In twintig Utrechtse straten nam een sauna, hottub of koffiebar dit weekend de plek in van een geparkeerde auto. De initiatiefnemers willen laten zien dat je met 12 vierkante meter publieke ruimte ook iets leuks voor de buurt kunt doen.
is politie- en justitieverslaggever van de Volkskrant.
Een kinderstem schalt door de Vitoriadreef in Utrecht-Overvecht: ‘Drie, twee, een!’ Terwijl vijf kinderen tegelijk kopje-onder gaan in een hottub, kijkt bewoner Baukje Maryse (42) glimlachend toe. Het ronde bad, met water van 38 graden, is de trekpleister van de straat. Want de met bamboe omringde hottub staat alleen deze zonnige zaterdagmiddag op de parkeerplek van nummer 46. Daarna wordt hij weer weggetakeld.
De Vitoriadreef bestaat uit 56 nieuwbouwwoningen, gebouwd in jarendertigstijl, met kleine achtertuintjes. Het is een hof met een slagboom, waar elk huis zijn eigen parkeerplek heeft. ‘Maar ja, wij hebben geen auto’, zegt Baukje Maryse. ‘Nu zet ik mijn elektrische bakfiets maar neer op die plek, en fietsen van de rest van mijn gezin. Maar ik zou er graag iets anders mee doen. Er een tuintje van willen maken, bijvoorbeeld. Helaas mag dat niet van de vve (vereniging van eigenaren).’
Over de auteur
Menno van Dongen is verslaggever van de Volkskrant.
Baukje Maryse is een van de ruim zeventig Utrechters die zich hebben aangemeld voor een initiatief van Raum, een culturele instelling die met ondersteuning van de gemeente de publieke ruimte ‘anders en creatiever’ wil gebruiken. Dit weekend organiseert Raum de ‘pop-up parkeerservice’: in twintig straten maakt één auto plaats voor bijvoorbeeld een hottub, sauna of koffiebar.
‘Met onze actie willen we de verbeelding prikkelen’, zegt stadsgeograaf Jesse Jörg (42), die werkt voor Raum en de hottub net zelf heeft geprobeerd. Hij draagt een lange zwembroek en heeft een natte handdoek om zijn nek. ‘Eigenlijk is het best bijzonder dat autobezitters zich voor vrij weinig geld een stukje publieke ruimte kunnen toe-eigenen, in tegenstelling tot mensen die geen auto hebben. Daarom claimen we dit weekend wat ruimte terug.’
Volgens hem telt Utrecht grofweg 150 duizend parkeerplaatsen, die gemiddeld zo’n 12 vierkante meter in beslag nemen. Opgeteld is dat 1,8 miljoen vierkante meter publieke ruimte. Het goede nieuws, vindt hij, is dat de stad haar best doet om dat aantal te verminderen met 750 tot 1.500 plekken per jaar.
Jörg: ‘Als je alleen tegen mensen zegt dat je iets wil afpakken, wekt dat weerstand. Dat snap ik best, ik heb zelf ook een auto. Maar het scheelt al veel als je kunt laten zien dat ze er ook iets moois voor terugkrijgen.’
In Wenen gebeurt dit al jaren. Daar zijn honderden parkeerplaatsen omgetoverd in tuintjes en picknick- annex ontmoetingsplekken. Volgens de stadsgeograaf is het een groot succes, en is het geen toeval dat Wenen dit jaar opnieuw is uitverkozen tot meest leefbare stad ter wereld, door onderzoeksbureau Mercer en het tijdschrift The Economist.
In de Utrechtse straten die het zaterdag proberen, valt het initiatief in de smaak. ‘Ik zou het leuk vinden als dit vaker gebeurt’, zegt Diede, de 8-jarige dochter van Baukje Maryse. ‘We hebben net heel lekker gespeeld, het is fijn om in zo’n warm bad te zitten.’
Raum heeft meer alternatieven te bieden, zoals een minibioscoop die is gebouwd op een bakbrommer, een gemotoriseerde bakfiets. Als Jörg haar een foto laat zien van vrijdagavond, toen de brommerbioscoop elders in de stad op een parkeerplek werd gebruikt, beginnen Diedes ogen te glimmen. ‘Ja, dat wil ik ook!’
Wat het gemeentebestuur van Utrecht doet, past volgens de stadsgeograaf in een trend. ‘Steeds meer steden stellen de auto minder centraal en de mens meer centraal. Bijvoorbeeld door de maximumsnelheid te verlagen naar 30 kilometer per uur, zoals in Amsterdam, of het aantal parkeerplekken per nieuwbouwwoning te verminderen.’
Jörg put inspiratie uit de Noord-Spaanse stad Pontevedra. ‘Daar spelen auto’s in een groot deel van de stad geen rol meer. Het hele idee van waar een straat voor bedoeld is, is daar veranderd. Kinderen rennen lekker rond, ouders komen meer tot rust. Wist je dat mensen daar zelfs zachter praten, omdat ze geen auto’s meer hoeven te overstemmen?’
Dat klinkt aantrekkelijk, vindt Remko den Boef (43), een bewoner van de Vitoriadreef. ‘Ik zou ook liever willen dat alle auto’s hier weg waren, en dit een soort parkje was. Maar waar moet ik dan mijn auto kwijt? Ik ben juist blij dat ik een eigen parkeerplek heb. Toen ik nog verderop woonde, in Zuilen, moest ik ’s avonds vaak een hele tijd rondjes rijden om een plek te vinden.’
Volgens hem is het belangrijk dat bewoners en bezoekers in de straat kunnen blijven parkeren. ‘Maar misschien is het wel een idee om met het hele hof een stuk of twintig deelauto’s te kopen, een heleboel auto’s weg te doen en wat plekken op te offeren voor extra tuintjes.’
Zo’n voorstel zou nooit door de vve komen, denkt Baukje Maryse. ‘Dat bleek al tijdens de coronatijd, toen iedereen thuis was en we het buiten gezellig maakten. Toen zeiden anderen dat het niet de bedoeling was dat we ons hele terrasmeubilair op de parkeerplaats zetten. Die plekken zijn alleen voor auto’s – al worden mijn fietsen gedoogd. Vanochtend, toen de hottub werd neergezet, kreeg ik van een paar bewoners al de vraag of die weer snel zou worden weggehaald.’
Jörg is blij dat zijn initiatief meteen discussie losmaakt. ‘Dit hofje is een soort mini-maatschappij. Publieke ruimte is schaars, het is goed als daar beter over wordt nagedacht.’
Of dat snel iets concreets zal opleveren, is de vraag. ‘Toen we hier oranje vlaggetjes ophingen voor het EK voetbal’, zegt bewonder Den Boef, ‘werd een man al boos omdat we de lantaarnpaal boven zijn parkeerplek gebruikten. Alsof ook die lucht van hem is. Er is nog een lange strijd te strijden.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant