Het kabinet wil een uitzondering op het Europese asielbeleid. Minister Marjolein Faber (Asiel en Migratie) stuurde daarom woensdag een brief aan de Europese Commissie. Die haalde de schouders op, want een zogenoemde opt-out is een zaak van lange adem.
Het Nederlandse kabinet zal om de opt-out vragen "wanneer het EU-verdrag wordt gewijzigd", schrijft Faber in haar brief. En daar zit direct het pijnpunt. Op dit moment ligt een verdragswijziging niet in de lijn der verwachting.
EU-lidstaten kunnen op elk beleidsterrein vechten voor een opt-out, maar wel alleen bij de totstandkoming van een nieuw EU-verdrag. Het laatste verdrag, dat van Lissabon, stamt uit 2007. Een nieuw verdrag is vooralsnog niet aan de orde.
Bovendien is het niet de Europese Commissie die zo'n opt-out moet goedkeuren, maar de lidstaten en het Europees Parlement. Alle regeringsleiders moeten unaniem instemmen met een uitzonderingpositie van een ander. Dat is ook een beetje een kwestie van elkaar iets gunnen dus.
Of andere lidstaten Nederland zo'n opt-out zullen gunnen, als het al aan de orde komt, is ook zeer de vraag. In absolute aantallen was het Duitsland die in 2023 het grootste aantal asielaanvragen te verwerken kreeg. De oosterburen worden gevolgd door Spanje en Frankrijk. Nederland staat op een zevende plaats. Per 1.000 inwoners staat Nederland zelfs op een dertiende plaats, zo valt te lezen in het jaarlijkse rapport van het kabinet de Staat van Migratie.
De Europese Commissie haalde woensdag dan ook de schouders op. "We verwachten niet dat het EU-verdrag snel wordt gewijzigd", zei een woordvoerder tijdens de dagelijkse persconferentie. Ook Europese wijzigingen op asiel en migratie worden op korte termijn niet verwacht. Nederland moet zich tot een opt-out is geregeld aan alle Europese asielafspraken houden.
Het briefje aan de Commissie was volgens VVD-leider Dilan Yesilgöz dan ook niet de beste weg om te bewandelen, gaf ze woensdag toe in het belangrijkste Kamerdebat van het politieke jaar.
"Ik had liever gehad dat het kabinet het idee van opt-out had besproken in Europa en medestanders had gezocht", zei Yesilgöz. "Ik hoop dat dit een eerste stap was, maar het besef in het kabinet sterk is dat je via diplomatie dingen bereikt in de internationale context. En niet alleen via briefjes."
Maar de toon was al gezet. Faber deelde woensdagochtend een foto waarop ze de brief ondertekent op haar X-account. De PVV-minister wil aan de achterban, die de partij alleen via X goed kan bereiken, laten zien dat ze doorpakt.
Ook zet Faber het thema met deze brief in Brussel op de agenda en laat ze het kabinet zien dat er in Nederland een andere wind waait. Het verzoek aan de Commissie is dan ook vooral een symbolische zet.
Source: Nu.nl algemeen