Hoewel de meeste Nederlanders ’s ochtends hun schoenen aantrekken, beweren zelfbenoemde deskundigen dat het gezond is om op blote voeten te lopen. Wat zegt de wetenschap?
De laatste tijd wordt op sociale media de gezondheid van schoeisel in twijfel getrokken met uitspraken als ‘De natuurlijke vorm van je voet gaat verloren!’ en ‘Je krijgt een verkeerde houding!’ Welnee, klinkt het elders: ‘Met goed schoeisel voorkom je juist voetproblemen!’ Wat klopt er van deze claims? Moeten we massaal onze schoenen de deur uitdoen?
De wetenschappelijke wereld is ook in tweestrijd, zegt Noël Keijsers, hoogleraar clinical motor control aan de Radboud Universiteit Nijmegen en onderzoeker bij de Sint Maartenskliniek. Dat heeft volgens Keijsers te maken met cultuurverschillen: ‘In het Westen lopen we allemaal op schoenen, terwijl mensen in Afrika vaak op blote voeten lopen.’
Voetproblemen of pijntjes kennen ze in Afrika bijna niet. ‘Dat leidt tot de aanname dat je beter geen schoenen kan dragen dan wel.’ Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat daar een kern van waarheid in zit: voetspieren zijn inderdaad sterker bij blotevoetenlopers. Ook lijken hun voeten minder misvormingen te hebben. Een kanttekening: de voordelen gelden maar voor een paar spieren. En ook passend schoeisel kan helpen om misvormingen te voorkomen.
De Afrikaanse ondergrond is veel geschikter voor een ongeschoeide wandeling, stelt Keijsers. De harde, Nederlandse ondergrond vergoot de druk op onze voeten en dat kan pijn en wondjes veroorzaken. Bij mensen met diabetes kan dit zelfs leiden tot voetzweren en amputatie.
Bij mensen van Afrikaanse afkomst komen die klachten minder voor omdat zij een andere, plattere bouw van de voet hebben. Hierdoor is de druk beter verdeeld, legt Keijsers uit.
Met schoenen is niets mis, zegt hij. We dragen ze al duizenden jaren. Sandalen van gras zijn het oudste schoeisel dat tot nu toe in Europa is gevonden.
Hoewel het prima is om geschoeid de straat op te gaan, raadt Keijsers af om regelmatig hakken te dragen. ‘Hierdoor verkort je kuitspier, wat allerlei nare gevolgen heeft.’ Denk aan kuitblessures en hielspoor. Verder heeft de hoogleraar een simpele, praktische tip: kies voor schoenen die lekker zitten. ‘Dat zijn vaak de beste.’
Wie toch graag blootvoets op pad wil gaan, kan volgens hem het beste barefoot-schoenen dragen, minimalistische schoenen met een heel dunne zool. Die schoenen geven het gevoel en dezelfde training als het lopen op blote voeten, maar beschermen de voetzolen tegen schade.
Sommige mensen zweren bij zulke schoenen en zeggen daardoor verlost te zijn van hun blessures. Of dat klopt, is zeer de vraag, zegt Keijsers. Hij schrijft die claim toe aan ‘een combinatie van placebo-effect en bewustwording’: hard genoeg geloven dat voetproblemen verleden tijd zijn en daarnaast opletten hoe de voeten worden belast en getraind.
Wie graag een blotevoetenloper wil worden – met of zonder barefoot-schoenen – moet vooral rustig uit de schoenen stappen, adviseert Keijsers. De overgang moet langzaam en gedoseerd gebeuren, zodat de voeten kunnen wennen. ‘Ik raad mensen altijd aan om binnenshuis te starten.’
Daarnaast heeft blootsvoets lopen op een zachtere ondergrond, zoals het bos, de voorkeur. Zo zijn er tegenwoordig blotevoetenpaden, waar relatief veilig blootvoets kan worden gelopen. Al raadt Keijsers dit alleen aan voor de ‘gezonde voet’. Daarnaast adviseert hij uit te kijken voor overbelasting en wondjes.
Wel of geen schoenen, volgens Keijsers is met beide niks mis. ‘Als het je veel voldoening geeft om op blote voeten te lopen, moet je dat rustig opbouwen en gewoon doen.’ Maar voordelen voor de gezondheid ziet hij niet. ‘Om de voetspieren te versterken kan de westerse bevolking beter wat vaker wandelen, in plaats van op blote voeten lopen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant