Feeërieke witte verschijningen bidden en zingen op een heuvel in Israël met uitzicht op de Gazastrook. Het Gebed van de Moeders moet de regio genezen. Maar aan de moeders in Gaza wordt geen woord besteed.
Wie in sprookjes gelooft, kan z’n gelijk halen in Sderot. Op een heuvel aan de westrand van de Israëlische stad schrijden ruim 150 in het wit geklede vrouwen rond in een cirkel. Twee vrouwen in het midden slaan op pauken het rustige tempo van de wandeling en het gedragen lied dat zachtjes uit 150 kelen klinkt, in het Engels. ‘Van noord naar zuid, van west naar oost, hoor het gebed van de moeders. Breng ze vrede, breng ze vrede.’
De sfeer is sereen, lief, new-age-achtig, dankzij de feeërieke witte verschijningen in de schemer, hun gezang, de muziek en de esoterische rituelen tijdens het Gebed van de Moeders, zoals de ceremonie heet. Kommetjes met water uit een heilzame bron in Galilea worden over stenen gegoten die op de heuvelrand zijn geplaatst, terwijl de zon rood ondergaat boven de Gazastrook.
Over de auteur
Rob Vreeken is correspondent in Istanbul voor de Volkskrant. Hij schrijft over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden. Voorheen specialiseerde hij zich op de buitenlandredactie in mensenrechten en het Midden-Oosten.
Daar, 1,3 kilometer verderop, in de vlakte onder aan de heuvel, begint de hel. Zo’n honderd gijzelaars bevinden zich nog in de tunnels van Hamas, dood of levend, en tienduizenden Palestijnen zijn omgekomen door Israëlisch legergeweld dat tot op dit moment doorgaat.
Die naargeestige werkelijkheid vormt letterlijk en figuurlijk de achtergrond van het initiatief Prayer of the Mothers, een los-vaste groep van vrouwen die vandaag in Sderot voor het eerst van zich laat horen en de komende tijd op andere plekken in Israël zal opduiken met gebeden, gezang, gedichten en witte gewaden.
Het woord ‘spiritualiteit’ vat de aanpak van Prayer of the Mothers goed samen, volgens documentairemaker Shirly Naveh, een van de initiatiefnemers. ‘Het is geen politieke beweging’, zegt ze. ‘Wij juichen het leven toe in plaats van de dood. Moeders zijn de bron van het leven. We willen genezing voor de hele regio.’
Spiritueel is ook de toon van de meditatie waar de hele groep aan deelneemt, ingeleid door de klaroenstoot van een sjofar, de oudtestamentische ramshoorn. ‘Haal vier keer diep adem. Ieder van ons heeft een plek van licht in haar lichaam. Geef dat licht aandacht, dan zal het groeien. Het is de goddelijke geest die in ons allen huist. Als het zich verspreidt in je lichaam, zal het liefde en vrede brengen.’
De bijeenkomst vindt plaats op een bijzondere plek. Uitkijkpost Sderot ligt aan de rand van de stad die dichter bij Gaza ligt dan enige andere stad in Israël. De heuvel biedt uitzicht op het noorden van de Gazastrook, de wijken Beit Hanoun en Jabalya. Er staat een verrekijker die voor 5 shekel (1,20 euro) twee minuten lang inzoomt op het tafereel. In de lens verschijnt de skyline van Gaza, met tal van gebouwen die duidelijk zichtbaar deels in puin liggen.
In eerdere Gazaoorlogen, in 2009 en 2014, verkreeg Uitkijkpost Sderot een bedenkelijke reputatie. Burgers uit de stad posteerden zich er elke avond op stoelen en sofa’s, voorzien van bier, popcorn en shishapijpen, om te observeren hoe de Israëlische luchtmacht doelen in Gaza aan flarden schoot. ‘Sderot Cinema’, doopte een Deense journalist het fenomeen. Bij elke treffer klonk gejuich. De toeschouwers verdedigden zich door te verwijzen naar eerdere raketbeschietingen door Hamas op hun stad. De Gazanen kregen een koekje van eigen deeg.
Uiteraard is dit niet het oogmerk van de vrouwen in het wit. Zij komen uit de vredelievende hoek. Een van de pijlers van de groep is Women Wage Peace (WWP), een al tien jaar bestaande organisatie op de linkerflank die samenwerking tussen Joden en Palestijnen praktiseert. Zangeres Yael Deckelbaum schreef voor WWP Prayer of the Mothers. Dat werd het lijflied van de Mars van de Hoop in oktober 2016, toen zo’n vierduizend Joodse en Palestijnse vrouwen in twee weken van Noord-Israël naar de Dode Zee liepen, voor een gezamenlijk joods-islamitisch gebed.
Prayer of the Mothers is ook het lied van de vrouwen op Uitkijkpost Sderot. Er is echter een opmerkelijk verschil. Niet alleen zijn er deze avond geen Palestijnse vrouwen bij, het woord ‘Palestijn’ of ‘Arabier’ valt niet één keer en zelfs wordt op geen enkele manier verwezen – al was het maar indirect – naar het feit dat ook in Gaza moeders leven (en sterven).
Dat is een bewuste keuze, zo blijkt uit gesprekken met twee van de organisatoren, Shirly Naveh en WWP-lid Orna Askenazy. Bedoeling was een bredere groep vrouwen aan te spreken dan alleen de linksige WWP-achterban. Ook enkele gematigdere en apolitieke organisaties werden gepolst. Naveh: ‘We schoven al onze verschillen en agenda’s opzij. Alle vrouwen moesten zich kunnen herkennen in onze oproep.’
Dat wil zeggen: op de eerste plaats Joodse vrouwen. ‘Er is zoveel conflict binnen de Joodse gemeenschap in Israël’, zegt Naveh. ‘Links en rechts staan tegenover elkaar, het is heel problematisch. We wilden de Joodse vrouwen samenbrengen. De eerste stap die we moeten zetten is vrede sluiten onder elkaar. Pas daarna kunnen we naar Arabische Israëliërs, en vervolgens naar Palestijnse Arabieren. Het heeft tijd nodig.’
Bovendien beseften de vrouwen dat het in het klimaat van na 7 oktober moeilijk is aandacht te vragen voor het lijden in Gaza. ‘Natuurlijk zijn de meesten hier echt voor alle vrouwen, alle kinderen, waar ze ook wonen. Wij voelen het leed van de mensen in Gaza. Maar de pijn bij onszelf is nog zo groot. Soms is alle lijden en pijn te veel om te bevatten.’
Als Prayer of the Mothers al een leus heeft, dan is het dus deze: laat de gijzelaars vrij. Precies daarom werd voor de ceremonie een plek gekozen vlak bij de Gazastrook. ‘We wilden dat de gijzelaars ons gebed zouden horen’, zegt Askenazy. ‘Niet echt natuurlijk, maar misschien toch. In hun hart.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant