"Voor veel Nederlanders raken zaken die heel gewoon moeten zijn uit het zicht", zei koning Willem-Alexander dinsdag in de troonrede in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Het kabinet wil dat aanpakken door regels te versimpelen.
Lees het laatste nieuws over Prinsjesdag in ons liveblog.
Mensen hebben steeds minder zekerheid over een dak boven het hoofd, een toereikend inkomen en een vertrouwde woonomgeving. "Dat gebrek aan zekerheid knaagt aan de onafhankelijkheid van mensen. En leidt tot onderlinge kribbigheid en verlies aan saamhorigheid", zei de koning.
Dat komt door een groeiend aantal regels en procedures de afgelopen jaren. "Mensen krijgen te vaak de boodschap dat iets om formele redenen niet kan of mag. Daardoor krijgen zij het gevoel de regie over het eigen leven te verliezen."
Het kabinet wil dat gaan doorbreken, zei de koning. "Het wil problemen die al te lang vastzitten onder ogen zien en lostrekken, met begrijpelijk, uitlegbaar en vooral ook uitvoerbaar beleid."
Dat wil het kabinet binnen de grenzen van de rechtsstaat gaan doen. Ook houdt het kabinet er rekening mee dat de mogelijkheden begrensd zijn, zoals door ruimtelijke, ecologische of financiële beperkingen.
Maar dat hoeft oplossingen niet tegen te houden, denkt het kabinet. "Het uitgangspunt van het regeringsbeleid moet zijn: wat kan wél?", zei de koning. Om dat mogelijk te maken, gaat het kabinet werken aan een andere, meer dienstbare overheid. Die moet ruimte en vertrouwen geven aan burgers.
Het moet er allemaal voor zorgen dat burgers beter worden beschermd. "Een enkele fout mag mensen niet meer in de problemen brengen", zei Willem-Alexander. Daarmee verwees hij onder meer naar het toeslagenschandaal.
Om duidelijkheid te geven, houdt het kabinet een streng begrotingsbeleid aan. Toch heeft het kabinet ruimte gevonden om ervoor te zorgen dat alle Nederlanders wat meer te besteden krijgen. "Alle groepen kunnen volgend jaar een plusje in de koopkracht tegemoetzien."
Daarnaast sprak de koning meerdere keren over migratie en de asielketen, waar hij de problemen "urgent" noemde. Het kabinet wil grip op die problemen krijgen, omdat de Nederlandse bevolking door allerlei vormen van migratie "veel sneller naar achttien miljoen inwoners is gegroeid dan verwacht". Dat legt druk op de voorzieningen in het land, zei Willem-Alexander. "Kernwoorden in het beleid zijn: strenger, sneller en soberder."
De koning noemde verschillende mogelijke maatregelen. "Denk aan een versnelde procedure en een sobere opvang voor kansarme asielzoekers. En aan lik-op-stukbeleid voor mensen uit veilige landen die overlast veroorzaken." Het kabinet werkt aan een tijdelijke asielcrisiswet die dat mogelijk moet maken.
Het tekort op de arbeidsmarkt is een ander groot en groeiend maatschappelijk probleem, zei Willem-Alexander. "Van techniek tot openbaar vervoer, van onderwijs tot zorg, van horeca tot tuinbouw - het nijpende tekort aan personeel is overal voelbaar."
Het kabinet ziet verschillende mogelijkheden om het tekort op de arbeidsmarkt aan te pakken."Het is belangrijk om mensen die nu nog aan de kant staan, te stimuleren aan het werk te gaan", zei de koning. Ook gaat het kabinet proberen parttimers over te halen langer te gaan werken.
Willem-Alexander sprak ook over de balans tussen vergroening en landbouw. "Dit kabinet wil af van het gepolariseerde beeld dat voedselproductie en biodiversiteit in alles tegenover elkaar staan", zei hij. "Juist de combinatie van landbouw en natuur maakt het Nederlandse landschap sinds jaar en dag zo mooi."
Een omslag in landbouw is mogelijk, zolang deze begint met het erkennen van het belang van voedselzekerheid in een onzekere wereld. "Nederlandse boeren behoren tot de efficiëntste ter wereld. Dat is iets om trots en zuinig op te zijn."
Het kabinet wil voor "realistisch en uitvoerbaar beleid" zorgen dat boeren en vissers op de lange termijn duidelijkheid geeft. Daarbij zullen boeren niet worden gedwongen te stoppen, zei Willem-Alexander.
De koning benadrukte het belang van samenwerking in de Europese Unie en de NAVO. "Ons land heeft altijd een open blik naar de buitenwereld gehad. Het is onze belangrijkste garantie op welvaart, stabiliteit en veiligheid."
De koning had ook kort aandacht voor de oorlog in Oekraïne en de steun aan dat land. Met die steun is volgens de koning "een rechtstreeks nationaal belang gediend, militair én economisch". Het andere grote internationale conflict, de oorlog tussen Israël en Hamas, noemde de koning niet.
Het was het derde jaar dat Willem-Alexander op Prinsjesdag de troonrede in de Koninklijke Schouwburg uitsprak. Vanwege de grote renovatie van het Binnenhof is de Ridderzaal, waar de troonrede normaal gesproken wordt gehouden, niet beschikbaar.
In 2020 en 2021 was de troonrede ook niet in de Ridderzaal. Dat had ermee te maken dat de Ridderzaal te klein was om de coronamaatregelen na te leven. Die twee jaren was de troonrede in de Grote Kerk in Den Haag.
Source: Nu.nl algemeen