Vorig jaar werden Nederlandse musea 30,9 miljoen keer bezocht, blijkt uit de Museumcijfers die de Museumvereniging vandaag bekendmaakt. Dat is bijna evenveel als in recordjaar 2019. Toch heeft de brancheorganisatie grote zorgen over de sector, die vorig jaar een verlies leed van opgeteld 18 miljoen euro.
De cijfers scheppen een bitterzoet beeld van Nederlandse musea, bevestigt Vera Carasso, directeur van de Museumvereniging: ‘Er gaan ongelooflijk veel mensen naar musea. We hebben nu een record van 1,5 miljoen Museumkaarthouders. Toch zijn er musea die de coronacrisis niet te boven komen, zij raken in een neerwaartse spiraal.’ Vooral de kleinere musea hebben het zwaar, blijkt uit de Museumcijfers.
Bij de Museumvereniging zijn 475 Nederlandse musea aangesloten, van kleine musea als het Weverijmuseum in Geldrop tot de grote musea als het Centraal Museum in Utrecht. Dit is een sector waar vaak rode cijfers worden geschreven. In bezoekersrecordjaar 2019, met 32,6 bezoeken, leed bijna de helft van de musea verlies, net als vorig jaar. Carasso: ‘Dat is in een non-profitsector niet ongebruikelijk. Soms gaat het dan maar om 300 of 5.000 euro per museum.’
De afgelopen jaren hebben musea echter door de coronapandemie ingeteerd op hun reserves: ‘Ze hebben gewoon geen vet op de botten meer.’ De afgelopen tijd waren Museum de Fundatie (Zwolle), het Cobramuseum (Amstelveen), het Fries Museum (Leeuwarden) en het Museum van de Geest (Haarlem en Amsterdam) in het nieuws vanwege financiële nood.
Gemeentepolitiek speelt veel musea parten, ziet Carasso: ‘Musea zijn afhankelijk van de lokale dynamiek in de gemeenteraad. Terwijl de economische en maatschappelijke impact van musea groot is en het draagvlak bij het publiek hoog.’ Soms begrijpen subsidieverstrekkers niet goed wat de functie van een museum is en welke kosten dat met zich meebrengt, merkt Carasso: ‘Een museum is een complexe organisatie die zorg draagt voor een collectie, vaak grotendeels in een depot, en voor een gebouw. Een groot deel van de vaste lasten gaat daaraan op. Het is niet zo dat er geen subsidie nodig is als een museum veel kaartjes verkoopt.’
De aangesloten musea wisten vorig jaar 619 miljoen euro aan eigen inkomsten te genereren. Dat is 15 procent meer dan in 2019. Tegelijk hebben ze te maken met kostenstijgingen, door met name personeels- en huisvestingskosten. De publieksinkomsten zullen naar verwachting verder dalen door de btw-verhoging die het kabinet-Schoof per 2026 wil doorvoeren.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant