De door Duitsland aangescherpte grenscontroles hebben maandag niet tot grote problemen geleid. Al was een enkeling de pineut van het nieuwe regime. ‘We vinden dit verdacht.’
‘Het heeft geen zin je er boos over te maken’, zegt een 22-jarige man die in Syrië is geboren en nu door de Duitse politie, net over de grens bij De Lutte, bij de A1 aan de kant van de weg is gezet. Terwijl mensen met ‘blond haar en groene ogen’, zoals hij met een glimlach mensen beschrijft die niet op hem lijken, vaker zonder controle mogen doorrijden.
‘Het is jammer dat een kleine groep gewelddadige vluchtelingen het verpest voor de echte’, zegt hij, verwijzend naar de recente aanslagen in Duitsland, de directe aanleiding voor het invoeren van de maandag begonnen grenscontroles.
Zelf is de Syriër, die niet met zijn naam in de krant wil, zo’n ‘echte vluchteling’. In 2015 ontvluchtte hij in het kielzog van zijn vader de oorlog in zijn geboorteland. De Syrische-Nederlander uit Enschede zou dus gewoon mogen doorrijden. Toch dreigen de grenscontroles hun midweekse vakantie in Berlijn te verpesten.
Over de auteurs
Pieter Hotse Smit is regioverslaggever van de Volkskrant in Oost-Nederland.
Jurre van den Berg is regioverslaggever van de Volkskrant in Noord-Nederland.
De jongste van zijn vier reisgenoten – allemaal familie – blijkt namelijk geen paspoort te hebben. ‘Sinds wanneer is dat voor baby’s verplicht?’, wil de moeder vanaf de achterbank weten. Haar dochters geboortecertificaat heeft de Duitse politieagent zojuist afgewezen als alternatief.
Duitsland is maandag op een aantal plekken langs de Nederlandse grens begonnen met het controleren van auto’s op de aanwezigheid van illegale vluchtelingen. Op 6,4 kilometer voor de grensovergang bij Bad Nieuweschans kleurt de verwachte reistijd in de navigatie-app oranje. Van de twee banen A7 tussen Winschoten en Bunde is er een afgezet. Stapsgewijs wordt de maximumsnelheid verlaagd tot 30 kilometer per uur.
Een bord waarschuwt voor file. Maar die komt er niet. Wel wordt bij het tankstation net over de grens al het verkeer van de weg geleid. Een beambte van de Bundespolizei houdt met een soepele handbeweging de vaart erin. De tankwagen van de firma Gebr. Van der Lee mag gewoon doorrijden, net als een zwarte Audi. Achter rood-wit afzetlint blijkt dat een zilverkleurige Mercedes eruit is gepikt. De vrouwelijke bestuurder toont de inhoud van haar koffer, onder toeziend oog van gewapende agenten.
Het verdict, voor wie geen halt hoeft te houden: twee minuten extra reistijd.
Op de evenwijdig aan de snelweg lopende Europaweg is van controles helemaal geen sprake. De grens is alleen op de kaart een doorgetrokken zwarte streep, het houten douanehuisje allang buiten gebruik.
Van sluipverkeer is nog amper sprake, zegt medewerker Renzo van tankstation OK Bad Nieuweschans. Dit is de meest oostelijke punt van Nederland, alsof de lijnentrekker van de grens is uitgeschoten.
De grens is hier van oudsher een rekkelijk begrip. Duitsers komen naar Nieuweschans voor koffie en paracetamol, Renzo en zijn dorpsgenoten gaan oostwaarts voor levensmiddelen en rookwaar. Tel maar uit: het pakje tabak waar hij nu een sigaret uit rolt, is in Duitsland 9 euro goedkoper. ‘Eén keer gas geven en je bent er.’ In de zomer gaat hij liever op de fiets. Zijn identiteitskaart heeft hij altijd op zak.
Vrachtwagenchauffeur Bert Kruis vindt de overlast tot nog toe meevallen, zegt hij, terwijl hij een gehaktbal uit de warmhoudpan lepelt. ‘Dit is een rustige grensovergang, en vrachtverkeer wordt meestal wel doorgelaten. Files zouden voor ons natuurlijk wel vervelend zijn.’
Kruis rijdt voor een bedrijf gespecialiseerd in dekaarde, onder andere voor de champignonteelt. De planning is vaak al krap. ‘Als je te laat bent, heb je voor je het weet een claim aan je broek.’ Volgens Transport en Logistiek Nederland valt het met de vertragingen vooralsnog ‘reuze mee’, laat de brancheorganisatie maandag weten. Al vormt zich in de loop van de middag op de A1 toch een flinke file.
Het zal wel loslopen met de nieuwe grenscontroles, verwacht pompmedewerker Renzo. ‘Ze zullen er af en toe vast iets uitvissen.’ Echt nieuw zijn controles overigens niet. Flixbussen zetten ze bijna altijd even langs de weg. ‘De Duitse politie is hier behoorlijk actief. De Nederlandse marechaussee zie je alleen als het mooi weer is.’
Bij de grensovergang ter hoogte van Ter Apel is geen controle te bekennen. Het Zollhoes en het voormalige pand van de Nederlandsche Douane zijn overblijfselen uit een andere tijd. Als het verkeer plots toch stokt, blijkt dat niet aan de verscherpte grenstoezicht te liggen, maar aan een snoeibeurt voor de zomereiken in de berm.
Net over de grens bij Rütenbrock lijken Nederlanders zich niet te laten weerhouden door het nieuwe regime. Bij de plaatselijke Avia staan elf auto’s in de rij, zonder uitzondering met een gele kentekenplaat. Voor 1,59 per liter benzine maken inwoners van de grensstreek nog steeds graag een internationaal uitstapje.
Op de A37 voorbij Zwartemeer is het beeld niet anders dan op de A7: een afgesloten weghelft, verlaagde snelheid, een controlefuik. De bestuurder van een grijze Ford met Duits kenteken is ogenschijnlijk steekproefsgewijs de pineut, tot zichtbaar chagrijn. De rest van het verkeer rijdt vlot onder de Wilkommensbrücke door.
Zuidelijker op de A12 bij Zevenaar: geen controles. Bij de kleinere grensovergangen in de buurt evenmin. Waar wel wordt gecontroleerd, levert dit maandag amper files op. Een Duitse politiewoordvoerder zegt dat zij ook geen boze reizigers hebben aangetroffen over de grens bij de A1, waar om middernacht werd gestart met het selectief controleren van auto’s.
Na twaalf uur controle is daar welgeteld één illegale vluchteling aangehouden, zegt hij. Verder wisten ze iemand met drugs in zijn auto aan te houden en meerdere Roemenen tegen wie arrestatiebevelen lopen.
Een van hen moet met een tjokvolle auto mee naar het politiebureau voor verder onderzoek. De politie heeft zojuist zijn gehavende Ford binnenstebuiten gekeerd. Behalve een fatbike, een Apple-computer en een Playstation 4, treft de politie in Action-, Intertoy-, Hema- en Ikea-bigshoppers tientallen kilo’s chocolade en koffie. ‘We vinden dit verdacht en willen meer tijd nemen om te achterhalen waar dit allemaal vandaan komt’, zegt een van de agenten.
Voor de Syrisch-Nederlandse-familie zonder paspoort voor de baby loopt de controle over de grens bij de A1 toch nog goed af. Na overleg mogen ze doorrijden, maar niet voordat de Duitse agent ze ervan heeft doordrongen dat ze de volgende keer ook voor het meisje een paspoort moeten hebben. Haar moeder: ‘Als we terug zijn, ga ik dit direct regelen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant