De koning beloofde in zijn Troonrede minder ‘controledrang’, maar bezoekers van Prinsjesdag moesten in Den Haag wederom tal van veiligheidsmaatregelen trotseren. Toch was er na het chagrijn van vorig jaar een ‘heerlijk sfeertje’, constateerden liefhebbers langs de route.
Angelo Jansen is gestuit op een van de talloze dranghekken waarmee Den Haag op Prinsjesdag bezaaid is. De Eindhovense medewerker van de Belastingdienst heeft zojuist op het ministerie van Financiën de overhandiging van het koffertje aan minister Eelco Heinen bijgewoond. Hij dacht daarna nog even de rijtoer van de glazen koets bij te wonen, maar dat was buiten alle veiligheidsmaatregelen in de stad gerekend. Van een paar meter afstand kan hij nu via een glimp tussen de dranghekken en tribunes door toch nog iets van de gang van het koninklijk paar meekrijgen.
Jansen is niet de enige bezoeker die hier is gestrand. ‘Op tv lijkt het net alsof Prinsjesdag vrij toegankelijk is’, zegt een gepensioneerde belichtingsexpert uit Amstelveen, die samen met zijn dochter naar Den Haag is gekomen. Maar de tribunes blijken bedoeld voor mensen met een officiële uitnodiging en de met hekken afgezette vakken langs de route zijn gereserveerd voor schoolklassen die zich vooraf hebben aangemeld. Ongenodigden moeten zich langs een doolhof van wegbarricades en bewaakte posten manoeuvreren in de hoop dat ze toch nog ergens iets kunnen zien.
Over de auteur
Frank Hendrickx is politiek verslaggever en onderzoeksjournalist van de Volkskrant.
Alles over politiek vindt u hier.
Het is het eerste dat wethouder Hilbert Bredemeijer van Den Haag te binnen schiet als hem wordt gevraagd wat er in de loop der jaren is veranderd aan Prinsjesdag: ‘de veiligheidsmaatregelen’. ‘We willen de folklore erin houden, maar moeten ook scherp blijven’, zegt de CDA’er berustend.
Met enorme metalen constructies, die doen denken aan de tijd dat boze boeren met tractoren de stad dreigden te bezetten, wordt het oude stadscentrum afgeschermd. De strenge veiligheidsmaatregelen speelden waarschijnlijk ook mee bij de somberte die vorig jaar over Prinsjesdag hing: veel politie en weinig publiek langs de route. De mensen die er wel waren, werden door de regen weggejaagd, waardoor bij ‘het zwaaimoment’ van de koninklijke familie vanaf het balkon van Paleis Noordeinde joelende demonstranten de overhand kregen.
De mislukte Prinsjesdag van 2023 was zelfs aanleiding voor speculaties over een nieuwe opzet, inclusief theater, foodtrucks en popmuziek in de Koninklijke Stallen, maar die werden al snel weggewimpeld. De rijtoer van de glazen koets, marcherende militairen, paarden en muziekkapellen vormen ook deze dinsdag weer de hoofdingrediënten.
De tribunes zitten voller dan vorig jaar, ook omdat zo’n driehonderd mbo-studenten uit heel het land zijn uitgenodigd. Verder zijn er weer volop lagere schoolklassen uitgerukt, vooral uit christelijke hoek. Dat blijkt als de leerlingen vertellen wie ze deze dag het liefst willen ontmoeten: Geert Wilders, Dick Schoof en Chris Stoffer van de SGP.
Daarnaast is de Rabobank leverancier van publiek. In een tent op het Lange Voorhout krijgen genodigden eerst een lezing over vermogensbeheer (‘water als beleggingsthema’), daarna is er bubbelwijn met een hapje. Vervolgens mag iedereen door naar de privétribune.
Het aantal meer opstandige bezoekers blijft ondertussen beperkt. Bij Paleis Noordeinde is een antivaxer die de menigte uitmaakt voor ‘schapen’ op weg naar de volgende prik, één demonstrant roept ‘Leve de republiek’ en er zijn enkele pro-Palestijnse betogers die bordjes omhoog houden met teksten als ‘Stop financiering genocide’. Ze klagen dat ze twee keer zijn aangehouden voor een controle van hun id-kaarten. Een agent zou met arrestatie hebben gedreigd.
Ook Serviela Roeplall, masseur, medium, kunstenaar en vredesdemonstrant, is niet ver gekomen met haar protest. Ze heeft een gedicht geschreven met een oproep aan het kabinet-Schoof om de bezuiniging op kunst en cultuur terug te draaien. Roeplall had dat willen aanbieden aan premier Schoof, maar de Amsterdamse komt niet eens in de buurt. ‘Een politieagent stuurde me de ene kant op en daarna stuurde een andere politieagent me weer de andere kant op.’
Nu staat ze samen met een andere ongenodigde te turen naar de rijtoer, meters verderop. Roeplall heeft nog gevraagd of ze niet in het driekwart lege vak mogen staan waar zich enkele schoolklassen ophouden, maar een van de talloze particuliere beveiligers is onverbiddelijk: niemand mag naar binnen.
Even verderop in de Koninklijke Schouwburg spreekt de koning ondertussen over ‘te veel regels, procedures en controledrang’, wat ook tot ‘onderlinge kribbigheid en verlies aan saamhorigheid’ zou leiden. Ondanks alle controledrang rondom Prinsjesdag valt buiten weinig van die kribbigheid te merken. De belichtingsexpert uit Amstelveen spreekt van ‘een heerlijk sfeertje’, ook omdat ‘het weer meewerkt’. ‘Maar als het volgend jaar regent, kom ik niet meer.’
Serviela Roeplall blijkt ondanks de mislukte missie om haar gedicht aan Schoof aan te bieden eveneens positief. Ze vindt dat het nieuwe kabinet een kans verdient. ‘Ze bedoelen het goed.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant