In april tekende president Biden een wetsvoorstel dat TikTok min of meer dwingt snel uit de Verenigde Staten te vertrekken. Deze week luistert de rechtbank naar de bezwaren van TikTok en de Amerikaanse vrees voor inmenging van China.
De Amerikaanse overheid ziet TikTok als een bedreiging voor de nationale veiligheid. Na jaren van toenemende zorgen tekende president Biden in april een wetsvoorstel dat TikToks Chinese moederbedrijf ByteDance verplicht het platform aan een niet-Chinees bedrijf te verkopen, of uit de VS te vertrekken. TikTok vecht deze beslissing vandaag aan bij het federaal hof van beroep.
Het belangrijkste argument van Bidens regering is dat de Chinese overheid ByteDance zou (kunnen) dwingen gevoelige informatie van Amerikaanse gebruikers te overhandigen, en dat het TikTok als propagandamiddel kan inzetten. TikTok zou bijvoorbeeld de politieke voorkeur van gebruikers kennen en daar met het algoritme op inspelen door bepaalde video’s wel of niet aan te raden – en zo mogelijk verkiezingen te beïnvloeden.
TikTok weerspreekt dit en levert het peperdure veiligheidsplan dat het samen met het Amerikaanse bedrijf Oracle ontwikkelde als bewijs. Hierin staat dat de gegevens van Amerikaanse gebruikers lokaal worden opgeslagen en verwerkt. Belangrijker nog: een TikTokverbod schaadt het principe van vrije meningsuiting, vindt het platform.
Onzin, zegt de overheid. De app wordt alleen verboden als deze in Chinese handen blijft: ByteDance kan TikTok immers verkopen. ByteDance zegt dat de Chinese overheid dit niet zal toestaan. Bovendien weegt de nationale veiligheid volgens de Amerikaanse overheid (in dit geval) zwaarder dan het recht op vrijheid van meningsuiting.
In de uitwisseling van argumenten tussen TikTok en de Amerikaanse overheid blijven heel concrete aanwijzingen van inmenging van de Chinese overheid uit. De maatregelen die TikTok neemt om dit te voorkomen zouden onvoldoende zijn, maar het harde bewijs daarvoor wordt door de Amerikaanse overheid deels geleverd in documenten die zwart zien van de weggelakte zinnen. Het openbaar maken van deze informatie zou de nationale veiligheid schaden.
Het gaat onder meer om een verklaring van de assistent-directeur nationale veiligheid, Casey Blackburn, wiens acht pagina’s tellende hoofdstuk ByteDance en TikToks Geschiedenis van Censuur en Manipulatie in opdracht van de Chinese Overheid bijna volledig weggelakt is. Dit geldt ook voor de gespreksverslagen van beleidsmakers die bepalend waren in de beslissing om ByteDance tot een verkoop te verplichten. De rechters in TikToks zaak worden achter gesloten deuren geïnformeerd door leden van de nationale veiligheidsdiensten.
Over de auteur
Simoon Hermus is techredacteur voor de Volkskrant. Ze schrijft onder meer over big tech, AI., sociale media en games.
De in april ondertekende wet van Biden verbiedt sociale mediaplatformen die onder controle staan van ‘vijandige buitenlandse entiteiten’ en aan bepaalde criteria voldoen, zoals een minimum van een miljoen gebruikers. TikTok is het enige bedrijf dat bij naam wordt genoemd. Matthew Schettenhelm, juridisch expert bij persbureau Bloomberg, beschrijft dit in een gesprek met de nieuwssite The Verge als een ‘unieke’ beslissing. Volgens TikTok is de beslissing niet alleen uniek, maar ook onwettig.
In de Amerikaanse Grondwet staat dat een individu of bedrijf er bij het opstellen van wetgeving niet zonder grondige onderbouwing uitgepikt mag worden. Volgens Schettenhelm heeft de overheid haar specifieke focus op TikTok nooit concreet toegelicht. ‘Ik denk dat als je iets doet dat zo uniek is de rechters een betere rechtvaardiging verwachten. Zeker als het gaat om de vrijheid van meningsuiting.’
De juridisch expert denkt dat het gerechtshof de TikTok-wet kan blokkeren, omdat het niet kan vaststellen of deze grondwettelijk is. De staat Montana probeerde TikTok eerder al eens te verbieden, maar werd door de rechter teruggefloten op grond van het eerste artikel: het recht op vrijheid van meningsuiting.
Schettenhelm: ‘Wellicht stelt het Congres dan een nieuw wetsvoorstel op, dat de Senaat opnieuw moet goedkeuren, waarna de president het moet ondertekenen.’ De Senaat zal een nieuw voorstel ongetwijfeld steunen – zowel de Democratische als de Republikeinse senatoren stemden overweldigend voor.
Maar de aanstaande verkiezing kan de uitkomst veranderen: de uitspraak van de rechters wordt pas in december verwacht. Donald Trump, die eerst vóór een verbod was, is nu tegen. Ondertussen zet het campagneteam van Kamala Harris TikTok dankbaar in als instrument om jonge kiezers te bereiken. Onderstaande video waarin Trump zijn mannelijke supporter, de reggaetonzanger Nicky Jam, een ‘superlekkere vrouw’ noemt, heeft binnen één dag bijna 15 miljoen likes gekregen.
the nicky jam in question:
Onder de bevolking neemt de steun voor een verbod tegen TikTok af. Volgens het onderzoeksbureau Pew Research Center was in maart de helft van de Amerikanen voor, maar is dat inmiddels gezakt naar een derde. De helft van de Amerikanen gelooft daarbij niet dat er echt een verbod zal komen.
Als de rechters TikToks bezwaar tegen de wet afwijzen, kan het platform nog een aantal routes bewandelen – waaronder een gang naar het Hooggerechtshof. Maar 19 januari 2025, de datum waarop ByteDance moet verkopen of vertrekken, komt steeds dichterbij.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant