Precies tachtig jaar geleden hebben de geallieerde legers Eindhoven als een van de eerste Nederlandse steden bevrijd van de Duitse bezetting. Andere zuidelijke provincies volgden snel. NU.nl vroeg lezers welke verhalen zij zich herinneren. En dat is niet alleen kommer en kwel.
Toen de Engelse tanks op 24 september 1944 de Brabantse plaats Helmond binnenreden, was Jaap Bos vier jaar. Toch kan de inmiddels 84-jarige man de bevrijding van zijn geboortestad nog goed herinneren.
Vanuit zijn huis had hij goed uitzicht over het kruispunt aan de overkant, waar een van de tanks tot stilstand kwam. Buurtbewoners renden naar buiten om het Wilhelmus te zingen. "Maar mijn tweejarige broertje en ik mochten niet mee van mijn ouders", zegt Bos tegen NU.nl. "Wij keken dus vanachter het raam toe."
De bevrijding verliep niet zonder slag of stoot. Duitse soldaten openden het vuur, waarop alle mensen de omliggende huizen invluchtten. Niemand raakte daarbij gewond. Wel zat Bos' hele woonkamer ineens vol met vreemde mensen. "Dat heeft veel indruk op mij gemaakt."
Een paar weken later werden twee Engelse soldaten bij hem thuis ondergebracht. Zij werkten aan het tijdelijke geallieerde vliegveld ten oosten van Helmond. Ook dat herinnert hij zich nog goed. "Zij brachten hun eigen etensvoorraden mee met onder meer wit brood en jam. Wij aten vies 'regeringsbrood'. Als ze wat over hadden, lieten ze het voor ons staan. Ik vond hun jam heerlijk."
Hoewel Bos naar eigen zeggen veel "mooie en kinderlijke" herinneringen heeft, zijn de spanningen van de oorlogstijd hem niet ontgaan. Zo groeven Duitse soldaten vlak voor de bevrijding schuttersputjes in zijn voortuin. "Daar was ik heel boos over", zegt hij. Ook werden er in buurt razzia's georganiseerd en legden Duitse soldaten beslag op fietsen. "Ik was vooral bang dat ze mijn step zouden afnemen."
Inmiddels woont hij in Eindhoven, maar met zijn kinderen en kleinkinderen keert Bos regelmatig terug naar zijn ouderlijk huis in Helmond om te vertellen over zijn jeugd. "Ik vind het heel leuk en belangrijk om de verhalen levend te houden. We moeten beseffen hoe gezegend we zijn met tachtig jaar vrijheid."
De 62-jarige Veerle de Robles heeft de Tweede Wereldoorlog zelf niet meegemaakt, maar doet haar best om de verhalen van haar moeder en overgrootouders door te geven aan haar dochter en andere familieleden. "Ik ben grootgebracht met oorlogsverhalen", zegt ze. "Maar ze hebben allemaal een goede afloop. Ik denk er met een glimlach aan terug."
Haar moeder groeide op in het Belgische Hamont, vlak bij de grens met Nederland. Een paar dagen na de bevrijding van Eindhoven, op 20 september 1944, kwam ook daar een einde aan de Duitse bezetting. De geallieerden bleven wel aanwezig in het dorp. Ze wilden de grensovergang in de gaten houden om vluchtende Duitse soldaten op te pakken.
Zo kwamen twee Engelse soldaten terecht in het huis van De Robles' moeder en grootouders. "Ze hadden het best leuk met de soldaten. Een van hen kon gitaarspelen en mijn moeder heeft meerdere keren met hem gezongen."
Haar moeder is altijd in het huis in Hamont blijven wonen, waardoor De Robles er zelf ook is opgegroeid. Ruim 25 jaar na het einde van de oorlog keerde een van de Engelse soldaten onverwachts terug naar het dorp. "Hij wilde zijn vrouw laten zien waar hij tijdens de oorlog was geweest en herkende het huis. Mijn moeder deed de deur open en ze hebben een paar uur herinneringen opgehaald."
De Robles was negen jaar en zat op school toen de Engelse soldaat op bezoek kwam. Toen ze thuiskwam, vertelde haar moeder dolenthousiast over het onverwachte bezoek. Zo heeft ze meer verhalen van haar moeder en oma meegekregen.
"Ik vind het bijzonder dat ondanks alle ellende de leuke verhalen stand hebben gehouden bij ons", vertelt De Robles. Maar dat betekent niet dat het haar familie makkelijk afging in de oorlog.
Daarom vindt ze dat we alle oorlogsverhalen, zowel positief als negatief, moeten blijven vertellen. "Ook al werd jouw stad niet gebombardeerd of vonden er geen deportaties plaats, de oorlog was voor iedereen afschuwelijk. En dat mogen we niet vergeten."
Source: Nu.nl algemeen