Veel willen doen in weinig tijd: het leidt vaak tot een opgejaagd gevoel. Hoe creëer je het gevoel alle tijd van de wereld te hebben?
‘Ik heb alle tijd’, spreekt schrijfster Susan Smit zichzelf toe voordat ze aan het werk gaat, zo liet ze weten in een interview. ‘Tegen beter weten in, want een uur later moet ik de kinderen van school halen.’ Het werkt kennelijk wél, want ze ervaart ‘een tijd buiten de tijd, die trager wordt en oprekt’.
Het is een wens van veel mensen: méér uren in een dag. Kun je tijd inderdaad oprekken? En daarmee het gejaagde gevoel wegnemen?
Voor iedereen geldt dat er maar 24 uren in een dag zitten. Toch voelt de wegtikkende tijd niet voor iedereen hetzelfde. ‘Hoe je over tijd denkt, is van invloed op hoe je tijd ervaart’, zegt Margriet Sitskoorn, hoogleraar klinische neuropsychologie aan de Universiteit van Tilburg. Er bestaat dus een verschil tussen objectieve tijd (hoeveel tijd er feitelijk is) en subjectieve tijd (hoe we die tijd ervaren).
Beter/LevenIn de rubriek Beter/Leven beantwoorden we, samen met experts, praktische vragen op het terrein van onder meer gezondheid, geld en duurzaamheid. Zelf een vraag voor deze rubriek? beterleven@volkskrant.nl
Wetenschappers maken ook een onderscheid tussen kloktijd en gebeurtenistijd. Bij het eerste bepaalt een externe prikkel, namelijk de klok, wanneer iets moet gebeuren. Bij de tweede worden activiteiten ingedeeld aan de hand van interne signalen, zoals het gevoel dat een taak is afgerond of het feit dat de zon schijnt waardoor iemand eerder stopt met werken. Het is deels cultureel bepaald welke van de twee dominant is.
De één is niet beter dan de ander, blijkt uit onderzoek. Maar het kan wel slim zijn om te kijken welke methode je wanneer inzet: deel je de werkdag in aan de hand van taken of tijdsblokken? Soms is het beter om de kloktijd los te laten. ‘Door de dag in uren en minuten te blijven opdelen, maken we onze ‘vrije tijd’ nog een taak die we efficiënt en ‘op tijd’ moeten uitvoeren’, zei de Amerikaanse onderzoeker Tamar Avnet eerder in Psychology Today.
Over de auteur
Anna van den Breemer schrijft voor de Volkskrant over grote en kleine levensvragen. In haar opvoedrubriek behandelt ze elke week kwesties waar ouders tegenaan lopen.
Wie te veel wil doen in weinig tijd, ervaart tijdsarmoede. De reflex is om een tandje bij te zetten. ‘Maar de to-dolijst raakt nooit leeg’, zegt Sitskoorn, tevens auteur van het boek Tijd tekort/Tijd genoeg. ‘Plof je thuis op de bank, dan zie je bloemblaadjes rond een vaas liggen en sta je op om ze op te rapen.’
Het toegeven aan die interne tijdsdruk, door even de wasmachine aan te zetten of dat mailtje te sturen, heet precrastinatie. Het is schijnproductiviteit: iemand is druk met kleine klusjes, zonder toe te komen aan wat er werkelijk toe doet. ‘Precrastinatie leidt vaak tot procrastinatie’, zegt Sitskoorn. ‘Je moet eigenlijk dat artikel schrijven, maar je gaat eerst de afspraak met de tandarts regelen.’
Een duik in de wetenschappelijke literatuur toont een verrassende truc om je gevoelstijd ‘op te rekken’: zoek situaties op waarbij je je verwondert. In een labexperiment toonden wetenschappers aan hoe dit werkt. Deelnemers kregen een video te zien van mensen die op straat wonderlijke dingen tegenkwamen, zoals walvissen en watervallen. De controlegroep keek naar een ‘gewone’ video van vrolijke mensen. De groep die de wonderlijke video zag, gaf naderhand positieve antwoorden op stellingen als ‘tijd is grenzeloos’ en ‘ik heb genoeg tijd om dingen gedaan te krijgen’.
‘Verwondering over iets wat je kind doet of over een mooi schilderij maakt in één klap je prioriteiten inzichtelijk’, zegt Sitskoorn. Alsof mensen zich ineens realiseren: hier draait het leven om. ‘Daarmee richt je je op het hier en nu en creëer je het gevoel dat je alle tijd van de wereld hebt.’
Tot slot: ook tijd besteden aan anderen kan je gevoelstijd vergroten. Amerikaanse onderzoekers vroegen vrijwilligers om op zaterdagochtend een half uur iets voor een ander te doen. De controlegroep mocht tien minuten aan zichzelf besteden. Daarna werd hun perceptie van tijd gemeten aan de hand van een vragenlijst. Bij de groep die tijd aan een ander had besteed, bleek de perceptie van beschikbare tijd groter. ‘Als je niet genoeg tijd denkt te hebben, ga dan rustig bij je moeder op de thee’, aldus Sitskoorn.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant