensky zijn verhaal, niet voor de eerste keer. Maar hij weet dat hij geen zaken kan doen in de Veiligheidsraad, omdat alle steun voor Oekraïne zal stuiten op het verzet van Rusland, permanent lid met een vetorecht. Daarom praat hij achter de schermen van de VN-vergadering informeel met Europese leiders over toestemming om langeafstandswapens diep op Russisch grondgebied te gebruiken. Daarom presenteert hij woensdag zijn ‘overwinningsplan’ in het Witte Huis.
De meeste leden van de Veiligheidsraad geven Zelensky gelijk. De Britse minister van Buitenlandse Zaken David Lammy hield een felle toespraak waarin hij Rusland veroordeelde. ‘Ik zeg dit ook als een zwarte man, wiens voorouders hebben gevochten tegen de slavernij. Ik herken imperialisme als ik het zie’, aldus Lammy. Als de wereld Poetin zijn gang laat gaan, zal hij niet stoppen bij Oekraïne, zegt hij. ‘Bovendien zullen andere dictators zijn voorbeeld volgen. De Venezolaanse president Maduro heeft zijn oog al laten vallen op een olierijk deel van Guyana.’
Over de auteur
Peter Giesen is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de Europese Unie en internationale samenwerking.
De Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi pleitte voor vrede. ‘We moeten de situatie kalmeren. Hoe meer wapens we naar Oekraïne sturen, hoe moeilijker het wordt om een staakt-het-vuren te bereiken’, aldus Yi. Ook de landen in het mondiale Zuiden (Azië, Afrika, Latijns-Amerika) willen vrede, zegt hij. Ze worden zwaar getroffen door stijgende prijzen voor energie en voedsel.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken verwijt China dat het Rusland steunt, onder meer door machines en gereedschappen te leveren waarmee Rusland zijn oorlogsindustrie opbouwt. Vrede klinkt mooi, aldus Blinken, maar de Russische president Poetin mag niet beloond worden voor zijn agressie. ‘Een vredesakkoord moet de principes van de Verenigde Naties ondersteunen, niet ondergraven’, aldus Blinken.
Een eensgezind optreden van de Veiligheidsraad wordt echter onmogelijk gemaakt door Rusland, dat als permanent lid over een vetorecht beschikt. De Russische ambassadeur bij de VN, Vasily Nebenzya, heeft zijn eigen versie van de oorlog. ‘Rusland vecht niet om territorium te winnen, maar omdat het neonazi-regime in Kyiv een burgeroorlog tegen de Russisch sprekende Oekraïners is begonnen.’ Zelensky is wanhopig, zegt hij. Het Oekraïense leger staat op instorten en daarom probeert hij het Westen mee te krijgen voor een koers die tot een Derde Wereldoorlog kan leiden, als Nebenzya.
Zo voerden de leden van de Veiligheidsraad een rituele dans op. Rusland werd in alle toonaarden veroordeeld, maar verder gebeurt er niets, vanwege het Russische veto. ‘Ik ben gefrustreerd. Ik zit hier met de machtigste mensen ter wereld, in de grootste oorlog die Europa in decennia heeft gezien’, zei de Sloveense premier Robert Golob. ‘De Veiligheidsraad heeft de mensen tekort gedaan.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant