Eigenaren en verkopers van elektrische auto’s zijn in rep en roer, omdat het kabinet een eerder aangekondigde correctie op de wegenbelasting ‘versobert’. E-autobezitters betalen straks slechts 25 procent minder wegenbelasting dan die van benzineauto’s. Schaadt de maatregel de klimaatdoelen?
Elektrische rijders betalen nu nog geen wegenbelasting, maar dat gaat volgend jaar veranderen. Dit belastingdouceurtje was ooit bedacht om de verkoop van emissievrije auto’s te stimuleren, naast onder meer een aanschafsubsidie en voordelen voor zakelijker rijders. Maar al dit soort voordelen verdwijnen.
Met name de hoogte van de wegenbelasting is een heet hangijzer. Vanwege hun hogere gemiddelde gewicht zou voor accuwagens een korting gelden op de wegenbelasting van 40 procent, zodat eigenaren ongeveer evenveel betalen als voor een vergelijkbare benzineauto. Dit voordeel zou dan weer langzaam worden afgebouwd, omdat accu’s naar verwachting steeds meer energie kunnen opslaan en dus lichter kunnen worden. Vanaf 2031 zou het verschil in wegenbelasting helemaal verdwenen zijn.
Over de auteur
Bard van de Weijer is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over de energietransitie en de impact daarvan op het dagelijks leven.
Maar in plaats van 40 procent wil het kabinet nu slechts een korting van 25 procent geven, hoewel het parlement al akkoord was met de voorstellen van het vorige kabinet. Ook houdt de gewichtscorrectie een jaar eerder op dan aangekondigd, namelijk al in 2030.
Belangenorganisaties ANWB, Bovag en Rai reageren verbolgen. Volgens hen betalen eigenaren van een e-auto straks meer wegenbelasting dan bezitters van een benzineauto. Dit komt doordat accu’s van e-auto’s veel gewicht in de schaal leggen; al snel honderden kilogrammen. E-auto’s besparen ook gewicht, doordat elektromotoren lichter zijn dan verbrandingsmotoren en een transmissie bijna altijd ontbreekt. Maar onder de streep zijn e-auto’s zwaarder.
Dit verschil wordt kleiner. Accu’s zijn de afgelopen tien jaar ongeveer half zo zwaar geworden. Maar deze winst is vooral gebruikt om de actieradius van e-auto’s te vergroten, waardoor hun totale gewicht niet is gedaald. Op een zeker moment zal deze trend stoppen, als e-auto’s ‘genoeg’ bereik hebben. Vanaf dan zullen elektrische auto’s lichter worden en kan ook het verschil in wegenbelasting verdwijnen.
Maar die trend is nog niet zichtbaar, zegt Rico Luman, sectoreconoom transport en automotive bij ING. ‘E-auto’s zijn nog altijd zwaarder, en ik zie nog geen grote accudoorbraken, zoals de vaak genoemde vastestofbatterij.’
Sterker, doordat steeds meer auto’s een ander type accu krijgen, de zogeheten LFP-accu’s, stijgt hun gewicht mogelijk weer, zegt Luman, doordat de energiedichtheid van dit type accu kleiner is. Een voordeel van LFP is wel dat ze goedkoper zijn en langer meegaan dan de nu veel gebruikte NCA-accu (lithium nikkel kobalt aluminiumoxide). Dit type accu kan per kilogram meer energie bergen, maar heeft als nadeel dat het gebruikte nikkel en kobalt vaak onder slechte omstandigheden worden gewonnen.
De ING-econoom vreest dat de kabinetsmaatregel voor wegenbelasting een vertragend effect zal hebben op de vergroening van het Nederlandse wagenpark, die volgens hem toch al stroefjes verloopt. ‘Veel consumenten zijn in afwachting van kleinere modellen. Daar verwacht ik veel van, maar sommige fabrikanten hebben de introductie juist opgeschoven.’
Dit gebeurt omdat ze minder verdienen aan kleine auto’s en de winstgevendheid van de Europese auto-industrie sterk onder druk staat.
Als consumenten en bedrijven door de maatregelen eerder een benzinewagen kopen dan een elektrische, heeft dit mogelijk ook gevolgen voor de klimaatdoelen. Hans Hilbers, wetenschappelijk onderzoeker verkeer en vervoer bij het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), denkt dat dit laatste nogal zal meevallen. ‘Grosso modo is elektrisch rijden nog altijd goedkoper dan rijden op benzine’, zegt hij. ‘Al verschilt het kostenplaatje per automobilist.’
Afgelopen twee jaar verliep de verkoop van e-auto’s in Nederland voorspoedig, maar dit betekent ook dat het ministerie van Financiën een groter gat in de opbrengst van wegenbelasting heeft dan was verwacht. Daarom kiest het kabinet er nu voor de korting te verlagen.
Hoe snel de overstap naar elektrisch zal gaan , weten we niet precies, zegt Hilbers. ‘Maar er zijn constant dit soort schommelingen.’ Dat maakt het volgens de PBL-onderzoeker moeilijk te zeggen hoe groot het effect van deze versobering is.
De huidige maatregel komt wel op een ongelegen moment, aldus Hilbers. ‘Ik kan me voorstellen dat automobilisten zenuwachtig worden van alle wijzigingen, net als bij zonnepanelen. Zo’n schrikeffect kan wel gevolgen hebben.’
Hilbers zegt zich meer zorgen te maken over de uitrol van de laadinfrastructuur. Er geldt voor 2035 nog steeds een verbod op de verkoop van nieuwe auto’s met een verbrandingsmotor. ‘Je weet dus zeker dat we straks emissievrij moeten rijden. Dan moet je wel in sneltreinvaart de laadinfra op orde hebben. Dat lijkt me eerder een showstopper.’
Naast al het negatieve nieuws over e-auto’s is er ook goed nieuws: de accu’s van de nieuwere modellen gaan met gemak twintig jaar mee, constateert het Britse telematicabedrijf Geotab. Uit een analyse van duizenden accu’s van elektrische auto’s blijkt dat de capaciteit gemiddeld met 1,8 procent per jaar daalt. Dat is een stuk beter dan de vorige keer dat het bedrijf dit onderzoek deed: in 2019 bedroeg de gemiddelde afname nog 2,3 procent. Batterijen in de nieuwere modellen overtreffen hiermee moeiteloos de gebruiksduur van het voertuig, aldus Geotab.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant