Eurocommissaris Thierry Breton (Interne Markt) zegt per direct zijn baan op. Maandagochtend deelde een verongelijkte Breton zijn ontslagbrief op sociale media. Hij hielp mee met het schrijven van belangrijke techwetten, maar zal dus niet betrokken zijn bij het handhaven van de regels.
Breton schrijft in zijn brief aan Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie, dat hij zijn taken niet langer kan uitvoeren. Daarmee deelt hij een steek uit aan Von der Leyen, die al wekenlang probeert om een nieuwe Europese Commissie samen te stellen. Achter de rug van Breton om zou ze een andere Franse kandidaat voor de Commissie hebben gevraagd.
Die kandidaat is Stéphane Séjourné. Hij is nu nog minister van Buitenlandse Zaken. De Franse president Emmanuel Macron schoof Séjourné naar voren, terwijl Macron in juli nog Breton op het oog had. Waarom de kandidatuur van Breton op het allerlaatste moment werd ingetrokken, is niet helemaal duidelijk.
Breton noemt de gang van zaken "verder bewijs van een twijfelachtig bestuur" en zegt daardoor zijn taken in het College niet langer te kunnen uitoefenen.
De afgelopen vijf jaar drukte Breton zijn stempel in de Europese Commissie. "Tijdens zijn baan als Eurocommissaris werden belangrijke techwetten aangenomen", zegt Frederik Zuiderveen Borgesius, hoogleraar ICT en recht aan de Radboud Universiteit. Breton was betrokken bij belangrijke Europese wetten waarmee techbedrijven gedwongen worden om eerlijke concurrentie toe te staan. Ook zijn grote platforms door deze wetten verplicht om schadelijke inhoud sneller te verwijderen. Onder zijn hoede werd ook de Europese AI-wet afgerond.
Maar dat deed hij niet alleen, benadrukt Europarlementariër Kim van Sparrentak, die meermaals met Breton werkte. Samen met Margrethe Vestager vormde hij het aanvoerdersduo rond digitaal beleid in Europa. "Van deze twee keek Breton wel iets sceptischer naar Amerikaanse bedrijven", zegt Van Sparrentak. "Als Fransman wilde hij Europese bedrijven meer beschermen. Hij trad harder op tegen bedrijven uit de Verenigde Staten."
Breton is al decennialang betrokken bij de techindustrie. Als jonge ondernemer in de jaren tachtig verkocht hij software en probeerde hij bedrijven ervan te overtuigen dat ze hun systemen moesten beschermen tegen digitale dreigingen. Omdat veel bedrijven hem niet serieus namen, besloot hij een technothriller te schrijven waarin hij zijn ideeën uiteenzette. Dat werd het boek Softwar, dat een bestseller werd in Frankrijk.
Later werd Breton onder meer professor aan de Harvard Business School en CEO van verschillende IT- en telecombedrijven, waaronder France Télecom en Atos. In 2019 werd hij aangesteld als Eurocommissaris voor de Interne Markt.
Na het optuigen van deze belangrijke wetten, vertrekt Breton nu dus na zijn eerste termijn. En daarmee verliest de Commissie een belangrijke figuur, zegt universitair docent Raphaël Gellert van de Radboud Universiteit. "De vraag is hoe de regels de komende tijd toegepast en gehandhaafd gaan worden."
Van Sparrentak denkt dat het naleven van de regels misschien minder snel gaat dan gehoopt, maar ze ziet het positief in. "Er ontstaat misschien een gat in de afspraken die Breton met directeuren van techbedrijven heeft gemaakt, maar ook daar zaten vaak ambtenaren bij."
Breton was soms behoorlijk proactief in zijn aanpak. Afgelopen maand al helemaal, toen hij op eigen houtje (zonder goedkeuring van Von der Leyen) een waarschuwing aan het adres van Elon Musk schreef. Dat deed hij voorafgaand aan een gesprek tussen Musk en de Amerikaanse presidentskandidaat Donald Trump, dat live werd uitgezonden op X. In de brief herinnerde Breton de techmiljardair eraan dat hij geen gevaarlijke en illegale berichten mocht verspreiden.
Die boodschap viel niet bij iedereen in goede aarde. De waarschuwing kon namelijk opgevat worden als Europese bemoeienis rond de Amerikaanse verkiezingen. Al zei een woordvoerder van de Commissie dat Breton alleen de Europese regels nog even in zijn algemeenheid wilde uitleggen.
Breton zocht daarmee de randen van de wet op, zegt Van Sparrentak. "Want volgens de Europese wet is het altijd zo dat illegale content niet vooraf wordt gecheckt, maar dat het achteraf verwijderd moet worden", zegt ze. "Hij liet dus vooral even de Europese spierballen zien."
Naast Breton zou ook Vestager in het volgende termijn niet terugkeren in de Commissie. En voor Eurocommissaris Vera Jourová (Justitie en Consumentenrechten) geldt hetzelfde. "De drie zwaargewichten op het gebied van digitalisering zijn dan weg", zegt Van Sparrentak. "Dat is zorgwekkend, maar misschien komen er topkandidaten voor terug."
Source: Nu.nl economisch