Er is groeiende zorg in westerse hoofdsteden over de steeds innigere samenwerking tussen Rusland en Iran, China en Noord-Korea. Deze ‘As van Beroering’ helpt Rusland Oekraïne kapot te schieten, en Moskou deelt almaar gevoeliger (wapen)technologie met partners.
Terwijl Oekraïne zucht onder niet-aflatende raketaanvallen en bombardementen, maken westerse hoofdsteden zich steeds grotere zorgen over de steeds innigere banden tussen Rusland en zijn drie voornaamste externe leveranciers van wapens, munitie en onderdelen om wapens mee te bouwen: Iran, China en Noord-Korea.
Die zorgen weerklonken de afgelopen week steeds luider, voor én achter de schermen. Zo waarschuwde de Amerikaanse topdiplomaat Kurt Campbell vorige week in Brussel voor het eerst dat China niet alleen indirect de ‘Russische oorlogsmachine’ helpt met de export van zogeheten dual-use goederen (die zowel een civiel als een militaire toepassing kunnen hebben), maar ook direct.
Over de auteur
Arnout Brouwers schrijft voor de Volkskrant over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
‘Dit zijn onderdelen van een zeer substantiële inspanning door China om Rusland te helpen zijn oorlogsmachine te onderhouden en uit te bouwen’, aldus Campbell. De Verenigde Staten willen omdat het bewijs nog niet hard genoeg is China nog niet openlijk beschuldigen van het leveren van wapens aan Rusland, maar zijn ‘zeer bezorgd’ over de indicaties.
Campbell zei ook dat Rusland als tegenprestatie verdergaat dan ooit in het delen van militaire technologie, onder andere inzake toepassingen in de ruimte, bij de bouw van onderzeeboten en rakettechnologie. Deze geïntensiveerde samenwerking kan ‘een heel significante impact hebben op de Chinese militaire middelen en hun inzet in het westerse deel van de Stille Oceaan’.
De afgelopen week kwam ook de intensievere samenwerking tussen Rusland en Iran in de schijnwerpers te staan, naar aanleiding van de westerse beschuldiging dat Iran honderden ballistische raketten voor de korte dracht aan Rusland heeft geleverd – raketten die vanwege de baan die ze afleggen en hun snelheid extra moeilijk door Oekraïne te onderscheppen zijn. Dat kan wel met Patriot-luchtverdedigingssystemen, maar van de vijf extra systemen die deze zomer werden toegezegd, is er nog niet één in Oekraïne gearriveerd.
Iran levert dus niet alleen meer de Shahed-drones aan Rusland, naast de Shahed-fabriek die de Iraniërs hielpen bouwen in Rusland, maar ook geavanceerde raketten. En dat het bij ballistische raketten voor kortere afstanden blijft, is niet gezegd, menen Europese en Amerikaanse zegslieden.
‘Je moet ervan uitgaan dat als Iran nu dit type raketten aan Rusland levert, het geen eenmalige deal is en dat Rusland vaker zal aankloppen om deze middelen’, zei een woordvoerder van het Pentagon daarover. In Europese hoofdsteden vreest men dat dan ook ballistische raketten met een verder bereik kunnen worden geleverd.
Ook inzake Iran is de vrees dat Rusland steeds verdergaat in het delen van gevoelige informatie en technologie met het Iraanse bewind – en dat is inclusief nucleaire kwesties, zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Anthony Blinken vorige week. Dat was een pikante opmerking, want de nieuwe Iraanse president, Masoud Pezeshkian, hoopt via nieuwe nucleaire besprekingen met het Westen zijn land uit het internationale isolement te halen.
De kans daarop wordt kleiner met elke Iraanse leverantie van dodelijke raketten aan Moskou waarmee de Oekraïense infrastructuur wordt kapotgeschoten. Wat zorgen baart in westerse hoofdsteden, is dat Vladimir Poetin zo klem lijkt te zitten in een agressieoorlog die hij binnen een week dacht te winnen, dat hij om nieuwe ladingen munitie en raketten te krijgen steeds verdergaat in het delen van Russische technologie met zijn voornaamste leveranciers: Iran, China en Noord-Korea.
Dit geldt ook voor Noord-Korea, een land dat tot Ruslands grote invasie van Oekraïne onder internationale sancties leefde, maar dat sindsdien door Rusland gedekt wordt bij de verlenging van sancties in de VN-Veiligheidsraad. Noord-Korea is verreweg de grootste leverancier van munitie en andere wapens waarmee Rusland Oekraïne probeert te veroveren, aldus het hoofd van de Oekraïense veiligheidsdienst Kyrylo Boedanov.
‘Na Noord-Korea komt er een hele tijd niets, en dan de rest’, zei hij dit weekend. Het is een verwijzing naar het enorme volume van de Noord-Koreaanse wapenhulp: onder meer 2,5 miljoen artilleriegranaten – twee en een half keer zoveel als de EU in een jaar beloofde te leveren (wat jammerlijk mislukte).
Noord-Korea zou onlangs ook opnieuw ballistische raketten voor de korte dracht aan Rusland geleverd hebben, na een eerdere leverantie in januari dit jaar. Dat ontdekte een Britse ngo, Conflict Armament Research, na onderzoek van raketfragmenten in Oekraïne. Daaruit concludeerden ze ook dat die Noord-Koreaanse raketten nog dit jaar geproduceerd zijn, ‘terwijl het land al bijna twintig jaar onder sancties leeft’.
In een artikel voor Foreign Affairs dit voorjaar werd al gesproken van een ‘Axis of Upheaval’ (As van Beroering). Niemand beweert dat dit een echte ‘as’ is, behalve dat de vier betrokken landen vijandig staan tegenover de VS, en elkaars agressie diplomatiek rugdekking geven.
Het concrete gevaar nu is dat president Poetin, om maar zijn oorlogsdoelen in Oekraïne te halen, de proliferatie van nucleaire en andere geavanceerde wapens toestaat (en zelfs bevordert) in deze landen. Zo heeft de Russische behoefte aan raketten en munitie niet alleen grote en dodelijke repercussies in Oekraïne, maar werkt het ook instabiliteit in de hand ver buiten dat oorlogsgebied.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant