Wegvervoer is goed voor ruim 20 procent van de Europese CO2-uitstoot. Om klimaatverandering tegen te gaan, is het daarom essentieel dat auto's uitstootvrij worden. Maar elektrische automakers krijgen tegenslag na tegenslag te verwerken. Is de toekomst nog steeds elektrisch?
Wie het nieuws de afgelopen maanden heeft gevolgd, kan het bijna niet zijn ontgaan: in de wereld van de elektrische auto's is het momenteel kommer en kwel. De verkopen vallen tegen, automakers stellen plannen voor nieuwe modellen uit en schroeven hun ambities terug.
Met name in de Europese Unie zit het tegen voor uitstootvrije auto's. Dat heeft voor een belangrijk deel te maken met politieke ontwikkelingen, waaronder het plotselinge einde van Duitse aanschafsubsidies voor elektrische auto's. Die sneuvelden na een gerechtelijke uitspraak, waardoor de verkopen gigantisch inzakten.
In Nederland groeit de verkoop van elektrische modellen nog, maar aan de subsidie van 2.950 euro per auto komt volgend jaar een einde. Bovendien gaan eigenaren van e-auto's vanaf volgend jaar steeds meer motorrijtuigenbelasting betalen, nadat zij jarenlang waren vrijgesteld.
Dat raakt met name de consumentenmarkt, ziet Marieke Kuijpers, sectormanager mobiliteit bij Rabobank. "De wat dwalende en onduidelijke politiek helpt daar zeker niet." Bij bedrijven zit dat anders: het zakelijke wagenpark elektrificeert flink door. Het zorgt ervoor dat ook de markt voor tweedehands elektrische auto's steeds levendiger wordt, want er komen steeds meer voormalige leaseauto's met een stekker beschikbaar.
De problemen op de e-automarkt spelen vooral in de EU, die jarenlang leider op dit gebied was. Ook in de Verenigde Staten zijn er tegenslagen, maar daar groeien de verkopen wel door. President Joe Biden heeft juist forse aanschafsubsidies ingevoerd voor stekkerwagens die (deels) in de VS zijn gebouwd.
China beleeft ondertussen een ware revolutie op het vlak van elektrische auto's. Binnenlandse producenten verkopen batterijauto's tegen stuntprijzen. Al voor zo'n 10.000 euro kun je in China elektrisch gaan rijden in een BYD Seagull. De verkoop van stekkerwagens is daardoor in drie jaar tijd verzesvoudigd. Inmiddels is bijna de helft van alle nieuwe Chinese auto's volledig elektrisch of hybride, net als in Nederland.
Volgens analisten van BloombergNEF zijn de tegenslagen op de e-automarkt regionaal en tijdelijk. Het bureau blijft optimistisch: "De onderliggende technologie voor elektrische auto's blijft beter en goedkoper worden. In de komende jaren zullen veel nieuwe, goedkopere modellen worden gelanceerd." Het zorgt niet alleen in China voor forse groei, maar ook in landen als India en Brazilië.
Ook Lucien Mathieu, auto-onderzoeker bij de Brusselse milieugroep Transport & Environment, denkt dat er weer betere tijden zullen aanbreken voor stekkerauto's. Hij vergelijkt de situatie van nu met 2020. Toen kwamen er strengere CO2-doelen voor automakers aan. Autofabrikanten waarschuwden dat ze die niet gingen halen, maar ondanks druk vanuit de industrie bleven de doelen overeind.
"De geschiedenis heeft uitgewezen dat het een goed besluit was", blikt Mathieu terug. Door de verkopen van zuinige auto's op te schroeven, werden de EU-doelen toch gehaald.
Hetzelfde patroon is nu zichtbaar: vanaf volgend jaar moeten nieuwe auto's opnieuw zuiniger worden. Renault-topman Luca di Meo waarschuwde deze week dat er boetes van wel 15 miljard euro dreigen voor autofabrikanten die hun elektrische auto's niet verkocht krijgen.
Een doorzichtige lobby, vindt Mathieu. Volgens onderzoek van zijn organisatie zijn de doelen haalbaar. "Maar sinds 2021 hebben automakers bijna niets gedaan om ze te bereiken", zegt hij. Ze zouden vooral hebben gefocust op de verkoop van SUV's en andere benzineslurpers, die meer winst opleveren.
Inmiddels zijn veel autofabrikanten van plan elektrische modellen op de markt te brengen die minder dan 25.000 euro kosten. Daarmee komen de CO2-doelen binnen bereik, verwacht Mathieu. Hij hoopt dat Brussel een rechte rug houdt en de doelen in stand laat.
"Het slechtste wat je nu kunt doen is die doelen terugschroeven", zegt hij. "Dat zou het signaal afgeven dat wij een stap terugdoen, terwijl de buitenlandse concurrentie juist versnelt."
De nieuwe Europese Commissie lijkt vooralsnog niet van plan te zijn gas terug te nemen. De EU blijft afkoersen op een volledig uitstootvrije autoverkoop in 2035, schreef Commissievoorzitter Ursula von der Leyen in de politieke richtlijnen voor haar nieuwe regeerperiode.
Rijden op benzine of diesel wordt de komende jaren juist duurder. Vanaf 2027 is er een Europese heffing over die brandstoffen, boven op de accijnzen die nu al worden gerekend. Volgend jaar is er voor het eerst een aanschafbelasting op fossiele bestelbussen, terwijl elektrische modellen vrijgesteld blijven.
Elektrische auto's zijn nu al een stuk goedkoper per gereden kilometer en dat verschil zal groter worden. Daarmee wordt het onvermijdelijk dat de e-auto de standaard wordt, denkt Kuijpers van Rabobank. "Mensen zullen gaan inzien dat dit moment steeds dichterbij komt. Dat je nu misschien nog een hybride auto kan kopen, maar dat het wel je laatste zal zijn."
Source: Nu.nl economisch