Een dag voordat de Tweede Kamer stemt over maatregelen, komen schrikbarende cijfers over zware ongevallen met fatbikes naar buiten. In de eerste helft van 2024 zijn er al twee keer zoveel slachtoffers gevallen als heel vorig jaar. Reden genoeg voor een helmplicht en een leeftijdsgrens, vindt kenniscentrum VeiligheidNL.
Het aantal slachtoffers dat betrokken was bij een ongeluk met een fatbike is opnieuw fors gestegen. Vorig kwartaal (april-juni) belandden 115 bestuurders en passagiers van een fatbike op de spoedeisende hulp. In dezelfde periode vorig jaar ging het nog om vijf slachtoffers.
Volgens de spoedeisende hulpen (SEH’s) was het aantal fatbikeslachtoffers in de eerste helft van 2024 twee keer zo hoog als in heel 2023. Bijna de helft van de slachtoffers (47 procent) was jong: tussen de 12 en 15 jaar, zo meldt VeiligheidNL vandaag.
Over de auteur
Mark Misérus is nieuwsverslaggever van de Volkskrant en schrijft vooral over onderwijs en sport.
De stijging van het aantal gewonden wordt deels verklaard door het feit dat er steeds meer fatbikes in Nederland rondrijden en door het goede weer van het afgelopen kwartaal, zegt het kenniscentrum voor letselpreventie. Het werkelijke aantal slachtoffers van fatbikeongevallen is in werkelijkheid waarschijnlijk nog veel hoger, omdat slechts 14 van de 83 SEH-afdelingen in Nederland deze specifiek registreerden.
Cijfers van ziekenhuizen in grote steden als Rotterdam, Utrecht en Den Haag ontbreken bijvoorbeeld. Ook zijn gewonden die zich meldden bij de huisarts niet in de statistieken meegenomen. Om een beter beeld te krijgen, gaan volgende week bijna alle SEH-afdelingen turven hoeveel fatbikeslachtoffers ze binnenkrijgen. ‘Ook omdat er wordt gezegd dat fatbikes een randstedelijk probleem zijn’, zegt directeur Martijntje Bakker van VeiligheidNL.
Vanwege het oplopend aantal ongevallen, niet zelden met hersenletsel tot gevolg, pleit het kenniscentrum voor een minimumleeftijd van 16 jaar voor fatbikebestuurders. Regels zijn nodig, zegt Bakker. ‘Dit gaat om jonge kinderen die ernstig letsel oplopen, die moeten we tegen zichzelf beschermen.’
De Tweede Kamer stemt dinsdag over mogelijke maatregelen tegen de elektrische fietsen met de dikke banden en het lange zadel. Een helmplicht en een minimumleeftijd liggen het meest voor de hand, al verschillen de Kamer en minister Barry Madlener (Infrastructuur en Waterstaat) van mening over wie daar dan te maken mee krijgen: alleen fatbikerijders of alle bestuurders van elektrische fietsen.
Meerdere politieke partijen, waaronder Madleners eigen PVV, zijn er fel op tegen dat ook de e-bike-bezitters worden aangepakt. Zij betogen dat het grootste gevaar (en de meeste overlast) wordt veroorzaakt door al dan niet opgevoerde fatbikes. Bovendien zal een deel van de elektrische fietsers overstappen op ander vervoer als ze een helm moeten dragen, voorspelt eerder onderzoek in opdracht van het ministerie van I en W.
Volgens Madlener is er echter geen juridisch onderscheid mogelijk tussen de twee vervoermiddelen: een fatbike wordt wettelijk gezien als een e-bike. Hij vreest bovendien dat er andere varianten zullen ontstaan, zoals ‘slimbikes’, als hij alleen de fatbike beperkingen oplegt.
VeiligheidNL schaart zich nu met nog een argument achter de minister en wil dat de regels ook voor e-bikerijders gaan gelden. Net als bij de fatbikes bracht de opkomst van elektrische fietsen veel jonge slachtoffers met zich mee: tussen 2019 en 2023 nam het aantal 12- tot 17-jarigen met ernstig letsel toe met 319 procent. Bakker: ‘Ter vergelijking: bij de 55-plussers was die stijging 47 procent.’
Van alle fatbikegebruikers die vorig kwartaal op de spoedeisende hulp belandden, had 53 procent een eenzijdig ongeval gehad en was 10 procent op een obstakel gebotst. ‘Dat is dus het gevolg van stuurfouten of het verkeerd inschatten van de snelheid’, zegt Bakker van VeiligheidNL. ‘En als we iets weten van jongeren, is dat ze snel afgeleid zijn in het verkeer. Dit type fiets doet duidelijk iets met deze jonge doelgroep.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant