De alom voorspelde overwinning voor Rassemblement National bleef weliswaar uit bij de Franse parlementsverkiezingen, maar toch ligt het lot van de nieuwe regering nu juist in handen van de radicaal-rechtse partij.
Dreigend hangt het zwaard van Damocles boven de nieuwe Franse regering, al voor het werk goed en wel begonnen is. Of en wanneer de centrumrechtse ploeg zal vallen; dat is aan de radicaal-rechtse partij Rassemblement National (RN) van Marine Le Pen.
De beeldspraak komt van de Franse politicoloog Virginie Martin, maar haar analyse weerklinkt alom in de Franse politiek. Dat de ministersploeg onder leiding van premier Barnier niet bij voorbaat door het parlement naar huis wordt gestuurd, is te danken aan de voorlopige genade van RN.
Over de auteur
Eline Huisman is correspondent Frankrijk voor de Volkskrant. Ze woont in Parijs.
Garanties zijn er niet, getuige de woorden van Le Pen bij de benoeming van Barnier: de premier staat ‘onder toezicht’ van haar partij. De komende weken zal ze hem haar ‘rode lijnen’ kenbaar maken, net als de maatregelen die volgens Rassemblement National (RN) onvermijdelijk zijn.
Met 126 zetels is RN de grootste oppositiepartij in het parlement. De alliantie van linkse partijen onder de naam Nouveau Front populaire (NFP) is met 193 zetels weliswaar groter, maar het is bij lange na niet groot genoeg om zelfstandig de reeds aangekondigde motie van wantrouwen tegen de regering aangenomen te krijgen. Steun van RN is onontbeerlijk om de ministersploeg ten val te brengen.
Zo heeft de radicaal-rechtse partij zich in een strategische positie geplaatst, ook al werd RN tegen alle voorspellingen bij de parlementsverkiezingen in juni niet de grootste, maar slechts derde. Voor de benoeming van Barnier dreigde RN eerdere premierskandidaten weg te stemmen als ze van links afkomstig waren, of zich negatief hadden uitgelaten over Rassemblement National (zoals de rechtse regiovoorzitter Xavier Bertrand deed).
Volgens de Franse krant Le Journal du Dimanche (in handen van miljardair Vincent Bolloré, dat via zijn media-imperium radicaal-rechtse ideeën gemeengoed maakt) is er zelfs sprake van een deal met Macron. De president zou Le Pen hebben gebeld om zich ervan te verzekeren dat RN premier Barnier niet bij voorbaat zou afkeuren.
Politiek gezien speelt Rassemblement National een behendig spel. Op voorhand leek de partij, kort na de verkiezingszege bij de Europese verkiezingen, de gedoodverfde winnaar van de parlementsverkiezingen. Die uitkomst werd verhinderd door het verbond van linkse partijen, dat zich wist te verenigen in de hoop RN (dat in Frankrijk als extreem-rechts gezien) buiten de macht te houden. Tegelijkertijd heeft Macron zich altijd gepresenteerd als het enige alternatief voor de partij. Nu lijkt juist RN, dat achter zowel links als het kamp-Macron eindigde, de lachende derde als scheidsrechter voor het nieuwe kabinet.
De voorlopige genade dankt Barnier voornamelijk aan zijn uitlatingen over immigratie. Toen hij in 2021 probeerde presidentskandidaat te worden voor Les Républicains, pleitte hij voor een moratorium op immigratie: een idee dat al jaren door RN wordt verdedigd.
Zondagavond verklaarde Barnier in een televisieinterview bovendien ‘geen enkel taboe’ te kennen als het gaat om het beperken van immigratie. Zo sprak hij zich niet uit tegen het plan om de vergoede zorg af te schaffen voor immigranten die drie maanden of langer in Frankrijk verblijven. Daar pleit RN al lange tijd voor, ondanks talloze waarschuwingen vanuit de medische sector over desastreuze gevolgen voor zowel immigranten als de volksgezondheid.
Ondertussen dreigt ook de linkse alliantie in een houdgreep te worden genomen door Rassemblement National. De partij heeft aangekondigd een wetsvoorstel in te dienen dat de verhoging van de pensioenleeftijd moet terugdraaien. De zeer omstreden hervorming, die de pensioengerechtigde leeftijd van 62 naar 64 heeft verhoogd, werd vorig jaar ondanks een historisch groot protest zonder stemming door het parlement geloodst.
Met steun van Nouveau Front populaire (NFP), dat in de campagne hartstochtelijk heeft gepleit voor het terugdraaien van die hervorming, zou zo’n voorstel met 319 stemmen een meerderheid hebben in de Assemblée générale, de Franse Tweede Kamer. Dat stelt de linkse alliantie voor een gemeen dilemma: die werd juist opgericht uit verzet tegen de groeiende steun voor radicaal-rechts, en de linkse partijen weigerden voorheen steun te verlenen aan RN.
Hoe lang blijft het zwaard van Damocles nog hangen? ‘Laten we hopen dat deze ambtstermijn zo kort mogelijk zal duren’, zei Le Pen nog voor Barnier zijn regering presenteerde. Rassemblement National is, zo verzekerde ze, alvast ‘op campagne’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant