De pieper leek hard op weg naar het museum voor achterhaalde technologie. Maar duizenden exploderende tekstmelders in Libanon en Syrië laten zien dat de pieper nog steeds een rol speelt in de communicatie van alledag. En soms dichterbij dan de consument doorheeft.
De pieper? De generatie die zo’n beetje geboren is met de smartphone in haar hand, zal het apparaatje, dat wel wat wegheeft van een digitale kookwekker, alleen maar kennen uit (oude) tv-series die zich in ziekenhuizen afspelen en speelfilms uit net vervlogen tijden.
Maar gisteren explodeerden in Libanon en Syrië in een uur tijd duizenden van deze apparaatjes. Hun bezitters werden gedood of raakten ernstig verwond. Zo kan het dat de pieper, juist bedoeld als communicatiemiddel om mensen te redden, weer volop in de belangstelling staat.
Vandaag de dag zijn er in Nederland naar schatting zo’n 25 duizend in gebruik bij hulpdiensten, maar ook bij gemeenten, reddingsbrigades, het Rode Kruis en grote ondernemingen met een eigen brandweer. Spoornetbeheerder Prorail heeft zijn tweehonderd incidentenbestrijders ermee uitgerust. Ooit telde Nederland zes netwerken voor semafoons, zoals piepers officieel heten. Daar is er nu nog een van over, onder de hoede van KPN dat er op zijn website met geen woord over rept.
De pieper, al te koop voor 150 euro, laat zich nog het best beschrijven als een minuscule mobiele telefoon waarmee je alleen tekstberichten kunt ontvangen en die piept en zoemt als er een boodschap binnenkomt.
Grote boodschappen kun je op het blokkerige schermpje van een pieper niet kwijt. De grootgebruiker van de pieper - de overheid - communiceert er voornamelijk mee via P2000, een landelijk dekkend netwerk voor alarmmeldingen. Wie ‘112 meldingen’ intikt, stuit op tientallen websites die dit boodschappenverkeer in kaart brengen. Die berichten kunnen voor buitenstaanders behoorlijk cryptisch klinken: ‘p2 graag tel conuaft assistentie politie [ovd-b] ter aar 169193’.
Tegenover die beperking staat een communicatiemiddel dat vrijwel altijd en overal bereik heeft, ook in grote gebouwen, ondergrondse gewelven en afgelegen gebieden, waar de mobiele telefoon het laat afweten. De pieper heeft ook nog eens een batterij die veel langer meegaat dan die van een smartphone en je kunt er in één klap een heleboel mensen tegelijk mee bereiken, zoals dinsdag werd aangetoond.
Precies driekwart eeuw geleden vroeg de Canadees-Amerikaanse uitvinder Al Gross patent aan voor de pieper. Het apparaat raakte langzaam in zwang halverwege de jaren zestig van de vorige eeuw. De eerste exemplaren waren weliswaar ‘draagbaar’, maar meldingen moesten nog wel eerst worden opgevangen met een aparte radio-ontvanger. Dat was een kastje van 5 kilogram, aldus een artikel in het tijdschrift Huisarts & Wetenschap uit 1964, een jaar nadat de PTT (later KPN) proeven was begonnen met semafonie.
Toen de radio-ontvanger tot een kleine chip was teruggebracht en de pieper het signaal zelf uit de lucht kon plukken, begon de tekstmelder aan een echte opmars, halverwege de jaren tachtig. Niet alleen artsen, politieagenten en brandweerlieden ontdekten het gemak van het apparaat. De ‘pager’ zoals de Amerikanen hem noemen was ook een tijdje populair onder drugsdealers omdat ze niet te traceren zijn.
De stormachtige opkomst van de mobiele telefoon halverwege de jaren negentig luidde het begin van het einde in. In 2002 maakte Motorola, goed voor 80 procent van de markt, bekend dat het bedrijf de productie van de pieper zou staken.
Als klanten bleven de hulpdiensten over. Maar niet alleen zij. De klandizie van bedrijven die piepers verkopen bestaat voor een deel uit journalisten en vooral persfotografen die zich hebben gespecialiseerd in ongelukken-, rampen- en misdaadverslaggeving. Zij gebruiken de pieper om de hulpdiensten mee ‘af te luisteren’. Daarom gebruikt de politie geen piepers, maar portofoons: de berichten daarop worden versleuteld verzonden.
In Engeland ontdekte dertig jaar terug een bijzondere groep klanten het gemak van de pieper. Fanatieke vogelaars schaften zich het apparaat aan om elkaar spoorslags op de hoogte te brengen van waarnemingen van bijzondere vogels. In Norwich werd daarvoor in 1991 het bedrijf Rare Bird Alert opgericht. Het netwerk bestaat nog steeds, al kunnen liefhebbers de meldingen als ‘11:27 Yellow-browed Warbler, Fife’ nu ook gewoon op hun smartphone ontvangen.
Zelfs de Nederlandse consument maakt soms gebruik van een pieper, onbewust. De schijven die je in sommige bars en restaurants krijgt en waarop lampjes oplichten en een geluid afgaat als je bestelling klaar is, zijn gebaseerd op dezelfde technologie die maandag dood en verderf zaaide in Libanon en Syrië.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant