De Duitse deelstaat Brandenburg kiest vandaag een nieuwe deelstaatregering. Voor het eerst sinds 1990 dreigt de SPD het er moeilijk te krijgen. Net als in andere delen van Duitsland lijkt de extreemrechtse AfD te winnen. We bellen met onze correspondent Remco Andersen.
Het gaat hier om deelstaatverkiezingen, maar toch zijn ze belangrijk. Hoe belangrijk precies?
‘Doorgaans gaan deelstaatsverkiezingen over lokale thema’s, maar deze keer is dat echt anders. Twee aanslagen die zijn gepleegd door uitgeprocedeerde asielzoekers, zijn door de AfD aangegrepen om de migrantendiscussie te voeren.
‘Het lijkt wel of er een dam is doorgebroken: alles gaat ineens over migratie, migratie, migratie. De AfD staat bekend om zijn anti-immigratiestandpunt, maar ook de rechtse christendemocratische CDU begint steeds radicalere voorstellen te doen. Die partij wil nu zelfs elke migrant bij de Duitse grens tegenhouden. Dat is de richting die het debat uitgaat, ook in Brandenburg.’
De AfD lijkt in heel Duitsland bezig aan een grote opmars. Valt die ook te verwachten in Brandenburg?
‘Bij deelstaatsverkiezingen in Thuringen is de extreemrechtse AfD recent de grootste geworden. En in Saksen had het maar een haar gescheeld: daar werd de AfD nipt verslagen door de CDU.
‘In Brandenburg moet vandaag blijken of de sociaaldemocratische SPD hier de macht kan vasthouden. Brandenburg is anders dan andere staten in het oosten van Duitsland. Het is een kleine deelstaat, met zo’n 2,5 miljoen inwoners, maar het ligt rondom het liberale Berlijn, dat een onafhankelijke deelstaat is.
‘Veel mensen die in Berlijn werken, wonen in Brandenburg, en Berlijn trekt ook bedrijven aan die zich in Brandenburg vestigen. Economisch gaat het Brandenburg daarom beter dan andere staten in het oosten, waar werkloosheid hoog is, en de lonen laag.
‘Daarom heeft Brandenburg altijd SPD gestemd. De partij is populair, en ook de Brandenburgse premier, Dietmar Woidke, is persoonlijk razend geliefd. Woidke heeft zijn politieke lot nu verbonden aan de uitslag van de verkiezingen: als de AfD wint, stapt hij op. Hij gokt erop dat mensen hem niet graag zien vertrekken. Sinds hij dat bekendmaakte is de SPD in de peilingen inderdaad weer wat gestegen.’
Zal de uitslag in Brandenburg ook gevolgen hebben voor de regering-Scholz?
‘Woidke vecht niet alleen tegen de AfD, maar ook tegen het feit dat de landelijke regering van SPD’er Olaf Scholz historisch impopulair is. Maar 16 procent van de Duitsers is tevreden over de federale regering. De deelstaatpremier weet dat: hij heeft zijn onpopulaire partijgenoot Scholz daarom letterlijk verboden zijn gezicht te laten zien tijdens de campagne in Brandenburg. Dat zou alleen maar averechts werken.
‘Als de AfD ook in Brandenburg wint, is dat een heel slecht teken voor de landelijke regering. Dan zullen meer mensen de vraag stellen of de regering-Scholz in Berlijn nog wel verder kan gaan. Zijn positie wordt almaar wankeler. Of het zover zal gaan dat partijen de ‘Vertrauensfrage’ zullen stellen, valt te bezien. Volgend jaar zijn er alweer landelijke verkiezingen, en in Duitsland komt het zelden voor dat regeringen voortijdig opstappen.’
En wat zijn de mogelijke gevolgen voor Duitsland als geheel?
‘Duitsland is op dit moment zeer instabiel. Je kunt de verkiezingen in Brandenburg een test van de stabiliteit van het land noemen. De thema’s zijn allemaal landelijk: migratie, inflatie, betaalbare woonruimte en het optreden van de regeringscoalitie.
‘De Duitse veiligheidsdienst heeft de AfD in een aantal deelstaten al het stempel ‘extreemrechts’ gegeven, en AfD-leiders ‘fascisten’ genoemd. Scholz zal denk ik wel aanblijven, maar die AfD wordt intussen wel groter.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant