Prachtige woorden in de Troonrede over beter bestuur. Ze zijn alleen zo lastig te rijmen met de eerste daden van het kabinet.
Het kabinet-Schoof is een merkwaardig kabinet. Nederlandse regeringen zijn per definitie het resultaat van ingewikkelde politieke compromissen, maar Dick Schoofs ploeg hinkt wel erg opzichtig op twee gedachten.
Of eigenlijk drie, want voor een groot deel zetten de nieuwe ministers het beleid van hun voorgangers gewoon door. Zeker 80 procent van de Troonrede die de koning dinsdag uitsprak had ook door het vorige kabinet geschreven kunnen zijn. Het voornemen om ‘het huishoudboekje van de overheid op orde te houden’, de ambitie om meer huizen te bouwen, de energietransitie die ‘voor iedereen haalbaar en betaalbaar’ moet blijven, de ‘open blik naar de buitenwereld’, de wens om het lees- en rekenonderwijs te verbeteren, het streven naar lagere lasten voor werkende mensen: het zijn allemaal herhalingen uit diverse Troonredes van de hand van Mark Rutte.
Schoof voegt daar om te beginnen de ambitie aan toe om het overheidsbeleid begrijpelijker en toegankelijker te maken en af te rekenen met de ‘overweldigende, door de jaren heen gegroeide complexiteit van teveel regels, procedures en controledrang’, aldus de Troonrede. Dat is het aandeel van Pieter Omtzigts NSC, dat z’n hele bestaansrecht ontleent aan ‘beter bestuur’. De dinsdag door het kabinet beloofde ‘grondige herziening en vereenvoudiging van het hele stelsel van inkomensondersteuning, inclusief de toeslagen’ kan hét project worden waardoor dit kabinet de geschiedenisboekjes in gaat. Maar het is ook een plan dat nog nauwelijks is uitgewerkt en dat dus nog vele jaren in beslag gaat nemen.
Die hele gedachte van ‘beter bestuur’ is bovendien moeilijk te rijmen met de eerste daden van de ministers die tot nu toe het meest in het oog sprongen. PVV-minister Marjolein Faber van Asiel en Migratie heeft zoveel haast om de wereld te laten weten dat Nederland de buik vol heeft van asielzoekers dat ze het noodrecht wil misbruiken om het parlement te omzeilen. De NSC-fractie sputtert aarzelend tegen, maar alle Kamerleden van PVV, VVD en BBB vinden het kennelijk wel prima zo. De manier waarop Faber de acute problemen rond de asielopvang neerlegt bij de gemeenten (‘dat is hun pakkie-an’) getuigt ook niet van veel bestuurlijk verantwoordelijkheidsgevoel.
BBB-minister Femke Wiersma van Landbouw wil intussen de acute mestcrisis oplossen met een afgezwakt plan van haar voorganger dat, voordat het werd afgezwakt, zelfs volgens Wiersma’s eigen departement al onvoldoende was om het probleem snel op te lossen. Met ‘beter bestuur’ heeft dat weinig te maken. Vooralsnog is geen veehouder met dit kabinet beter af dan met het vorige.
De nieuwe minister-president is niet te benijden. Als de oppositie deze week een béétje in vorm is, was het zo moeizaam verlopen debat over de Regeringsverklaring in juli nog maar een voorproefje van wat hem nu te wachten staat bij de Algemene Politieke Beschouwingen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant