Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
Er zijn zeker acht doden gevallen bij de reeks ontploffingen in Libanon en Syrië. Dat meldt het Libanese ministerie van Volksgezondheid. Piepers van de Libanese militante groepering Hezbollah kwamen vanmiddag massaal en bijna gelijktijdig tot ontploffing. Het aantal gewonden als gevolg van de ontploffende piepers staat inmiddels op 2.750, aldus het Libanese ministerie van Volksgezondheid.
Volgens persbureau AFP was een van de dodelijke slachtoffers een 10-jarig meisje. Zij overleed doordat de pieper van haar vader, die lid is van Hezbollah, ontplofte. Libanese media melden dat een ander dodelijke slachtoffer de zoon was van een parlementslid van Hezbollah, dat naast een militaire ook een politieke tak heeft. De zoon was zelf ook lid van Hezbollah, zeggen bronnen bij de groepering tegen persbureau Reuters.
Daan de Vries
De Iraanse ambassadeur in Libanon is mogelijk gewond geraakt door een van de piepers die vanmiddag massaal tot ontploffing kwamen in de Libanese hoofdstad Beiroet. Het Iraanse persbureau Mehr meldt dat de ambassadeur met lichte verwondingen is overgebracht naar het ziekenhuis. Volgens onbevestigde berichten raakten ook twee andere medewerkers van de ambassade gewond.
De Libanese militante groepering Hezbollah gebruikte de piepers voor hun onderlinge communicatie. Iran geldt als de belangrijkste bondgenoot van Hezbollah en voorziet de groepering onder meer raketten en ander wapentuig. Ook in Syrië, waar Hezbollah eveneens actief is, raakten Hezbollah-leden gewond door de ontploffende piepers.
Een journalist van persbureau Reuters schrijft dat in het zuiden van Beiroet, waar Hezbollah veel invloed heeft, paniek is uitgebroken. Ziekenhuizen in de Libanese hoofdstad kunnen de toestroom van gewonden nauwelijks aan. Veel slachtoffers hebben wonden aan hun bovenbeen, omdat ze hun piepers in hun broekzak bewaarden. Anderen hebben wonden aan hun handen en gezicht.
Daan de Vries
Meer dan duizend leden van de Libanese militante groepering Hezbollah zijn gewond geraakt doordat hun piepers vrijwel gelijktijdig ontploften. Dat zegt een vertegenwoordiger van Hezbollah tegen persbureau Reuters. De Hezbollah-leden gebruikten de piepers voor hun onderlinge communicatie. Enkele maanden geleden verbood de leiding van de groepering het gebruik van smartphones, uit angst voor Israëlische hacks.
Hezbollah spreekt van de ‘grootste beveiligingsinbreuk’ waar de groepering het afgelopen jaar mee te maken heeft gekregen. Ooggetuigen zeggen dat tot een half uur na de eerste explosies nog knallen te horen waren in het zuiden van de Libanese hoofdstad Beiroet. Ook in Zuid-Libanon, het belangrijkste bolwerk van Hezbollah, vonden explosies plaats. Tientallen Hezbollah-leden zijn met verwondingen opgenomen in het ziekenhuis.
Onduidelijk is waardoor de piepers plotseling tot ontploffing kwamen. Mogelijk zijn de lithiumbatterijen die in de apparaten zaten van afstand oververhit, speculeert de Hezbollah-vertegenwoordiger tegenover Reuters.
Het Israëlische leger, dat sinds de aanval van Hamas op 7 oktober een sluimerend conflict uitvecht met Hezbollah, heeft niet op de berichten gereageerd.
Daan de Vries
Een groep Duitse media heeft in een brief aan de Israëlische regering toegang geëist tot de Gazastrook. ‘De vrijwel volledige uitsluiting van internationale media bij een crisis van deze enorme wereldwijde omvang is in de recente geschiedenis niet eerder voorgekomen’, schrijven de media gezamenlijk. Omdat het niet mogelijk is ‘onbegeleid en onafhankelijk’ het gebied in te komen, kunnen journalisten hun werk niet doen, zo betogen de ondertekenaars. Het gaat onder meer om het toonaangevende blad Der Spiegel, de omroepen ARD en ZD, persbureau DPA en dagblad Die Welt. Die laatste publiceerde de brief vandaag.
In de brief vragen de kranten, persbureaus en omroepen Israël en buurland Egypte om hen de grensovergang bij Rafah te laten gebruiken, die sinds mei door Israël wordt bezet. Het schrijven is gericht aan zowel premier Netanyahu als de Egyptische leider Abdel Fattah al-Sisi. ‘We hebben decennialange ervaring met berichtgeving over conflicten en we kennen het gevaar. We zijn bereid het risico te nemen. Geef ons toegang tot Gaza, in het publieke belang’, luidt de oproep.
Sinds de Gaza-oorlog in oktober uitbrak, komen internationale media het gebied amper meer binnen. Daarnaast zijn veel Palestijnse verslaggevers in het gebied gedood, waardoor onafhankelijke informatie uit de regio schaars is.
Maartje Geels
De onderhandelingen over het ontslag van de Israëlische defensieminister Yoav Gallant zijn voor nu opgeschort, melden Israëlische media. David Barnea, chef van de buitenlandse veiligheidsdienst Mossad, zou hierover niet langer met premier Netanyahu in gesprek zijn. Eerder vanmorgen meldden verschillende media in het land dat er over zijn opvolging onderhandeld werd.
Zowel de oppositie als het Israëlische bedrijfsleven waarschuwden Netanyahu daarop dat zijn voorgenomen ontslag de economie en de veiligheid van het land zou schaden. Onder meer het Israel Business Forum, dat werknemers in de private sector vertegenwoordigt, zou de druk stevig hebben opgevoerd.
Het Forum vertegenwoordigt zo’n tweehonderd grote bedrijven en ketens, waaronder de Azrieli Group, Israëls belangrijkste vastgoedbedrijf. ‘De premier weet als geen ander dat de hele gang van zaken aantoont dat Israël op de economische afgrond afstevent en dreigt weg te zakken in een diepe recessie’, citeert Times of Israel.
Ondertussen waarschuwde oppositieleider Benny Gantz, die eerder uit Netanyahu’s oorlogskabinet stapte, dat de premier de veiligheid van het land op het spel zet. ‘Wat Netanyahu op dit moment doet, brengt de veiligheid van Israël in gevaar op een dusdanig concrete manier die ik niet eerder heb gezien, ook niet tijdens eerdere oorlogen’, sprak Ganz.
Netanyahu en zijn defensieminister zouden op ramkoers liggen, onder meer over de Philadelphi-corridor, de grens tussen Egypte en Gaza. Israëlische media onthulden eerder dat Gallant tijdens een kabinetsbijeenkomst zei het een ‘morele schande’ te vinden dat Netanyahu de corridor ‘belangrijker vindt dan de levens van de gijzelaars’. De premier is niet bereid militairen uit de corridor terug te trekken, maar Hamas heeft dit naar verluidt wel als eis op tafel gelegd in de onderhandelingen over een staakt-het-vuren.
Maartje Geels
De olietanker die vorige maand door de Houthi’s werd beschoten op de Rode Zee is naar een veilig gebied gesleept, meldt de maritieme missie Aspides van de Europese Unie. Via X maakte Aspides bekend dat er bij de operatie geen olie in zee is gelekt.
Afgelopen zaterdag begon de grote bergingsactie: met behulp van sleepboten werd de tanker, die onder Griekse vlag vaart, uit het gebied weggehaald. Onder meer Saudi-Arabië zou hebben geassisteerd; Aspides stuurde mankracht om de sleepboten en het personeel te beschermen. Drie fregatten, helikopters en gespecialiseerde eenheden begeleidden de operatie.
Twitter bericht wordt geladen...
Waar de Sounion precies heen is gebracht is onduidelijk, maar vermoedelijk is het schip naar de wateren ten noorden van Jemen gehaald. Over de staat van de tanker is niets bekendgemaakt. Wel is duidelijk dat aan boord van de Sounion nog altijd zo’n miljoen vaten ruwe olie zijn die zo snel mogelijk gelost moeten worden.
Het schip werd in augustus geraakt door projectielen van de Jemenitische Houthi's, die vaker schepen op de Rode Zee aanvallen in een poging de internationale zeevaart in de belangrijke zeestraat te ontregelen. Op het schip brak vervolgens brand uit. Een dag na de aanvallen kon de bemanning worden gered, maar de tanker zelf moest in de Rode Zee blijven liggen. De autoriteiten en de Verenigde Naties vreesden voor een gigantische milieuramp, vanwege de olievaten aan boord.
Maartje Geels
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken reist dinsdag naar Egypte om opnieuw een staakt-het-vuren in Gaza te bespreken, meldt zijn ministerie. Al maanden proberen Washington, Qatar en Egypte te bemiddelen om een deal tussen Israël en Hamas mogelijk te maken.
Een van de belangrijkste obstakels voor een staakt-het-vuren is een eis van Israël voor een corridor tussen Gaza en Egypte. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu wil de grens tussen beide gebieden blijven controleren om wapensmokkel naar Gaza te voorkomen. Hamas weigert daar akkoord mee te gaan. Ook over de voorwaarden van vrijlating van de overgebleven gijzelaars worden de twee partijen het niet eens.
Politiek leider van Hamas Yahya Sinwar zei maandag nog dat zijn beweging de strijd tegen Israël nog 'lang' vol kan houden.
ANP
Honderden Israëliërs hebben gedemonstreerd buiten het huis van Gideon Sa’ar, die wordt genoemd als mogelijke opvolger van de Israëlische defensieminister Yoav Gallant. Eerder vandaag berichtten Israëlische media over een naderend ontslag van Gallant.
Tussen Gallant en premier Benjamin Netanyahu botert het al maanden niet, onder meer vanwege een verschil van inzicht over de oorlog in de Gazastrook. Waar Netanyahu steevast heeft gehamerd op de totale vernietiging van Hamas, heeft Gallant zijn sterke twijfels geuit over de haalbaarheid van dat doel.
Bovendien sprak Gallant vorige week opnieuw zijn steun uit voor een akkoord met Hamas over een staakt-het-vuren en een bijbehorende gevangenenruil. Familieleden van de gijzelaars in de Gazastrook beschuldigen Netanyahu ervan een akkoord bewust te saboteren.
De demonstranten, onder wie ook familieleden van de gijzelaars, maken zich zorgen dat een ministerspost voor Sa’ar, de oprichter van de rechtse partij Nieuwe Hoop, de kansen op een akkoord nog verder doen kelderen. Zij verwijzen naar uitspraken van Sa’ar, waarin hij een akkoord een ‘overgave’ aan Hamas noemt. Volgens The Times of Israel zijn er zo’n duizend demonstranten op de been.
Thom Canters
Bekijk hier beelden van de demonstratie van de Israëlische omroep Kan:
Twitter bericht wordt geladen...
De Griekse olietanker Sounion die vorige maand door de Houthi’s werd aangevallen is naar een veilig gebied gesleept. Dat meldt Aspides, de maritieme missie van de Europese Unie in de Rode Zee., in een bericht op X. Dat zou zijn gebeurd zonder dat er olie is gelekt.
Jemenitische Houthi-rebellen vielen de Sounion, die vaart onder de Griekse vlag, aan toen het onderweg was van Irak naar de Griekse hoofdstad Athene. Het schip raakte op drift, nadat de Houthi’s het met meerdere projectielen beschoten hadden. Een dag na de aanval werd de bemanning van het schip gered door een Franse torpedobootjager die deelneemt aan Aspides.
De Houthi’s enterden daarop het schip, waar ze meerdere explosieven tot ontploffing brachten. Vanwege de brand die daardoor ontstond en tot dusver heeft aangehouden, vreesden de EU en de Verenigde Staten, die beiden met maritieme missies actief zijn in het gebied, voor een zware milieuramp. De Sounion vervoerde 150 duizend ton ruwe olie, het equivalent van 1,1 miljoen vaten.
Een poging om de Sounion weg te slepen begin deze maand mislukte nog. De Houthi’s hadden gezegd dat ze tijdelijk zouden stoppen met schieten op schepen die een band hebben met Israël of Israëls bondgenoten, zodat sleepboten veilig de Rode Zee op kunnen om de olietanker weg te halen. Aspides meldde echter dat het niet veilig genoeg zou zijn voor een bergingsoperatie, zonder de risico’s te specificeren.
De aanval op de Sounion is een van de zwaarste aanvallen van de Houthi’s van de afgelopen maanden. Sinds het uitbreken van de oorlog tussen Israël en Hamas hebben de Houthi’s, die zich solidair hebben verklaard met de Palestijnen in de Gazastrook, tientallen aanvallen uitgevoerd op schepen die volgens hen gelieerd zijn aan Israël of diens bondgenoten. Daarbij zijn in totaal vier mensen omgekomen en twee schepen tot zinken gebracht.
Thom Canters
Militaire actie is de ‘enige mogelijkheid’ om geëvacueerde burgers terug te laten keren naar hun huizen in Noord-Israël. Dat heeft de Israëlische defensieminister Yoav Gallant gezegd tegen de Amerikaanse gezant Amos Hochstein. ‘De kans op een overeenkomst wordt kleiner zolang Hezbollah zich aan Hamas blijft verbinden’, staat in een verklaring van Gallants ministerie.
In het grensgebied tussen Israël en Libanon woedt al maanden een sluimerende oorlog tussen Hezbollah en Israël. De Libanese militante beweging Hezbollah, die net als Hamas wordt gesteund door Iran, heeft zich solidair verklaard met de Palestijnen in de Gazastrook. Regelmatig vuren beide partijen drones en raketten op elkaar af.
Aan Libanese zijde zijn daarbij zo’n 150 burgers om het leven gekomen, naast ruim 400 Hezbollah-militanten. Het Israëlische leger claimde vorige week een hooggeplaatste commandant van een elite-eenheid van Hezbollah te hebben uitgeschakeld. In Israël zijn 22 militairen en 26 burgers omgekomen bij de aanvallen. Zo'n 100 duizend Israëliërs die in het grensgebied wonen hebben bovendien hun huizen moeten verlaten.
Al eerder hebben hooggeplaatste Israëlische politici oorlogstaal uitgeslagen. Zo dreigde de Israëlische buitenlandminister Israel Katz in juni met een ‘totale oorlog’, waarbij ‘Hezbollah zal worden vernietigd en Libanon zwaar zal worden verslagen’. Kort daarvoor had Israëls legerleiding laten weten dat plannen voor een ‘offensief’ in Libanon waren ‘goedgekeurd’, zonder dat daar verder gevolg aan werd gegeven.
Het hoofd van Hezbollah, Hassan Nasrallah, reageerde daar destijds op door te zeggen dat zijn troepen in een oorlog met Israël zouden vechten ‘zonder regels’ en ‘zonder plafonds’.
Thom Canters
Lees hier ook: Zolang Israël en Hezbollah elkaar in een wurggreep houden, dreigt een hevige oorlog
Na een succesvolle eerste vaccinatieronde tegen polio in Gaza, begint de volgende ronde eind deze maand. Dat schrijft UNRWA-directeur Philippe Lazzarini op X. Volgens het hoofd van de VN-organisatie is tijdens de eerste campagne de doelstelling van een vaccinatiegraad van 90 procent behaald. Die zou nodig zijn om verdere verspreiding van polio te voorkomen.
Eind vorige maand werd in Gaza voor het eerst in 25 jaar tijd een besmetting met polio vastgesteld bij een baby, die deels verlamd was geraakt door de ziekte. Een paar weken eerder doken virusdeeltjes al op in het rioolwater in verschillende steden. Het virus gedijt goed bij de slechte hygiëne in het gebied, daar het zich makkelijk kan verspreiden via uitwerpselen in het water.
Zo’n twee weken geleden ging de eerste vaccinatieronde van start. UNRWA meldde eerder deze week dat het erin was geslaagd om in die tijd ruim 560 duizend kinderen te vaccineren tegen het virus. Tijdens een tweede ronde hoopt de organisatie opnieuw in korte tijd honderdduizenden kinderen in te enten.
Lazzarini noemt de ingelaste humanitaire pauzes als belangrijke reden achter het succes van de eerste vaccinatieronde. Beide partijen hebben die grotendeels gerespecteerd, schrijft de UNRWA-directeur. ‘Daaruit blijkt dat als er een politieke wil is, er zonder onderbreking hulp kan worden geboden.’
Jasper Daams
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu bereidt het ontslag voor van minister Yoav Gallant van Defensie. Daarover berichten verschillende Israëlische media. Netanyahu’s medewerkers zouden al in onderhandeling zijn met een mogelijke opvolger van Gallant.
Gallant, die sinds 2022 de post van defensieminister bekleedt, botste in die tijd meermaals met Netanyahu. De twee waren het voor het uitbreken van de oorlog in Gaza oneens over hervormingen van het Hooggerechtshof. Ook kunnen ze het maar niet eens worden over het bestuur van Gaza na de oorlog. Zo wil Netanyahu een permanente militaire aanwezigheid van het Israëlische leger op de grens tussen Egypte en Gaza, de zogenoemde Philadelphi-corridor. Gallant is tegen een blijvende bezetting van Gaza.
De meest recente aanvaring tussen de twee dateert van vorige maand, toen Gallant een ‘totale overwinning’ op Hamas ‘onzin’ noemde. Hij stuurt al maanden aan op een deal met de beweging, onder meer om de vrijlating van de Israëlische gijzelaars te bewerkstelligen. Netanyahu verweet zijn minister van Defensie daarop een ‘anti-Israëlisch narratief’.
Volgens de bron van Kan heeft Netanyahu Gideon Sa’ar op het oog als vervanger van Gallant. Sa’ar is de oprichter van de partij Nieuwe Hoop, die uit Netanyahu’s kabinet stapte omdat ze geen vertegenwoordiging kreeg in het inmiddels ontmantelde oorlogskabinet. Hij was lang partijgenoot van Netanyahu bij de Likoed-partij, tot hij die in 2020 verliet uit onvrede over de ingeslagen koers. Hij liet zich na het vertrek uit de coalitie herhaaldelijk kritisch uit over het huidige kabinet.
De Israëlische tv-zender Channel 12 schrijft dat gesprekken met Sa’ar over de toevoeging van Sa’ar aan het kabinet gisteravond hebben plaatsgevonden. Volgens de zender zou Sa’ar ook in aanmerking komen voor een andere rol, bijvoorbeeld die van minister van Buitenlandse Zaken. Woordvoerders van zowel Netanyahu als Sa’ar ontkennen de berichtgeving. Yoav Gallant heeft nog niet gereageerd.
Jasper Daams
De Houthi’s beweren boven Jemenitisch grondgebied een Amerikaanse drone te hebben neergehaald. Dat heeft militair woordvoerder Yahya Saree van de door Iran gesteunde groepering gezegd in een televisie-uitzending. Het zou de derde Amerikaanse drone zijn die de Houthi’s in een week tijd hebben neergehaald.
Vermoedelijk gaat het om een MQ-9 Reaper, de voornaamste aanvals- en verkenningsdrone van de VS. Het verlies van zo’n Reaper is kostbaar; de drones kosten ongeveer 30 miljoen dollar per stuk. In totaal schoten de Houthi’s sinds het uitbreken van de oorlog in Gaza al tien van de toestellen uit de lucht.
Sinds het uitbreken van de oorlog tussen Israël en Hamas hebben ook de Houthi’s zich gemengd in de strijd. Uit solidariteit met de Palestijnen voeren ze regelmatig aanvallen uit op aan Israël gelieerde schepen in de Rode Zee, en ook vuren ze drones en raketten af op Israël. Vorige maand vloog een Griekse olietanker in brand na te zijn getroffen door de Houthi’s. Bijna een maand later is het schip nog altijd niet weggesleept, mede doordat de vlammen nog niet zijn gedoofd.
Gisteren eisten de Houthi’s de verantwoordelijkheid op voor een aanval met een ballistische raket in het midden van Israël. Deze raketten zijn vanwege hun snelheid en baan moeilijker te onderscheppen voor de Israëlische luchtverdediging. Hoewel er geen gewonden vielen, is het voor Israël zorgelijk dat de raket voorbij de Israëlische luchtmacht wist te komen. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu waarschuwde de Houthi’s hard te zullen terugslaan.
Jasper Daams
Dit was het belangrijkste nieuws over de crisis in het Midden-Oosten van afgelopen week:
• Het Israëlische leger stelt dat het Hamas heeft verslagen in de stad Rafah, aan de grens met Egypte in het zuiden van de Gazastrook. In de grensstreek heeft Israël naar eigen zeggen negen tunnels aangetroffen die de Gazastrook ondergronds verbonden met Egypte. Eerder vorige week zei de Israëlische minister van Defensie Yoav Gallant al dat het leger het einde van zijn ‘militaire missies’ in het zuiden van het land naderde.
• UNRWA, de organisatie van de Verenigde Naties die hulp verleent aan Palestijnse vluchtelingen, meldt dat ze zes medewerkers heeft verloren tijdens een aanval op een schoolgebouw in het centrum van de Gazastrook. Nooit eerder kwamen zoveel medewerkers van UNRWA om bij een enkele aanval. Het schoolgebouw in Nuseirat wordt gebruikt als opvangcentrum voor gevluchte Palestijnen.
• Israël heeft zijn 'diepste verontschuldigingen' aangeboden voor de dood van de Turks-Amerikaanse activist tijdens een demonstratie op de Westelijke Jordaanoever. Die was 'hoogstwaarschijnlijk indirect en onbedoeld', was de verklaring van het Israëlische leger. De dood van de 26-jarige Ayşenur Ezgi Eygi leidde tot geschokte reacties vanuit de internationale gemeenschap.
Lees hier het volledige liveblog van vorige week terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant