Dinsdag kon voor de tweede avond op rij ternauwernood worden voorkomen dat asielzoekers op het gras voor het aanmeldcentrum in Ter Apel moeten slapen. ‘Maar zoals het de afgelopen dagen is gegaan, is het niet vol te houden.’
In een azc in Nijmegen is nog plek voor zes mensen, Wierden (Overijssel) kan nog twee personen onderdak bieden. Maar dinsdag aan het begin van de avond zoekt het COA vanuit het overbelaste aanmeldcentrum in Ter Apel nog een slaapplaats voor zo’n tachtig asielzoekers.
De poort staat nog slechts op een kier. Sinds maandag geldt het principe van ‘gecontroleerde toegang’: vrouwen, kinderen en kwetsbaren mogen nog naar binnen, alleenreizende mannen niet.
Over de auteur
Jurre van den Berg is regioverslaggever van de Volkskrant in Noord-Nederland.
Rond acht uur in de avond wachten enkele tientallen van hen op het inmiddels beruchte grasveld voor het aanmeldcentrum op wat komen gaat. Maar wat dat is, dat weet niemand.
Medewerkers van het Rode Kruis en Vluchtelingenwerk hebben dekens uitgedeeld. ‘It is really busy in the shelter’, waarschuwt een matrixbord aan de andere kant van het hek. ‘We don’t have a bed for everyone. You may have to spend the night outside.’
Hoewel het COA doorgaans rolvast is als uitvoeringsorganisatie van rijksbeleid, noemde regiomanager Paula Lambeck het eerder op de dag ‘ontzettend jammer’ dat het nieuwe ministerie van Asiel en Migratie zo weinig actie onderneemt. De voorganger van minister Marjolein Faber, staatssecretaris Eric van der Burg, liet zich er op voor staan de blaren op z’n tong te praten in een poging gemeenten te overtuigen een bijdrage te leveren. Faber beloofde vrijdag ‘het strengste asielregime ooit’.
Mede omdat de asielopvang ‘overvol’ zit, wil zij een ‘asielcrisis’ afkondigen. De spreidingswet die juist voor Ter Apel verlichting moest bieden, wil ze niet gebruiken en trekt ze liever vandaag dan morgen in. Ze schermt met ‘hoge instroom’.
In werkelijkheid ligt het aantal nieuwe asielaanvragen al een paar maanden enkele honderden per week lager dan in dezelfde periode in voorgaande jaren.
Dat een kwart van de asielopvangcapaciteit bezet wordt door statushouders, is een aanhoudend probleem. Het nieuwe kabinet wil het verlenen van voorrang aan deze groep bij huisvesting verbieden.
Vrijdagavond liet COA mensen in het aanmeldcentrum overnachten in keten die daar niet voor bedoeld zijn - tegen de uitdrukkelijke instructies in van burgemeester Jaap Velema van Westerwolde. ‘Een schoffering van het lokale gezag’, noemde Velema het. ‘Ik heb de minister gebeld om te zeggen dat ik dat niet accepteer.’ Zij, minister Faber, ‘ontloopt haar verantwoordelijkheid’, vindt de burgemeester.
De afgelopen dagen verbleven er meer dan 2200 asielzoekers, ruim meer dan het maximum van 2000 dat is afgesproken. Die grens wordt nu al bijna een jaar overschreden. De gemeente won er een rechtszaak over, maar dat bood geen soelaas. Een nieuwe procedure is al aangekondigd.
Maandagavond schoot – weer – een buurgemeente Westerwolde ter hulp. Stadskanaal stelde sporthal De Spont beschikbaar. Daar overnachtten 44 personen.
‘Schrijnende situaties’ noemde Koning Willem-Alexander ze eerder op de dinsdag in de troonrede. Maar hoe die schrijnende situaties amper een etmaal later voorkomen zouden kunnen worden, vertelde hij er namens het nieuwe kabinet niet bij.
Dus rest er in Oost-Groningen weinig dan hopen. Kort voor negenen krijgt COA-regiomanager Lambeck het verlossende bericht: er kunnen honderd mensen terecht in een sporthal in 2e Exloërmond. Hoezeer het een improvisatie betreft, blijkt als ze zichzelf een paar minuten later moet corrigeren: het wordt toch Valthermond. Die acht kilometer die de twee Drentse dorpjes scheidt, zullen haar een zorg zijn.
‘Dit is weer een noodoplossing, maar het is onderdak’, zegt Lambeck voor het hek van het aanmeldcentrum. ‘Als je hier staat valt het nog wel mee, maar als je al de hele middag op het gras wacht, wordt het koud.’
Wat volgt, is logistiek. ‘Wie zet de bedden klaar?’, wil een medewerker van het Rode Kruis graag weten. ‘Jullie’, antwoordt Lambeck.
Amper een half uur later rijden twee bussen voor. De reis naar Valthermond gaat met Drenthe Tours onder een volle maan. Ook de spelersbus van FC Emmen is gecharterd. De slogan: #hierkomikweg,
De instapinstructies volgen in het Arabisch. Het portofoonverkeer kraakt door de nacht. Vol. Nee, toch nog vijf man erbij. Waar ze heen gaan? Ze hebben ‘no idea’. ‘One night, we will see.’
Het ontbijt voor de volgende morgen krijgen de passagiers alvast mee in een wit plastic tasje. Plus een pakje melk met een rietje. De vrachtwagen met veldbedden is hen al vooruit gesneld.
‘Tachtig procent gelukszoekers’, moppert een van de dorpsbewoners die de Houdini-act is komen aanschouwen. Regiomanager Lambeck hoort het geduldig aan. ‘Niemand heeft jullie problemen de afgelopen jaren opgelost.’
Voor nu is de puzzel weer gelegd. ‘Maar zoals het de afgelopen dagen is gegaan, is het niet vol te houden’, zegt Lambeck. ‘De instroom beperken is een politieke keuze. Maar zorg dat je voor nu voldoende opvangplekken creëert. Die zijn er nu niet.’ Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) riep het kabinet dinsdag op regie te nemen bij het organiseren van voldoende asielopvang,
Om kwart voor elf rijden de bussen weg. Noem het vooruitgang: maandag gebeurde dat pas ruim na middernacht.
De zorgen zijn even voor morgen. ‘We verwachten goede uitstroom’, heeft Lambeck eerder gezegd, alsof er mooi weer voorspeld is. In de Jaarbeurs in Utrecht kunnen honderd asielzoekers voor langere tijd worden opgevangen, in Leiden ongeveer tachtig. Daarmee is de hoogste nood gelenigd, ‘voorlopig’. Waarop meteen een winstwaarschuwing volgt: ‘Dat wil zeggen: deze week.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant