De laatste twee edities van Prinsjesdag werden gedomineerd door de protesten op straat. De koning zal hopen dat het weerbericht dit keer meer Oranjefans naar Den Haag lokt.
Wie een paar jaar niet in Nederland was en dinsdag naar Den Haag komt om Prinsjesdag weer eens van nabij te beleven, zal even opkijken: geen Gouden Koets, geen plechtig rondje op het Binnenhof, geen Ridderzaal waarin de Troonrede wordt voorgelezen. En dan ook nog eens geen Mark Rutte op de eerste rij. Toch is alleen dat laatste een wezenlijk verschil met de vorige twee edities. De Gouden Koets is alweer een tijdje uit de running en zal ook wel nooit meer terugkeren, de Tweede Kamer is alweer drie jaar weg van het Binnenhof, en zelfs de Koninklijke Schouwburg als tijdelijk decor voor de Troonrede begint alweer te wennen. De komende vier jaar zal het ook zo blijven, want de renovatie van het Binnenhof is zeker niet eerder klaar dan december 2028. Zelfs de meest verstokte liefhebbers van het historische complex hebben zich daarbij inmiddels neergelegd. Het is niet anders: voorlopig blijft Prinsjesdag een uitgekleed evenement.
Het zullen dan ook niet de koets en de schouwburg zijn waar de voornaamste zorgen van de hoofdrolspelers – premier Schoof en koning Willem-Alexander – dinsdag naar uit gaan. Wel zullen ze niet helemaal gerust zijn op de sfeer op straat. Prinsjesdag is sinds enkele jaren door demonstranten ontdekt als podium. Decennialang reden de koning en zijn voorgangers onder luide toejuichingen van de Haagse schoolkinderen en de leden van de Oranjeverenigingen door de Haagse binnenstad, maar in 2022 overstemden de protesten langs de route voor het eerst het enthousiasme. In 2023 ging zelfs de balkonscène op paleis Noordeinde, traditioneel een moment van wederzijdse genegenheid tussen vorst en volk, volledig de mist in door het luidkeelse protest van betogers met fluitjes en omgekeerde vlaggen.
Demonstraties waren er altijd al op Prinsjesdag, maar meestal niet al te massaal. Doordat er ook veel enthousiastelingen op de been waren, vielen ze bovendien niet op. De veiligheidsmaatregelen langs de route zijn inmiddels echter zo massief dat een deel van de Oranjefans lijkt te zijn afgehaakt. Zelfs de tribunes bleven vorig jaar deels leeg. Daardoor zijn er niet eens zo heel veel betogers nodig om het karakter van de dag een heel ander aanzien te geven.
Aan die veiligheidsmaatregelen – niemand komt zonder controle in de nabijheid van de route van de Glazen Koets – valt weinig te doen nu sommige leden van het Koninklijk Huis en vrijwel alle politici, van links tot rechts, te maken hebben met serieuze bedreigingen. Er is geen andere gelegenheid waarbij heel bestuurlijk Nederland is verzameld in één zaal. Vorig jaar was het ook nog slecht weer – misschien dat de gunstige weersvoorspelling dit jaar toch weer wat meer koningsgezinde toeschouwers op de been brengt.
En de betogers? Officieel zijn bij de gemeente Den Haag vier demonstraties aangemeld: van studenten tegen de bezuinigingen op het onderwijs, van republikeinen tegen de monarchie, van ‘tegenstanders van de overheid’ en van de Vereniging Kerk en Vrede. Zij zijn verspreid over locaties in de binnenstad.
Daarnaast staat het iedereen vrij, erkent ook de gemeente, om langs de route van de koets of bij het paleis te gaan staan. Met elk gewenst humeur. Met of zonder fluitje.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant